6 studiów przypadku – Urlop wychowawczy a wypoczynkowy24.02.2015

Kodeks Pracy umożliwia wykorzystanie urlopu wychowawczego w 5. częściach, przy czym nie muszą one następować bezpośrednio po sobie, a pracodawca ma obowiązek każdorazowo uwzględnić wniosek pracownika w tym zakresie. Może to nasuwać wątpliwości jaki to ma wpływ na wymiar urlopu wypoczynkowego. Poniżej 6 studiów przypadku, pokazujących najczęstsze sytuacje.

1. Przebywanie na urlopie wychowawczym przez cały rok kalendarzowy

Pracownikowi powracającemu do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego, po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie urlopu wychowawczego, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze:

  • proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego – w razie zatrudnienia na czas nie krótszy, niż do końca danego roku;
  • proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym – w razie zatrudnienia na czas krótszy, niż do końca danego roku kalendarzowego. (art. 1551 § 1. pkt 2., art. 1552 § 1. Kodeksu Pracy).

Powyższa sytuacja opisana w Kodeksie pracy będzie miała miejsce w przypadku, kiedy pracownik rozpocznie korzystanie z urlopu wychowawczego w jednym roku kalendarzowym i powróci z urlopu w następnym roku kalendarzowym. Jeśli jednak pracownik będzie korzystał z urlopu wychowawczego przez co najmniej cały kolejny rok, to w/w przepis nie będzie miał zastosowania – nie wystąpi bowiem powrót pracownika do pracy. W związku z tym pracownikowi, który kontynuuje korzystanie z urlopu wychowawczego przez cały rok kalendarzowy, urlop wypoczynkowy za ten rok nie przysługuje.

2. Zakończenie urlopu wychowawczego w następnym roku kalendarzowym

Przyjmując założenia z poprzedniego przykładu, pracownikowi będzie przysługiwał urlop proporcjonalny opisany powyżej dopiero w roku kalendarzowym, w którym nastąpi powrót do pracy po urlopie wychowawczym. Wspomniany „powrót do pracy” nie musi być utożsamiany z faktycznym przystąpieniem do wykonywania obowiązków służbowych. Na równi z powrotem do pracy należy również traktować np. rozpoczęcie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie wychowawczym czy też nieobecność spowodowaną chorobą.

3. Rozpoczęcie korzystania z urlopu wychowawczego w trakcie roku kalendarzowego

Pracownik nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze z początkiem każdego roku kalendarzowego, tzn. 1. stycznia danego roku, pod warunkiem pozostawania w zatrudnieniu. Nie ma przy tym znaczenia, że 1. stycznia jest dla pracownika dniem wolnym od pracy. Jeżeli po nabyciu prawa do urlopu wypoczynkowego za dany rok pracownik rozpocznie korzystanie z urlopu wychowawczego w tym roku, nie będzie to miało żadnego wpływu na przysługujący wymiar urlopu wypoczynkowego. Nawet jeśli urlop wychowawczy rozpocznie się 2. stycznia, czyli już po nabyciu prawa do urlopu, nie będzie podstaw do proporcjonalnego obniżania wymiaru urlopu wypoczynkowego – żaden przepis Kodeksu pracy nie uprawnia pracodawcy do takiej redukcji wolnych dni.

4. Rozpoczęcie i zakończenie urlopu wychowawczego w tym samym roku kalendarzowym

Biorąc pod uwagę dowolność w określaniu przez pracownika terminu i długości urlopu wychowawczego, okres ten może się rozpocząć i zakończyć w tym samym roku kalendarzowym.

Mimo, że pracownik nabywa prawa do kolejnych urlopów wypoczynkowych w pełnym wymiarze z każdym następnym rokiem kalendarzowym, to Kodeks pracy wymienia również nieobecności, które powodują proporcjonalne obniżenie wymiaru nabytego już urlopu wypoczynkowego, jeżeli trwają co najmniej 1 miesiąc. A są to:

  • urlop bezpłatny;
  • odbywanie zasadniczej służby wojskowej lub jej form zastępczych, okresowej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych;
  • tymczasowe aresztowanie;
  • odbywanie kary pozbawienia wolności;
  • nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy.

Outsourcing kadr i płac

Zapoznaj się z usługą

 

Jeszcze do niedawna katalog tych nieobecności zawierał również urlop wychowawczy. Usunięto go jednak z powyższego zestawienia Nowelizacją Kodeksu pracy, obowiązującą
od 1 października 2013 r. (pełen tekst nowelizacji dostępny na stronie: (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20130001028). W związku z tym, jeżeli okres urlopu wychowawczego przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego nie ulega proporcjonalnemu obniżeniu (art. 1552 Kodeksu pracy).

5. Urlop wypoczynkowy od początku roku kalendarzowego i urlop wychowawczy następujący bezpośrednio po urlopie wypoczynkowym; brak świadczenia pracy

Jeśli pracownik na przełomie roku przebywa na urlopie wypoczynkowym i w trakcie roku rozpocznie korzystanie z urlopu wychowawczego bezpośrednio po zakończeniu urlopu wypoczynkowego, to mimo, że przez cały rok kalendarzowy nie świadczy on  pracy, z dniem 1. stycznia (przebywając na urlopie wypoczynkowym) nabędzie prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze. Analogiczna sytuacja wystąpi w przypadku nieobecności pracownika na przełomie roku spowodowanej chorobą czy też urlopem związanym z rodzicielstwem (macierzyński, dodatkowy macierzyński, rodzicielski), bowiem te rodzaje nieobecności nie mają wpływu na wymiar urlopu wypoczynkowego, jak i na samo nabycie prawa do urlopu.

