Doroczna konferencja Rynku Nieruchomości Komercyjnych w Polsce28.01.2015

Konferencja Rynku Nieruchomości Komercyjnych w Polsce została zorganizowana przez miesięcznik Eurobuild CEE. Była to edycja wyjątkowa, bo jubileuszowa. Grant Thornton był reprezentowany na konferencji przez Jana Letkiewicza – Partnera Zarządzającego i Pawła Zaczyńskiego – Menedżera w dziale audytu.

Rynek inwestycyjny

Pierwszy panel dyskusyjny dotyczył rynku inwestycyjnego. Brali w nim udział m.in. Wojciech Smyk – Wice-Prezes BlackRock, Charles Taylor – Partner w Cushman&Wakefiled, Andreas Ridder – Prezes CEE CBRE. Podczas tego panelu zwrócono uwagę na prognozy dotyczące wakatów w sektorze nieruchomości biurowych w Warszawie, które oscylują pomiędzy 19 a 22% i są znacznie wyższe niż w innych miastach. Mimo tego w Warszawie realizowane są nowe inwestycje. Paneliści zwrócili uwagę, że rynek przestaje być rynkiem developera a staje się rynkiem inwestora. Zamiast rozwijać nowe inwestycje firmy finansujace starają się znaleźć odpowiadające swoim potrzebom inwestycje już istniejące. Panel był też pewnego rodzaju podsumowaniem, co w przeciągu ostatnich 20 lat zmieniło się na rynku nieruchomości w Polsce. Uczestniczy przyznali, że Polski rynek stał się rynkiem dojrzałym, o przyzwoitej płynności. Zwrócili uwagę, że w latach 90 Polska praktycznie nie istniała na światowym rynku nieruchomości, a aktualnie zaraz po Wielkiej Brytanii, Niemczech czy Francji jest bardzo atrakcyjnym rynkiem, przewyższającym aktualnie swoją atrakcyjnością rynek włoski czy hiszpański. Wojciech Smyk stwierdził, że pomimo kryzysu rynek nieruchomości jest rynkiem na którym wciąż bardzo dużo się dzieje. Jak podkreślili paneliści, rynek nieruchomości charakteryzuje się cyklicznością i doświadczeni gracze potrafią sobie na nim radzić.

Rynek powierzchni handlowych

Kolejny panel poświęcony był rynkowi powierzchni handlowych. Pani Hanna Bomba – CFO – Regioplan Consulting zwróciła uwagę, że na rynku powierzchni handlowych mamy aktualnie do czynienia z drugą strukturalną zmianą. Pierwszą było wprowadzenie samoobsługi i towarzyszące temu pojawienie się różnej wielkości marketów. Druga zmiana strukturalna polega na wzroście znaczenia e-handlu. Takie zmiany oznaczają nowe zasady gry. Na znaczeniu zyskuje lojalność klientów wobec marki, a punkty sprzedaży coraz częściej mają charakter show-roomów. Pan Marcin Juszczyk – Członek Zarządu Capital Park stwierdził że nowym formatem są powierzchnie handlowe za którymi kryją się rozrywka i emocje. Capital Park zainwestował w zakup starych kin i przebudował je na punkty sprzedaży detalicznej. Zdaniem Pana Juszczyka nowoczesna powierzchnia handlowa to taka, która pracuje 24 h na dobę. Flagowym projektem w portfelu Capital Park jest Norblin, gdzie w klimatycznym miejscu mają się mieścić sklepy, muzeum, teatr i kino. Kluczem do sukcesu może być również odnowienie i odświeżenie designu nieruchomości. Tu jako przykład podano Klif w Warszawie – któremu wraz z pojawieniem się Arkadii wieszczono szybki koniec. Tymczasem odnowiony market radzi sobie bardzo dobrze. Jedną z metod jest pojawienie się w centrach handlowych klubów fitness. Pan Marcin Juszczyk zwrócił też uwagę, że coraz większą popularnością cieszą się mniejsze powierzchnie ale znajdujące się bliżej klienta – gdzie nie trzeba tracić czasu na dojazd do dużego centrum handlowego.

Audyt

Zapoznaj się z usługą

Sektor budowlany

Bardzo interesującym panelem był ten dotyczący sektora budowlanego. Ważnym czynnikiem wpływającym na sektor będzie zakończenie finansowania projektów infrastrukturalnych z UE w 2020 roku. To wpłynie na spadek inwestycji o około 20% – co może przełożyć się na kolejną falę bankructw w sektorze. Pan Dariusz Blocher z Budimex zwrócił jednak uwagę, że pomimo kryzysu i fali bankructw spółek budowlanych w ostatnich latach jego spółka właśnie w tym okresie (2012-2014) zbudowała największą wartość giełdową. Zwrócił też uwagę, że inwestycje publiczne mimo problemów związanych z koniecznością zarządzania roszczeniami i sprawami sądowymi są w dalszym ciągu bardziej rentowne od prywatnych. Wszyscy paneliści podkreślili jednak że nie można rozpoczynać inwestycji od wzajemnych roszczeń i szukania haków. Potrzebna jest dobra wola obu stron i obie strony powinny dążyć do zrealizowania inwestycji.

