Zmiany w VAT 2014 – co warto wiedzieć?

exclamation_mark_redPrawodawca uchwalając pod koniec 2012 roku nowelizację Ustawy VAT roku zafundował podatnikom szereg zmian. Niektóre obowiązywały już w 2013 roku, inne weszły w życie od 1 stycznia 2014 r. Oznacza to m. in., że interpretacje, które obecnie posiadają podatnicy przestały ich chronić, uchylono bowiem przepisy, na podstawie których je wydano.

Najważniejsze zmiany w VAT, które weszły w życie od 1 stycznia 2013 r., dotyczą m.in.:

  • kwestii zaliczek przy WNT i WDT;
  • stosowania metody kasowej w przypadku małych podatników;
  • uproszczeń w przypadku korzystania z tzw. ulgi na złe długi;
  • powiązania prawa do odliczenia z zapłatą;
  • możliwości przeliczania kwot w walutach obcych według kursu Europejskiego Banku Centralnego.

Od 1 października 2013 r. zaczęły obowiązywać m. in. zmiany w zakresie solidarnej odpowiedzialności nabywcy określonych towarów za zaległości podatkowe sprzedawcy, w tym odpowiedzialność handlujących prętami i odpadami oraz odpowiedzialność organizacji pożytku publicznego za prawidłowe wykorzystanie otrzymanych towarów.

Prawdziwa rewolucja rozpoczęła się jednak 1 stycznia 2014 r.

Podstawowe zmiany dotyczą bowiem w głównej mierze zmian zasad ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego. Nowe zasady obejmują zarówno zasadę ogólną decydująca o momencie powstania obowiązku podatkowego, jak i szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego. Niektóre usługi, dla których obowiązek podatkowy ustalany był dotychczas na zasadach szczególnych, zostały objęte zasadą ogólną (np. usługi transportowe).

Dla podatników szczególnie dotkliwe mogą być zmiany w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego. Od stycznia 2014 r. utracili możliwość przesuwania terminu rozliczenia podatku – zniknęła bowiem zasada, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstawał z chwilą terminowego wystawienia faktury. Oznacza to, że podatek od dostawy wykonanej pod koniec miesiąca musi być zapłacony już w następnym miesiącu.

Przepisy zawierają regulacje przejściowe dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku transakcji dokonywanych na przełomie 2013 i 2014 r.

Na tym nie koniec zmian. Znowelizowane są bowiem przepisy regulujące zasady określania podstawy opodatkowania (nowa definicja podstawy opodatkowania, likwidacja definicji obrotu, konieczność wliczania kosztów dodatkowych transakcji do podstawy opodatkowania świadczenia głównego), a to skutkuje zmianą zasad rozliczania np. skont czy rabatów udzielanych na moment dostawy.

Wprowadzone zostały zasady ustalania podstawy opodatkowania w przypadku wymiany barterowej oraz braku zapłaty. Do ustawy z rozporządzenia wykonawczego trafiają nowe przepisy dotyczące podstawy opodatkowania w przypadku stosowania opakowań zwrotnych.

Nie sposób pominąć tego, jak ważną zmianą są nowe zasady korygowania faktur i ujmowania korekt w deklaracjach VAT. Nie mając potwierdzenia jej odbioru podatnik, który chce obniżyć obrót, musi wykazać, że nabywca ma świadomość co do realizacji transakcji na warunkach określonych w fakturze korygującej.

Wprowadzono także nowe reguły w odliczaniu podatku naliczonego, które wymagają m.in. śledzenia momentu powstania obowiązku podatkowego u dostawcy. Zmiany w zasadach odliczania podatku naliczonego są zdecydowanie niekorzystne dla tych podatników, którzy mają dużą ilość wewnątrzwspólnotowych nabyć. Brak faktury od kontrahenta unijnego w ciągu trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy, oznacza konieczność korekty podatku naliczonego. Zwiększa się tym samym wysokość zobowiązania podatkowego w VAT w tym miesiącu.

Z przepisów wykonawczych do treści ustawy przeniesiono także zasady dotyczące fakturowania, w tym nowe, rewolucyjne terminy wystawiania faktur i ich wpływ na moment powstania obowiązku podatkowego. W tym akurat wypadku zmiany są korzystne dla podatników i wydłużają obowiązkowe terminy.

Obszary, których dotyczą zmiany to w zasadzie wszystkie kluczowe miejsca Ustawy VAT. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że „już nic nie będzie jak przed zmianami”.

Brak przygotowania się do zmian może grozić poważnymi konsekwencjami w zakresie rozliczeń podatku VAT. Przygotowania nie mogły zawęzić się jedynie do zmian w systemie księgowym (choć te są niezbędne i wymagają sporo czasu), wyszkolenia personelu ale także musiały uwzględniać konieczność większych zobowiązań podatkowych za miesiąc styczeń (wcześniej bowiem rozpoznawany będzie obowiązek podatkowych do części dostaw/usług) i zapewnić środki na ich zapłatę.

Zachęcamy Państwa do zapoznawania się ze nowymi zasadami podatku VAT i do kontaktu z ekspertami Grant Thornton w razie wątpliwości co do rozliczeń po 1 stycznia 2014.

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres krzysztof.podborowski@pl.gt.com.

Audyt – Podatki – Outsourcing – Konsulting
Member of Grant Thornton International Ltd

Skontaktuj się z nami