spis treści
- Pełna abolicja dla podatników – czy projekt zmian w estońskim CIT ochroni wszystkich spóźnialskich?
- Koniec wyboru estońskiego CIT w trakcie roku – co zmieni się od 2027 r.?
- Ukryte zyski w estońskim CIT – co znajdzie się w nowym katalogu?
- Wydatki niezwiązane z działalnością – czy planowane zmiany w estońskim CIT zwiększą ryzyko sporu z fiskusem?
- Opodatkowanie zysków po zakończeniu estońskiego CIT – jak zadziała nowe domniemanie?
- Jak zmiany w estońskim CIT z 2026 r. wpłyną na warunek zatrudnienia?
Choć projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z dnia 16 marca 2026 r., znajduje się w fazie opiniowania, to już wywołuje poważne obawy. Jest to kolejna odsłona pakietu uszczelniającego estoński CIT, o pierwszej pisaliśmy w artykule: Ministerstwo Finansów chce uszczelnić przepisy dotyczące estońskiego CIT – Grant Thornton
Pełna abolicja dla podatników – czy projekt zmian w estońskim CIT ochroni wszystkich spóźnialskich?
Ważny fragment
Projekt przewiduje przepis, na mocy którego sprawozdania finansowe sporządzane w związku ze zmianą formy opodatkowania na estoński CIT, będą mogły być uznane za sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości, również jeśli zostały podpisane po terminie przez którąkolwiek z osób do tego zobowiązanych, tj. osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych lub kierownika jednostki (członków organu wieloosobowego).
Rozwiązanie to ma na celu ochronę wszystkich firm, u których organy podatkowe kwestionują skuteczność wyboru ryczałtu wyłącznie z powodu uchybień formalnych w terminach podpisania sprawozdania. Jest to korzystna zmiana, która rzuca koło ratunkowe również dla podatników, których sprawozdanie finansowe nie zostało podpisane przez księgowych.
Proponuje się, że przepis znajdzie zastosowanie, o ile nie później niż w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, sprawozdanie finansowe sporządzone przez podatnika na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek zostanie podpisane.
W przypadku, gdy w następstwie przeprowadzonych czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego podatnik skorygował swoje rozliczenia podatkowe wyłącznie w związku z zakwestionowaniem prawa podatnika do stosowania estońskiego CIT, w związku z niepodpisaniem sprawozdania finansowego w terminie, podatnik będzie mieć prawo, w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, do ponownego skorygowania uprzednio złożonych deklaracji, o ile spełnił warunek o którym mowa powyżej.
Przepis znajdzie zastosowanie również w przypadku, gdy dokonana uprzednio przez podatnika korekta deklaracji nie była następstwem wskazanych w tym przepisie czynności, kontroli i postępowań, a jej wyłączną przyczyną było niepodpisanie sprawozdania finansowego w terminie.
Koniec wyboru estońskiego CIT w trakcie roku – co zmieni się od 2027 r.?
Projekt zakłada uchylenie od 1 stycznia 2027 r. przepisów pozwalających na zmianę formy opodatkowania przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego. Jak zauważyło Ministerstwo Finansów, dotychczasowa regulacja (art. 28j ust. 5 Ustawy CIT), wprowadzona w 2022 r. w celu szybkiej popularyzacji modelu estońskiego CIT, generowała liczne wątpliwości interpretacyjne i spory z organami podatkowymi – przekonali się o tym w szczególności podatnicy, którzy nie dopełnili obowiązków formalnych związanych z podpisaniem sprawozdania finansowego we właściwym terminie, w związku z czym ich przystąpienie do modelu estońskiego CIT było kwestionowane.
Ważny fragment
Po zmianie, przejście na estoński CIT będzie możliwe wyłącznie z początkiem nowego roku podatkowego.
Ukryte zyski w estońskim CIT – co znajdzie się w nowym katalogu?
Aktualny projekt, podobnie jak poprzedni z 2025 r., przewiduje eliminację przesłanki „związku z prawem do udziału w zysku”. Ministerstwo Finansów podtrzymuje ponadto propozycję rozszerzenia otwartego katalogu świadczeń uznawanych za ukryty zysk o:
1. wszelkiego rodzaju opłaty i należności:
- wynikające z umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, za korzystanie lub prawo do korzystania z praw lub wartości, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 4-7,
- z tytułu świadczeń niematerialnych – tj. doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, usług pośrednictwa, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń, oraz świadczeń o podobnym charakterze, oraz
2. wynagrodzenia za powtarzające się świadczenia niepieniężne wspólnika.
Jednocześnie, Ministerstwo Finansów dostrzegło uzasadnienie gospodarcze dla pewnego rodzaju transakcji charakteryzujących się relatywnie niskim ryzykiem agresywnej optymalizacji (w tym łatwiejszą analizą rynkowości ich ceny). Tym samym, z katalogu ukrytych zysków, mają zostać wyłączone:
1. wydatki na nabycie surowców, materiałów i towarów wykorzystywanych w prowadzonej działalności, a także
2. wszelkiego rodzaju opłaty i należności z tytułu nabycia świadczeń lub usług, których przedmiot jest następnie odsprzedawany przez podatnika lub jest niezbędny do wytworzenia towarów lub usług oferowanych przez podatnika (o ile przy ich wytworzeniu nie korzystano z usług podwykonawców). W tym zakresie można spodziewać się kolejnych wątpliwości interpretacyjnych.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Wydatki niezwiązane z działalnością – czy planowane zmiany w estońskim CIT zwiększą ryzyko sporu z fiskusem?
