Nowelizacja ustawy o prawie budowlanym – nowe wymagania formalne dla odwołań od decyzji lub zażaleń
Zmiana do ustawy Prawo budowlane („Prawo budowlane”) wprowadziła nowe wymagania formalne dla odwołań od decyzji wydawanych na podstawie tej ustawy oraz dla zażaleń na postanowienia. Znajdą one zastosowanie do tych środków odwoławczych składanych od dnia 7 stycznia 2026 roku.
W myśl art. 10b Prawa budowlanego, odwołania i zażalenia powinny zawierać zarzuty odnoszące się do decyzji, zakres żądania oraz wskazywać dowody uzasadniające zgłoszone żądanie.
W przypadku, gdy odwołanie nie spełnia powyższych wymagań lub brakuje w nim jednego z wymienionych powyżej elementów, organ zobowiązany jest wezwać stronę wnoszącą odwołanie do uzupełnienia braków w terminie nie krótszym niż 7 dni. Wezwanie do usunięcia braków powinno zostać dokonane przez organ nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu odwołania.
Przed nowelizacją, wystarczające było, aby strona, wnosząc odwołanie od decyzji, zgłosiła swoje zastrzeżenia kierując się wskazaniami określonymi w art.128 kodeksu postępowania administracyjnego. Dotychczas odwołanie nie wymagało szczegółowego uzasadnienia. Z treści odwołania musiało jedynie wynikać, że strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia organu.
Ważny fragment
Nowe wymagania formalne stanowią pewne utrudnienia, które mogą być szczególnie kłopotliwe dla stron niereprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników.
Zakres rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji
Wymóg podania zarzutów w stosunku do wydanej decyzji, rodzi wątpliwości o obligatoryjny zakres rozpoznania przez organ złożonego odwołania.
W szczególności, mogą pojawić się wątpliwości czy organ odwoławczy powinien rozpoznać odwołanie tylko w zakresie zgłoszonych zarzutów czy podobnie jak było to wymagane wcześniej, organ powinien przeanalizować całą sprawę ponownie nie ograniczając się do zgłoszonych zarzutów.
Trzeba zauważyć, że nowelizacja nie zmieniła zakresu stosowania zasad ogólnych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego względem odwołań składanych na podstawie Prawa budowlanego. Zatem organy odwoławcze powinny nadal stosować do złożonego odwołania zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającą z art. 15 kpa.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, istotą zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że organ odwoławczy ponownie rozpatruje całość sprawy i ponownie ją rozstrzyga niezależnie od powołanych w odwołaniu zarzutów.
Celem wprowadzenia nowych wymagań formalnych dla odwołania i zażalenia na postanowienia wydawane na podstawie Prawa budowlanego było ograniczenie składania bezpodstawnych środków odwoławczych. Niezależnie od powyższego, organy administracji powinny nadal rozpatrywać odwołania nie ograniczając się do zgłoszonych zarzutów, ale w sposób pełny i wyczerpujący ponownie dokonać badania całości sprawy w celu wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.