6. Urodzenie dziecka podczas urlopu wychowawczego trwającego od początku roku a prawo do urlopu wypoczynkowego

Jeśli urodzenie dziecka przypada na okres korzystania przez pracownicę z urlopu wychowawczego, to zgodnie z art. 29. Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński. To jednak nie powoduje zakończenia urlopu wychowawczego, a tym samym nie przysługuje proporcjonalny urlop wypoczynkowy. Naliczenie urlopu wypoczynkowego proporcjonalnie do okresu pozostałego do końca roku kalendarzowego nastąpi dopiero w momencie upływu terminu, na jaki został udzielony urlop wychowawczy. Po zakończeniu urlopu wychowawczego w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego (z dniem następującym po dniu zakończenia urlopu wychowawczego) pracownica rozpocznie korzystanie z pozostałej części urlopu macierzyńskiego (więcej na ten temat: www.rodzicielski.gov.pl). Sam fakt nieświadczenia pracy w tym okresie nie powoduje utraty prawa do urlopu wypoczynkowego, który powinien zostać naliczony proporcjonalnie od momentu zakończenia urlopu wychowawczego.

Opisane sytuacje w przykładach

 
Przykład Rodzaj nieobecności Wpływ na urlop wypoczynkowy
Ad. 1. Urlop wychowawczy w okresie 10.06.2014 r. – 09.05.2016 r. Urlop wypoczynkowy za 2015 r. nie przysługuje
Ad. 2. Urlop wychowawczy w okresie 10.06.2014 r. – 09.05.2016 r. Urlop wypoczynkowy za 2016 r. przysługuje w wymiarze proporcjonalnym, począwszy od maja 2016 r.
Ad. 3. Urlop wychowawczy w okresie 10.06.2014 r. – 09.05.2016 r. (nawiązanie stosunku pracy w dniu 01.10.2013 r.) Urlop wypoczynkowy za 2014 r. przysługuje w pełnym wymiarze
Ad. 4. Urlop wychowawczy w okresie 10.06.2014 r. – 09.11.2014 r. (nawiązanie stosunku pracy w dniu 01.10.2013 r.) Urlop wypoczynkowy za 2014 r. przysługuje w pełnym wymiarze
Ad. 5. Urlop wypoczynkowy w okresie 15.12.2013 r. – 14.01.2014 r., Urlop wychowawczy w okresie 15.01.2014 r. – 14.01.2015 r. Urlop wypoczynkowy za 2014 r. przysługuje w pełnym wymiarze
Ad. 6. Urlop wychowawczy w okresie 11.12.2013 r. – 10.12.2014 r., urodzenie dziecka w dniu 15.10.2014 r. Urlop wypoczynkowy za 2014 r. przysługuje w wymiarze proporcjonalnym, czyli za grudzień 2014 r.

 

Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 291. § 1. Kodeksu pracy). Także roszczenie o urlop wypoczynkowy przedawnia się z upływem tego terminu. Jednak przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego pracownicy korzystającej z urlopu wychowawczego należy również pamiętać, że bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas korzystania z urlopu wychowawczego.

Bezpodstawne obniżenie wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i jest zagrożone karą grzywny. Nawet nieświadome popełnienie błędu przy naliczaniu urlopów proporcjonalnych może zostać uznane za wykroczenie zagrożone karą grzywny. Dlatego warto poświęcić temu zagadnieniu trochę więcej uwagi, bądź powierzyć prowadzenie spraw kadrowych wyspecjalizowanym w tym zakresie firmom.

Autorem publikacji jest Paweł Wiśniewski Specjalista ds. Kadr i Płac w Zespole Outsourcingu kadr, płac i HRM

Źródła:

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (j. t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1662),

USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512; Nr 225, poz. 1463; Dz.U. z 2011 r. Nr 113, poz. 657; Nr 149, poz. 887; Dz.U. z 2012 r., poz. 622; Dz.U. z 2013 r., poz. 675; Dz.U. z 2013 r., poz. 747),

www.rodzicielski.gov.pl

isap.sejm.gov.pl

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com
Audyt – Podatki – Outsourcing – Konsulting
Member of Grant Thornton International Ltd

Artykuły powiązane:

NSA potwierdza, że ryczałt obejmuje(...)

Czytaj więcej →

Spóźniony wiatr w żagle –(...)

Czytaj więcej →

Już od lipca nowe deklaracje(...)

Czytaj więcej →

Produkcja prawa wyraźnie spowalnia

Czytaj więcej →

Wsparcie inwestycji wielkopolskich przedsiębiorstw

Czytaj więcej →

Wróć do najnowszych publikacji

Dalej →
Blog podatkowy

Blog Doradców Podatkowych

Piszemy o podatkach dla przedsiębiorców

Przejdź do Bloga
Blog Księgowych

Blog Księgowość jest sexy

Księgowość jest ciekawa, intrygująca po prostu sexy.

Przejdź do Bloga
Blog Kadr i Płac

Poradnik HR

Piszemy i dyskutujemy
o kadrach, płacach
i "miękkim" HR

Przejdź do Bloga
Skontaktuj się z nami