Niepewność legislacyjna, presja wynikająca z zobowiązań Polski wobec UE oraz coraz bardziej zaawansowane metody kontroli PIP, ZUS i KAS sprawiają, że umowy B2B wymagają dziś świadomego i systemowego zarządzania.
Spis treści
- Krajobraz prawny umów B2B na początku 2026 r.
- Reklasyfikacja B2B na umowę o pracę – skutki dla firmy
- Granica między B2B a etatem - co decyduje o istnieniu stosunku pracy
- Czerwone flagi rekrutacyjne i operacyjne w 2026 r.
- Bezpieczne korzystanie z kontraktów B2B w 2026 r. - jak przygotować organizację?
Krajobraz prawny umów B2B na początku 2026 r.
Początek 2026 r. upływa pod znakiem wstrzymanej, ale niezamkniętej reformy Państwowej Inspekcji Pracy.
- Projekt UD283 wstrzymany, ale nie porzucony
Pod koniec 2025 r. prace nad nowelizacją ustawy o PIP zostały formalnie wstrzymane. Projekt w pierwotnym kształcie przewidywał m.in. możliwość administracyjnej reklasyfikacji umów cywilnoprawnych na umowy o pracę przez inspektorów PIP – rozwiązanie, które wzbudziło istotne kontrowersje. - KPO jako czynnik presji regulacyjnej
Reforma PIP pozostaje jednym z tzw. kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy, co oznacza, że temat powróci – potencjalnie w zmodyfikowanej formule. Wśród rozważanych scenariuszy pojawiają się:- wyodrębnienie wyspecjalizowanych sądów ds. ustalania stosunku pracy,
- przyznanie kompetencji decyzyjnych wyłącznie Głównemu Inspektorowi Pracy,
- decyzje zabezpieczające wydawane przez PIP na czas trwania sporu sądowego.
- Zacieśnienie współpracy organów
Niezależnie od zmian ustawowych, PIP, ZUS i KAS intensyfikują wymianę danych oraz analitykę ryzyka, co znacząco zwiększa skuteczność typowania firm do kontroli.
Reklasyfikacja B2B na umowę o pracę – skutki dla firmy
Najpoważniejszym ryzykiem związanym z kontraktami B2B w 2026 r. pozostaje uznanie współpracy za stosunek pracy.
Konsekwencje dla firmy mogą być wielowymiarowe:
- Zaległości składkowe ZUS
Obowiązek zapłaty składek do 3 lat wstecz, w tym części finansowanej standardowo przez „pracownika”, wraz z odsetkami. - Ryzyka podatkowe i KKS
Konieczność uregulowania zaległych zaliczek na PIT (skala podatkowa zamiast 19% lub ryczałtu) oraz potencjalna odpowiedzialność osób zarządzających na gruncie Kodeksu karnego skarbowego. - Koszty „nielegalnego zatrudnienia”
Zgodnie z regulacjami Polskiego Ładu, w przypadku reklasyfikacji:- wydatki na kontrahenta nie stanowią kosztu podatkowego,
- firma musi doliczyć do przychodu równowartość minimalnego wynagrodzenia za każdy miesiąc takiej współpracy.
- Roszczenia pracownicze
Kontrahent może dochodzić m.in. urlopu, wynagrodzenia za nadgodziny, świadczeń chorobowych czy ochrony przed wypowiedzeniem.
Google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Granica między B2B a etatem – co decyduje o istnieniu stosunku pracy
Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy, o istnieniu stosunku pracy decyduje rzeczywisty sposób wykonywania pracy, a nie nazwa umowy.
Kluczowe kryteria bezpieczeństwa B2B:
- Brak kierownictwa i podporządkowania
Kontrahent nie powinien pracować pod bezpośrednim nadzorem ani otrzymywać poleceń dotyczących sposobu realizacji zadań. - Odpowiedzialność wobec osób trzecich
To jeden z elementów najczęściej przesądzających w sporach. W modelu B2B wykonawca powinien ponosić realną odpowiedzialność za rezultat usług wobec klientów lub partnerów. - Ryzyko gospodarcze
Samozatrudniony musi ponosić ryzyko ekonomiczne prowadzonej działalności (np. brak gwarancji stałych zleceń). - Samodzielność organizacyjna i zasobowa
Zapewnianie biurka, sprzętu, identycznych narzędzi czy szkoleń jak dla pracowników etatowych znacząco zwiększa ryzyko reklasyfikacji.
Czerwone flagi rekrutacyjne i operacyjne w 2026 r.
Organy kontrolne coraz częściej analizują nie tylko umowy, ale całe „otoczenie” współpracy.
Ogłoszenia o pracę: Oferty typu „UoP lub B2B – do wyboru” na tym samym stanowisku sugerują, że charakter pracy jest tożsamy, niezależnie od formy zatrudnienia.
Benefity jak dla etatowców: Płatne urlopy, chorobowe, identyczne pakiety benefitowe – to jedne z najczęstszych powodów zakwestionowania B2B.
Onboarding i systemy HR: Oznaczanie kontrahenta w systemach jako „pracownika”, obejmowanie go ocenami okresowymi czy ścieżkami rozwoju analogicznymi do UoP istotnie podnosi ryzyko.
Monitoring online: W praktyce kontroli ZUS i PIP coraz częściej wykorzystywane są informacje z LinkedIna, GoWorka czy strony internetowej spółki.
Bezpieczne korzystanie z kontraktów B2B w 2026 r. – jak przygotować organizację?
Aby bezpiecznie korzystać z kontraktów B2B w 2026 r., warto wdrożyć podejście systemowe:
- Audyt modeli współpracy – analiza zapisów umów i praktyki operacyjnej.
- Porządkowanie dokumentacji – opisy usług, raportowanie efektów, brak odniesień do „czasu pracy” i „urlopów”.
- Zróżnicowanie benefitów – realne odróżnienie B2B od UoP.
- Monitoring zmian legislacyjnych – reforma PIP może powrócić szybciej, niż się wydaje.
Podsumowanie
W 2026 r. kontrakty B2B pozostają użytecznym narzędziem biznesowym, ale tylko pod warunkiem, że są świadomie zaprojektowane i konsekwentnie stosowane w praktyce. W realiach wzmożonych kontroli i niejednolitego orzecznictwa, największym ryzykiem nie jest sama umowa – lecz rozbieżność między dokumentami a rzeczywistością operacyjną.