Konsekwencje braku reakcji będą surowe, włączając w to automatyczne wszczęcie postępowania o rozwiązanie spółki. Zarządy nadal będą ponosić również odpowiedzialność zarówno karną, jak i skarbową. Celem jest większa transparentność i wyeliminowanie „martwych” podmiotów z Krajowego Rejestru Sądowego.
Planowane zmiany w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie postępowania przymuszającego
W obecnym stanie prawnym, jeśli spółka nie składa w terminie wymaganych dokumentów finansowych do Repozytorium Dokumentów Finansowych (dalej jako” „RDF”), sąd rejestrowy może wszcząć wobec niej tzw. postępowanie przymuszające i wezwać do złożenia zaległych dokumentów, a następnie – w razie dalszego niewykonywania tego obowiązku – nałożyć grzywnę na członków zarządu spółki. Grzywna ta może być ponawiana, a jeżeli pomimo stosowania grzywny, osobowa spółka handlowa wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: „Rejestr KRS”), nadal nie wykonuje swoich obowiązków, również tych związanych ze składaniem dokumentów finansowych, sąd rejestrowy z urzędu może orzec o rozwiązaniu spółki oraz ustanowić likwidatora.
Zgodnie z proponowanymi zmianami – projekt z 18 września br., na ten moment znajdujący się na etapie opiniowania), w postępowaniach przymuszających zamiast sankcji grzywny, sąd rejestrowy umieszczać będzie w Rejestrze KRS, w Dziale 1, obok podstawowych danych spółki, wzmiankę o niewykonywaniu obowiązków sprawozdawczych pomimo wezwania sądu. Wpis będzie równoważny z wezwaniem do złożenia innych zaległych dokumentów. Wzmianka zostanie wykreślona przez sąd z urzędu po złożeniu przez podmiot wszystkich zaległych dokumentów finansowych, w tym powstałych po jej wpisie.
Ważny fragment
Jeżeli mimo upływu roku od dnia wpisu wzmianki, zaległe dokumenty finansowe nadal nie zostaną złożone, sąd będzie dążył do eliminacji podmiotu z obrotu gospodarczego przez wszczęcie postępowania o rozwiązanie podmiotu z Rejestru KRS bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.
Wzmianka o wszczęciu postępowania także zostanie umieszczona w Rejestrze KRS. Projekt przewiduje wprowadzenie domniemania, że podmiot nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, co pozwoli mu na wykreślenie podmiotu z Rejestru KRS bez przeprowadzania likwidacji, jeżeli w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o wszczęciu postępowania o rozwiązanie podmiot nie wykaże przeciwnych okoliczności (projektowany art. 25ca ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym) lub jeśli nie będą one wynikać z ustaleń samego sądu. W toku postępowania o rozwiązanie, sąd rejestrowy będzie zwracał się do naczelnika urzędu skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o informacje istotne do ustalenia czy podmiot posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność.
Wpływ zmian na sytuację spółek
Informacja o niezłożeniu zaległych sprawozdań finansowych zostanie umieszczona w Rejestrze KRS i będzie widoczna dla każdej osoby, uzyskującej odpis z Rejestru KRS dotyczący danej spółki. Jeżeli w ciągu roku wszystkie wymagane sprawozdania nie zostaną złożone, wszczęte zostanie postępowanie o rozwiązanie i wykreślenie podmiotu z Rejestru KRS bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Informacja o wszczęciu takiego postępowania będzie ujawniona w Rejestrze KRS.
W przypadku ustalenia, że spółka nie posiada majątku i nie prowadzi działalności sąd orzeknie o jej rozwiązaniu. Jeżeli w toku tego postępowania zostanie jednak ustalone, że spółka posiada majątek, a nie składa sprawozdań finansowych, sąd wezwie do złożenia sprawozdań w dodatkowym 7-dniowym terminie.
