Spis treści
- Co zawiera projekt nowelizacji Pillar II?
- Aktywa z tytułu podatku odroczonego (DTA)
- Standardy rachunkowości przy kalkulacji krajowego podatku minimalnego
- Zmiany w obszarze bezpiecznej przystani CBCR
- Uproszczone raportowanie jurysdykcyjne
- Przejrzystość podatkowa i alokacja podatków
- Zmiany administracyjne i karne skarbowe
- Wejście w życie i moc wsteczna
- Co to oznacza dla zarządów i CFO?
Co zawiera projekt nowelizacji Pillar II?
Projekt wdraża w szczególności Wytyczne Administracyjne OECD z czerwca 2024 r., dotyczące m.in. różnic pomiędzy wartościami ustalanymi na potrzeby systemu GloBE a wartościami bilansowymi, zasad alokacji podatków centrali do stałego zakładu, ujmowania zastępczych aktywów z tytułu ulg podatkowych oraz doprecyzowania zasad alokacji zysków i podatków w strukturach z udziałem jednostek pośredniczących.
Projekt obejmuje również implementację Wytycznych Administracyjnych ze stycznia 2025 r. w zakresie rozpoznawania aktywów z tytułu podatku odroczonego wynikających z otrzymanych ulg.
Jednocześnie nowelizacja nie obejmuje jeszcze zmian wynikających z opublikowanego 5 stycznia 2026 r. przez OECD tzw. Side by Side Package, który wprowadza istotne modyfikacje systemu Pillar 2, w tym dalsze uproszczenia i nowe rozwiązania typu safe harbour. W tym zakresie należy oczekiwać odrębnego projektu nowelizacji polskich przepisów krajowych.
Aktywa z tytułu podatku odroczonego (DTA)
Projekt doprecyzowuje zasady wyłączeń dot. kwoty aktywów z tytułu podatku odroczonego powstałych po 30 listopada 2021 r. wynikających z tzw. porozumień rządowych oraz ze złożonych korekt wpływających na rozliczenia za lata wcześniejsze. Tego rodzaju aktywa, co do zasady, nie są uwzględniane przy kalkulacji efektywnej stawki podatkowej (ETR) i podatków kwalifikowanych dla potrzeb podatku wyrównawczego. Projektowane przepisy dopuszczają jednak możliwość wykorzystania części kwoty takich aktywów zgodnie z wprowadzonymi ograniczeniami kwotowymi i czasowymi (kwota i okres karencji).
W ramach uzasadnienia nowelizacji wskazano, że preferencje podatkowe takie jak ulga B+R, ulga na innowacyjnych pracowników, ulga na prototyp, ulga na robotyzację i ulga PSI traktuje się jako powstające niezależnie od porozumień rządowych, dzięki czemu DTA wynikające z tych preferencji mogą być uwzględniane przy kalkulacji ETR.
W praktyce oznacza to konieczność weryfikacji, czy dotychczas uwzględnione w modelu GloBE aktywa z tytułu podatku odroczonego spełniają nowe kryteria oraz czy nie podlegają potencjalnym ograniczeniom wynikającym z projektu oraz czy ich ujęcie nie wpływa na poziom ETR w sposób odmienny od dotychczas przyjętych założeń.
Standardy rachunkowości przy kalkulacji krajowego podatku minimalnego
Projekt wprowadza odstępstwo od dotychczasowej zasady, zgodnie z którą w przypadku, gdy choć jeden polski podatnik z grupy był obowiązany do stosowania MSR / MSSF (np. był emitentem papierów wartościowych lub bankiem) konieczność kalkulacji krajowego podatku minimalnego według tego standardu obowiązywała wszystkich polskich podatników w grupie.
W odniesieniu do grup, w których dominującym standardem rachunkowości jest MSR / MSSF planuje się uproszczenie polegające na przeprowadzaniu kalkulacji opierających się na danych przygotowywanych na potrzeby konsolidacji (pakiety konsolidacyjne).
W praktyce oznacza to, że podatnik nie będzie musiał prowadzić drugiej rachunkowości ani dostosowywać swoich ksiąg do MSR / MSSF wyłącznie dla celów podatku wyrównawczego – może wykorzystać dane już przygotowane na potrzeby sprawozdawczości grupowej.
Skorzystanie z uproszczenia wymaga jednak spełnienia określonych warunków, w tym w szczególności wykazania dominującego charakteru MSR / MSSF w grupie w okresie poprzednich lat.
Uproszczenie ma charakter przejściowy i znajduje zastosowanie wyłącznie do lat podatkowych kończących się nie później niż 31 grudnia 2028 r.
