Każde z tych rozwiązań wymaga jednak sprawnego przeprowadzenia określonych formalności, uwzględnienia postanowień umowy spółki oraz uzyskania niezbędnych zgód. Odpowiednie przygotowanie procesu pozwala ograniczyć ryzyka prawne i biznesowe oraz uniknąć niepotrzebnych komplikacji.
Sprzedaż lub darowizna udziałów jako sposoby wyjścia ze spółki z o.o.
Sprzedaż albo darowizna udziałów to popularne rozwiązania umożliwiające wyjście ze spółki z o.o., o ile wspólnik znajdzie podmiot gotowy przejąć jego udziały.
Pierwszym krokiem przy takich transakcjach powinna być analiza umowy spółki. To właśnie tam bardzo często kryją się ograniczenia dotyczące zbywania udziałów. W praktyce większość umów wymaga uzyskania zgody wspólników na zbycie udziałów. Często spotykanym ograniczeniem jest również prawo pierwszeństwa nabycia udziałów przez pozostałych wspólników. Umowy mogą zawierać również inne ograniczenia np. klauzule drag-along czy tag-along.
Oprócz ograniczeń kryjących się w umowie spółki, określone wymogi mogą wynikać również z innych, szczegółowych regulacji. Przykładowo, dla spółek posiadających nieruchomości rolne ograniczenia wprowadzają przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Więcej na ten temat piszemy w artykule Planujesz zbyć udziały lub akcje spółki kapitałowej? Zwróć uwagę, czy spółka jest właścicielem nieruchomości rolnych.
W każdym przypadku analizy wymagają również przepisy o ochronie konkurencji, pod kątem tego czy dokonywana transakcja nie wymaga zgody na koncentrację. Oprócz wskazanych przepisów, w określonych okolicznościach może być konieczność uwzględnienia również innych, bardziej szczegółowych regulacji dotyczących spółki, której udziały są zbywane.
Google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Jak doprowadzić do wyjścia ze spółki przez umorzenie udziałów?
Kolejnym sposobem na pozbycie się udziałów w spółce z o.o. jest dobrowolne umorzenie udziałów. Umorzenie udziałów polega na „unicestwieniu” udziału, czyli całkowitym wygaśnięciu praw
i obowiązków, które były z nim związane. Przestają istnieć zarówno uprawnienia majątkowe (np. prawo do dywidendy), jak i prawa korporacyjne (takie jak prawo głosu), a także obowiązki wspólnika wynikające z posiadania udziału.
Wspólnik, którego udziały są umarzane, co do zasady otrzymuje spłatę, określaną w Kodeksie spółek handlowych jako „wynagrodzenie”. Ustawodawca dopuszcza jednak również umorzenie nieodpłatne, za zgodą wspólnika, którego udziały są umarzane.
Umorzenie udziałów wymaga porozumienia między wspólnikiem wychodzącym ze spółki a pozostałymi wspólnikami (lub ich większością). Wspólnicy muszą przede wszystkim ustalić jakiej wysokości wynagrodzenie otrzyma wspólnik wychodzący ze spółki.
Planowane zmiany – na czym ma polegać przymusowy wykup udziałów?
Wskazane powyżej sposoby wyjścia ze spółki zakładają współpracę pomiędzy wspólnikami, w szczególności osiągnięcie porozumienia co do warunków opuszczenia spółki przez jednego z nich oraz znalezienie nabywcy jego udziałów. W praktyce rozwiązania te sprawdzają się przede wszystkim w sytuacjach, w których relacje pomiędzy wspólnikami pozostają stabilne, a strony są gotowe do wypracowania wspólnego stanowiska.
Mechanizmy te okazują się jednak niewystarczające w sytuacji konfliktu pomiędzy wspólnikami lub w przypadku, gdy pozostali wspólnicy utrudniają lub uniemożliwiają wyjście wspólnikowi ze spółki.
W komisji kodyfikacyjnej trwają prace nad nowelizacją przepisów KSH, która zakłada wprowadzenie instrumentu prawnego, który ma w takich przypadkach wzmocnić pozycję wspólnika chcącego zakończyć udział w spółce. Zgodnie z projektowanymi regulacjami, jeżeli zachodzi ważna przyczyna uzasadniona stosunkami między wspólnikami lub między spółką a wspólnikiem ustępującym, skutkująca rażącym pokrzywdzeniem wspólnika ustępującego, taki wspólnik będzie mógł wystąpić do sądu z powództwem o przymusowy wykup jego udziałów, według ich wartości godziwej.
Rozwiązanie to ma stanowić dodatkowy mechanizm umożliwiający wyjście ze spółki w sytuacjach, gdy osiągnięcie porozumienia pomiędzy wspólnikami nie jest możliwe i dochodzi do rażącego pokrzywdzenia wspólnika mniejszościowego. Więcej na temat projektu zmian piszemy w naszym artykule Powództwo o ustąpienie wspólnika spółki z o.o. – planowana nowelizacja KSH
Wyjście ze spółki z o.o. zawsze wymaga indywidualnej analizy sytuacji wspólnika, postanowień umowy spółki i przepisów szczególnych. Niezależnie od tego, czy w grę wchodzi sprzedaż, darowizna, czy umorzenie udziałów kluczowe jest zachowanie właściwej procedury i uzyskanie wymaganych zgód, a także analiza skutków podatkowych wybranej drogi wyjścia ze spółki. Dobrze zaplanowane działania pozwalają uniknąć nieważności transakcji i niepotrzebnych sporów, dlatego warto w tym zakresie korzystać ze wsparcia profesjonalnych doradców.
Wyjście ze spółki z o.o. – co warto wiedzieć?
Jak można wyjść ze spółki z o.o.?
Wyjście ze spółki z o.o. najczęściej następuje poprzez sprzedaż udziałów, ich darowiznę albo umorzenie. Wybór odpowiedniej ścieżki zależy od postanowień umowy spółki, relacji między wspólnikami oraz realiów biznesowych.
Czy wspólnik może sprzedać udziały bez zgody pozostałych wspólników?
Co do zasady sprzedaż udziałów jest dopuszczalna, jednak bardzo często umowa spółki uzależnia ją od zgody spółki lub pozostałych wspólników albo przyznaje im prawo pierwszeństwa. Przed transakcją zawsze warto sprawdzić, jakie ograniczenia przewiduje umowa spółki.
Na czym polega umorzenie udziałów w spółce z o.o.?
Umorzenie udziałów polega na ich prawnym „unicestwieniu”, w wyniku czego wygasają prawa i obowiązki wspólnika. Najczęściej ma ono charakter dobrowolny i wiąże się z wypłatą wynagrodzenia przez spółkę, choć w określonych przypadkach możliwe jest również umorzenie nieodpłatne.