Gogole news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Odpowiedzialność karna
Warto podkreślić, że niezłożenie dokumentów finansowych do właściwego rejestru nie jest jedynie przejawem organizacyjnego zaniedbania, lecz stanowi czyn zabroniony, za który ustawodawca przewidział karę grzywny albo karę ograniczenia wolności, zgodnie z treścią art. 79 pkt 4 Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: „UoR”). Ponadto, zgodnie z art. 77 UoR, kto wbrew przepisom dopuszcza do niesporządzenia m. in. sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności – albo sporządza je niezgodnie z przepisami lub zawiera w nich nierzetelne dane – podlega grzywnie, karze pozbawienia wolności do lat 2 albo obu tym karom łącznie. Projektowane zmiany w ustawie o KRS – mimo rezygnacji z nakładania grzywien w ramach postępowania przymuszającego – nie uchylają obowiązku sądów rejestrowych do informowania organów ścigania o stwierdzonych naruszeniach. Oznacza to, że członkowie zarządu, którzy nie dopełnią obowiązków sprawozdawczych, nadal będą ponosić odpowiedzialność karną, a ryzyko takiej odpowiedzialności może okazać się znacznie silniejszym bodźcem do działania niż mało skuteczne dotychczas grzywny sądowe.
Brak sporządzenia lub niezłożenie sprawozdania finansowego może zostać uznane także za naruszenie obowiązków podatkowych, ponieważ dokument ten pozostaje ściśle związany zarówno z rozliczeniem podatku CIT, jak i z obowiązkami informacyjnymi wobec urzędu skarbowego. Poza czynem zabronionym z ustawy o rachunkowości, niezłożenie sprawozdania finansowego w terminie stanowi także wykroczenie skarbowe – zgodnie bowiem z art. 80b Ustawy – Kodeks karny skarbowy, kto wbrew obowiązkowi nie przekazuje w terminie właściwemu organowi podatkowemu sprawozdania finansowego lub sprawozdania z badania, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Ważny fragment
W praktyce właściwe organy coraz częściej wszczynają postępowania karnoskarbowe, gdyż są one znacznie bardziej dotkliwe dla osób odpowiedzialnych za terminowe sporządzenie i złożenie sprawozdania, a co za tym idzie, bardziej efektywne z perspektywy organów.
Postępowania prowadzone są przeciwko członkom zarządów, a odpowiedzialność za dokonanie czynu zabronionego nie dezaktualizuje się z momentem złożenia dokumentów finansowych po terminie, co oznacza, że mimo zadośćuczynienia wezwaniu do złożenia dokumentów finansowych i anulowaniu nałożonej w postępowaniu przymuszającym grzywny, osoby odpowiedzialne za przygotowanie i złożenie sprawozdania finansowego nadal mogą odpowiadać karnie.
Warto pamiętać!
Aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji, sprawozdanie musi zostać sporządzone nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego (końca roku obrotowego). Dokument wymaga zatwierdzenia przez zgromadzenie wspólników w maksymalnym okresie 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego. Po zatwierdzeniu, spółka ma 15 dni na przekazanie sprawozdania wraz z załącznikami do Krajowego Rejestru Sądowego.
Dla większości spółek, których rok obrotowy zgodny jest z rokiem kalendarzowym (kończącym się 31 grudnia), daty te kształtują się następująco:
- sporządzenie sprawozdania finansowego oraz sprawdzania z działalności spółki: do 31 marca,
- zatwierdzenie dokumentów finansowych: do 30 czerwca,
- złożenie wymaganych dokumentów do KRS: do 15 lipca.
Podsumowując, jeżeli zmiana ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym zostanie uchwalona w brzmieniu ustalonym w obecnym projekcie, zrewolucjonizuje ona nieefektywne jak dotąd postępowania przymuszające, wprowadzając widoczną dla kontrahentów sankcję za niezłożenie sprawozdania finansowego w postaci wpisu w Rejestrze KRS. Nowe, bardziej rygorystyczne przepisy mają na celu zwiększenie transparentności obrotu oraz efektywne eliminowanie z rynku „martwych” podmiotów, jednocześnie wzmacniając odpowiedzialność członków zarządów.
Przeczytaj także:
- Jak członek zarządu odpowie za niezłożenie sprawozdania finansowego spółki z o.o.?
- Zarząd w spółce z o.o. – ponad 20 pytań i odpowiedzi
- Zamknięcie roku w spółkach i oddziałach. 36 pytań (i odpowiedzi) o sprawozdania finansowe
- Zarząd pod presją compliance – obowiązki, ryzyka oraz konsekwencje prawne i finansowe. Co mówią dane?