Podobnie jak w poprzednim projekcie, Ministerstwo Finansów planuje wprowadzić definicję wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą – sformułowanie tej definicji powstanie w oparciu o dwa filary:
- a) brak związku z przychodami – w uproszczeniu będą to wydatki poniesione w innym celu niż osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów (koncepcja znana z regulacji dotyczących klasycznego CIT, która może zwiększyć pole do kwestionowania wydatków) lub
- b) charakter publicznoprawny i sankcyjny – wszelkiego rodzaju opłaty i należności publicznoprawne o charakterze sankcyjnym, m.in. kary, grzywny oraz odsetki od nieterminowych wpłat podatkowych, które mimo związku z działalnością nie powinny pomniejszać podstawy opodatkowania.
Opodatkowanie zysków po zakończeniu estońskiego CIT – jak zadziała nowe domniemanie?
Ministerstwo Finansów ponownie proponuje wprowadzenie domniemania, że w przypadku wypłaty lub dystrybucji zysku po rezygnacji z ryczałtu (lub utracie do niego prawa), wypłata ta następuje w pierwszej kolejności z dochodu wypracowanego w okresie opodatkowania estońskim CIT. W aktualnym projekcie Ministerstwo Finansów chce jednak wyłączyć z tego mechanizmu sytuacje, w których z uchwały o podziale zysku jasno wynika, że dotyczy on lat sprzed okresu opodatkowania ryczałtem (metoda FIFO – first in, first out).
Kalkulator estońskiego CIT
Odpowiedz na kilka pytań i dowiedz się czy Twój biznes jest gotowy na estoński CIT i ile dzięki temu możesz zaoszczędzić.
Jak zmiany w estońskim CIT z 2026 r. wpłyną na warunek zatrudnienia?
Proponowana zmiana ma umożliwić podatnikom łączenie różnych form zatrudnienia w celu spełnienia ustawowych limitów wydatków na wynagrodzenia – chodzi o jeden z warunków umożliwiających przystąpienie do estońskiego CIT (art. 28j ust. 1 pkt 3 lit. b Ustawy CIT).
Obecnie przepisy są skonstruowane w sposób, który nie pozwala na zsumowanie wydatków na pracowników etatowych oraz osoby na umowach cywilnoprawnych przy badaniu warunku minimalnego wynagrodzenia. Propozycja polega na umożliwieniu wliczania do minimalnej wysokości wydatków związanych z wypłatą wynagrodzeń (trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw) wydatków związanych z wypłatą wynagrodzeń na rzecz osób fizycznych zatrudnianych przez podatnika na podstawie umowy o pracę.
Projekt zmian w estońskim CIT z 2026 r. to legislacyjna mieszanka, w której nieliczne udogodnienia toną w morzu regulacji rodzących nowe ryzyka – rozszerzone katalogi ukrytych zysków i definicja wydatków niezwiązanych z działalnością oparta na związku wydatku z przychodem – to gotowy przepis na kolejną falę sporów z fiskusem.
Zmiany w estońskim CIT z 2026 w obecnym kształcie budzą poważne wątpliwości co do swojej zgodności z ideą prostego i przewidywalnego systemu opodatkowania. Warto pamiętać, że proponowane przez Ministerstwo Finansów zmiany, to wciąż projekt, który może zostać istotnie zmodyfikowany w toku prac legislacyjnych. Estoński CIT jest i nadal może być atrakcyjnym wyborem dla wielu przedsiębiorców, jednak dziś kluczowa jest czujność – warto obserwować dalszy proces legislacyjny, tak aby być gotowym na ewentualne dostosowanie obecnego modelu biznesowego.
Czytaj więcej:
Projekt zmian w estońskim CIT z 2026 r. – ważne pytania
Czy katalog ukrytych zysków może się zmienić?
Tak, Ministerstwo Finansów planuje usunąć przesłankę „związku z prawem do udziału w zysku”, a sam katalog rozszerzyć m.in. o opłaty z tytułu najmu czy dzierżawy, usługi niematerialne i wynagrodzenia za powtarzające się świadczenia niepieniężne.
Czy nadal będzie można wybrać estoński CIT w trakcie roku?
Nie, Ministerstwo Finansów od 2027 r. planuje umożliwiać wybór estońskiego CIT tylko od początku nowego roku podatkowego
Jak definiowane będą wydatki niezwiązane z działalnością?
Nowa definicja obejmie koszty niezwiązane z przychodami oraz opłaty o charakterze sankcyjnym (np. kary, grzywny).
Czy spóźnione podpisanie sprawozdania finansowego uniemożliwi korzystanie z estońskiego CIT?
Nie, Ministerstwo Finansów planuje rozszerzenie abolicji poprzez chęć uznania sprawozdań finansowych za sporządzone zgodnie z ustawą o rachunkowości, także w przypadku gdy zostały one podpisane po terminie (zarówno przez księgowość, jak i przez członków zarządu)