Ważny fragment
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Zmiany w obszarze bezpiecznej przystani CBCR
Nowelizacja określa sposób interpretacji zasady once out always out w odniesieniu do tymczasowej bezpiecznej przystani CBCR. W świetle znowelizowanego brzmienia przepisów dla objęcia w danym roku bezpieczną przystanią CBCR jednostek zlokalizowanych w Polsce, konieczne jest, aby grupa wskazała polską jurysdykcję jako objętą bezpieczną przystanią już za pierwszy rok stosowania przepisów Pillar II względem którejkolwiek z jednostek składowych grupy (międzynarodowej). Innymi słowy, polska jurysdykcja nie będzie traktowana jako objęta bezpieczną przystanią CBCR za 2025 r. (ani za kolejne lata), jeżeli grupa nie wykazała polskiej jurysdykcji jako objętej bezpieczną przystanią za 2024 r. (mimo że co do zasady polskie przepisy implementujące Pillar II obowiązują od 2025 r.).
Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, jeżeli jednostka składowa skorzysta z wyboru tymczasowej bezpiecznej przystani CBCR, to jej pierwszym rokiem podatkowym w rozumieniu przepisów Pillar II staje się rok podatkowy, w którym jednostka ta przestaje być objęta tą bezpieczną przystanią. Zmiana ta może mieć kluczowe znaczenie dla możliwości uwzględnienia aktywów z tytułu podatku odroczonego przy ustaleniu efektywnej stawki podatkowej (ETR) i podatków kwalifikowanych, w tym, w naszej ocenie, aktywów wynikających z zastosowania ulg podatkowych.
Uproszczone raportowanie jurysdykcyjne
Projekt nowelizacji przewiduje możliwość dokonania wyboru skutkującego uproszczonym sposobem uzupełniania zeznań podatkowych i informacji o opodatkowaniu wyrównawczym.
Zmiany przewidują możliwość stosowania uproszczonego sposobu wykazywania pozycji dotyczących poszczególnych jednostek składowych w odniesieniu do jurysdykcji, w których nie powstaje zobowiązanie podatkowe w ramach systemu GloBE, albo w których zobowiązanie takie powstaje, lecz nie zachodzi potrzeba przypisania całości lub części tego zobowiązania do konkretnych jednostek składowych.
Powyższy wybór obowiązuje przez okres roku podatkowego, przy czym wybór ten może być ponawiany i mieć zastosowanie do lat podatkowych, które zaczynają się nie później niż dnia 31 grudnia 2028 r. i kończą się nie później niż dnia 30 czerwca 2030 r.
Przejrzystość podatkowa i alokacja podatków
W ramach nowelizacji planuje się doprecyzowanie zasad traktowania podmiotów przejrzystych podatkowo oraz sposobu alokacji dochodu w celu obliczenia podatku wyrównawczego i przypisania go odpowiednim jednostkom.
Kluczowa zmiana polega na wprowadzeniu koncepcji kwalifikowanego właściciela zgodnie z którą ocenę przejrzystości jednostki pośredniczącej dokonuje się z perspektywy najbliższego w strukturze właściciela, który nie jest przejrzysty podatkowo.
Zmiany administracyjne i karne skarbowe
W ramach nowelizacji proponuje się doprecyzowanie przepisów w zakresie odpowiedzialności za błędy, braki lub nieterminowe złożenie wymaganych informacji poprzez objęcie nią szerszego grona podmiotów.
Nowe przepisy dopuszczają możliwość regulowania podatków wyrównawczych oraz odsetek ze środków zgromadzonych na rachunku VAT.
Projekt doprecyzowuje także, że określone zawiadomienia (np. zawiadomienie o rozpoczęciu początkowego okresu działalności, zawiadomienie o danych jednostki składowej składającej GIR, zawiadomienia o wyborze jednostki składowej spełniającej obowiązek składania zeznań podatkowych i dokonania zapłaty podatku) są składane wyłącznie drogą elektroniczną.
Wejście w życie i moc wsteczna
Planowane wejście w życie nowelizacji to 1 maja 2026 r.
Jednakże niektóre zmiany, w tym zasady dotyczące stosowania bezpiecznej przystani CBCR, standardów rachunkowości, uproszczonego raportowania informacji mają być stosowane z mocą wsteczną do lat podatkowych rozpoczynających się po 31 grudnia 2023 r.
W praktyce oznacza to, że mimo formalnego wejścia w życie w 2026 r., zmiany mogą wpływać na kalkulacje przygotowywane już za lata 2024–2025.
Co to oznacza dla zarządów i CFO?
Doprecyzowanie zasad dotyczących aktywów z tytułu podatku odroczonego ma bezpośredni wpływ na kalkulację ETR oraz wysokość podatku wyrównawczego. Wymaga to weryfikacji dotychczasowych założeń przyjętych w modelach GloBE / Pillar II.
Uproszczenia rachunkowe nie eliminują obowiązków sprawozdawczych – przesuwają je na poziom jakości danych raportowanych do konsolidacji. Spójność pomiędzy lokalną rachunkowością, pakietem konsolidacyjnym a kalkulacją GloBE / Pillar II staje się kluczowa. W efekcie odpowiedzialność za prawidłowość kalkulacji Pillar II ma coraz wyraźniejszy wymiar zarządczy, a nie wyłącznie podatkowy.
Wsteczne stosowanie części przepisów może oznaczać konieczność ponownej analizy kalkulacji już przygotowanych za lata 2024–2025.