Rynek mieszkaniowy

W panelu dotyczącym rynku mieszkaniowego Pan Bartosz Puzdrowski z Marvipol Development zwrócił uwagę, że już teraz wiadomo, jak rynek będzie wyglądał za 20 lat, bo osoby które w wielu 20 lat będą wchodzić na rynek już się urodziły. W przedziale wiekowym 42-55 lat będzie o ok 800 tys. osób więcej – to wiek w którym szuka się drugiego mieszkania na inwestycję, kupuje apartament na wczasy lub przeprowadza się do większego mieszkania z mniejszą ilością pokoi lub domku jednorodzinnego. Tymczasem osób w wieku 22-25 lat będzie o 3 mln mniej – to jest wiek, w którym kupuje się swoje pierwsze mieszkanie. Tym samym popyt na małe mieszkania – kawalerki i dwupokojowe, będzie znacznie niższy. Ponadto o ponad 3 mln zwiększy się liczba osób w wieku pow. 65 lat. Paneliści nie byli zgodni, czy oznaczać to będzie przyrost tak jak w krajach zachodnich zapotrzebowania na mieszkania z pełną obsługą, czy też ze względu na niższą mobilność polskiego społeczeństwa pozostanie przez te osoby w ich dotychczasowych miejscach zamieszkania. Uczestnicy panelu zwrócili również uwagę, że o ile ekologia i energooszczędność w sektorze biurowym zostały wymuszone przez rynek i politykę CSR globalnych koncernów, o tyle w sektorze mieszkaniowym zmiany zostaną wymuszone dyrektywami unijnymi. Na rynku obecnie liczy się cena mieszkania za metr a nie czy jest ono ekologiczne czy nie.

Rynek powierzchni biurowych

W przypadku rynku powierzchni biurowych podjęto podniesiony na początku konferencji temat ilości wakatów w Warszawie – paneliści zwrócili uwagę, że oznaczać to będzie wyprowadzanie się najemców do nowocześniejszych i tańszych biurowców, co postawi w trudniejszej sytuacji inwestorów posiadających starsze nieruchomości biurowe. To wiąże się też z wspomnianym już wcześniej odejściem od rozwijania nowych inwestycji a poszukiwania takich, które już są i na których można zarobić. Zwrócono uwagę, że w Polsce dość ciekawym wyzwaniem jeśli chodzi o powierzchnie biurowe jest Gdańsk – w trójmieście nie można powiedzieć, że istnieje coś takiego jak centrum miasta. Innym ciekawym przypadkiem stał się Rzeszów – który stanowi swego rodzaju przyczółek do prowadzenia działalności na Ukrainie. Firmy które chcą prowadzić działalność na Ukrainie, a boją się tam inwestować ze względu na sytuację polityczną, wybierają Rzeszów jako miejsce z którego obsługują rynek ukraiński.

Rynek powierzchni magazynowych

Ostatni panel dotyczył rynku powierzchni magazynowych. Zwrócono uwagę, że Polska w przeciwieństwie do innych krajów Europy Środkowej i Wschodniej ma zdecydowanie niższe stawki czynszowe. Wiąże się to ze stosunkowo dużą powierzchnią dostępną pod zabudowę magazynową. Również na tym rynku występuje problem wakatów. Paneliści zwrócili jednak uwagę, że przy praktycznie zerowych stopach procentowych w krajach Europy Zachodniej uzyskiwanie nawet niskich zwrotów w Polsce wciąż stanowi łakomy dochód.

Konferencję zakończył spektakl dokumentalno-muzyczny – Chopin w Kosmosie, którego  reżyserem był Adam Ustynowicz – nagrodzony Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Monako – niezwykły pokaz filmowy do dźwięków muzyki granej na żywo przez światowej klasy pianistę Karola Radziwonowicza.

 

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com
Audyt – Podatki – Outsourcing – Konsulting
Member of Grant Thornton International Ltd

Artykuły powiązane:

Kontrakty długoterminowe

Czytaj więcej →

Zwolnienie od VAT przy sprzedaży(...)

Czytaj więcej →

Rozpoznanie sprzedaży w firmie deweloperskiej

Czytaj więcej →

Rozpoznanie sprzedaży z umowy warunkowej

Czytaj więcej →

Klasyfikacja nieruchomości

Czytaj więcej →

Wróć do najnowszych publikacji

Dalej →
Blog podatkowy
Blog Doradców Podatkowych

Piszemy o podatkach dla przedsiębiorców

Przejdź do Bloga
Blog Księgowych
Blog Księgowość
jest sexy

Księgowość jest ciekawa, intrygująca po prostu sexy.

Przejdź do Bloga
Blog Kadr i Płac
Poradnik HR

Piszemy i dyskutujemy
o kadrach, płacach
i "miękkim" HR

Przejdź do Bloga
Skontaktuj się z nami