Kary za brak zgłoszenia do CRBR sięgają nawet 250.000 zł, co pokazuje realne znaczenie odpowiedzialności za wpis do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.
Spis treści
- Jak często prowadzone są kontrole CRBR?
- Jakie są przyczyny wszczynania postępowań?
- Jakie są najczęstsze źródła zgłoszenia nieprawidłowości wpisu?
- Jakie kary grożą za brak zgłoszenia do CRBR?
- Ile trwa postępowanie w sprawie CRBR?
- Najczęstsze nieprawidłowości
- Kontrole CRBR - wnioski dla przedsiębiorców
Jak często prowadzone są kontrole CRBR?
Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (dalej: CRBR) funkcjonuje od 13 października 2019 r., co pozwala obecnie na dokonanie rzetelnej oceny praktyki organów w zakresie weryfikacji zgłoszeń. Dane wykorzystane w niniejszym opracowaniu zostały udostępnione przez Izbę Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W zależności od wskaźnika zestawienia obejmują albo okres 1.01.2023–31.12.2025, albo pełniejszy zakres maj 2021–31.12.2025.
W analizowanym okresie wszczęto łącznie 1610 postępowań związanych z obowiązkami dotyczącymi CRBR. Największy odsetek spraw dotyczył spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – 71,61%. Kolejne miejsca zajęły spółki jawne (7,83%) oraz spółki komandytowe (6,77%).
Jakie są przyczyny wszczynania postępowań?
Najczęstszą przyczyną wszczęcia postępowania był brak wpisu (powyżej 80% postępowań), w dalszej kolejności wszczynane były postępowania wyjaśniające rozbieżności (ok 15%). Postępowania dotyczące wpisu z uchybieniem terminu stanowiły niewielki odsetek wszystkich postępowań (niecały 1%).
W okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2025 r., powyżej 80% postępowań zakończyło się decyzją określającą karę finansową. Kolejne 15% spraw zakończyły się decyzją umarzającą lub stwierdzającą niezgodność danych, a pozostałe sprawy pozostają nadal w toku.
Jakie są najczęstsze źródła zgłoszenia nieprawidłowości wpisu?
Ponad 61% postępowań zostało wszczętych na skutek zawiadomień zewnętrznych, w szczególności od instytucji obowiązanych. Oznacza to, że kontrole CRBR przeprowadzane są przede wszystkim w wyniku zgłoszeń przez podmioty trzecie. Organ nie wszczynał postępowań w wyniku automatycznej analizy danych z rejestrów (np. KRS, CEIDG, innych baz).
Ważny fragment
Skala wszczętych postępowań oraz sposób ich inicjowania pokazują, że kontrole CRBR stanowią aktualnie trwały element systemu nadzoru nad transparentnością struktury właścicielskiej podmiotów.
Jakie kary grożą za brak zgłoszenia do CRBR?
Ustawa AML przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej do 1.000.000 zł. W praktyce wysokość sankcji jest zróżnicowana, jednak dane wskazują na zaostrzenie podejścia organów.
Najwyższa nałożona kara za brak zgłoszenia do CRBR wyniosła dotychczas 250.000 zł. Średnia wysokość sankcji w analizowanym okresie wyniosła 9.519,25 zł.
W zależności od rodzaju naruszenia średnie kary kształtowały się w następujący sposób:
- brak wpisu – średnia kara wyniosła 9.792 zł,
- zgłoszenie po terminie – średnia kara wyniosła 4.459 zł,
- dane niezgodne ze stanem faktycznym – średnia kara wyniosła 1.550 zł.
Ważny fragment
Najwyższa kara w wysokości 250.000 zł pokazuje, że kary za brak zgłoszenia do CRBR mają obecnie realny i odczuwalny wymiar finansowy, natomiast ryzyko sankcji nie ma wyłącznie charakteru teoretycznego.
Ile trwa postępowanie w sprawie CRBR?
Średni czas trwania postępowania w sprawie CRBR wynosi ok. 38 dni, czyli ponad pięć tygodni. Najdłużej trwają sprawy dotyczące danych niezgodnych ze stanem faktycznym – średnio ponad 69 dni.
Od początku istnienia CRBR złożono 249 wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy (z czego 7 jest w toku) oraz wniesiono 71 skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych. Dane te pokazują, że odpowiedzialność za CRBR bywa przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej.
Google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Najczęstsze nieprawidłowości
Do najczęściej identyfikowanych błędów należą:
- błędne dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego, brak wskazania wszystkich beneficjentów rzeczywistych podmiotu zobowiązanego, wskazanie w rejestrze osób niebędących beneficjentami rzeczywistymi,
- przypisanie beneficjentom rzeczywistym niewłaściwych uprawnień, wskazanie niewłaściwej wielkości udziału,
- niewłaściwe, niewystarczająco doprecyzowujące opisy beneficjenta rzeczywistego,
- brak aktualizacji danych po zmianach właścicielskich,
- błędne dane identyfikacyjne podmiotu – błędny KRS, NIP, niepełna nazwa podmiotu (np. brak dopełnienia formy spółki w jej nazwie), błędny adres,
- błędne dane osób zgłaszających, w tym podpisanie zgłoszenia niezgodnie z reprezentacją ustawową podmiotu.
Skala działań jest znacząca, gdyż skierowano ponad 21 tys. pism wzywających do dokonania korekty lub aktualizacji wpisów, jeszcze przed oficjalnym wszczęciem postępowania. Odpowiedzialność za CRBR obejmuje zatem nie tylko brak zgłoszenia, ale również jego nieprawidłowości merytoryczne oraz nieterminowość.
Kontrole CRBR – wnioski dla przedsiębiorców
Aktualne statystyki potwierdzają, że kontrole CRBR stanowią stały element nadzoru nad prawidłowością wpisów w Rejestrze, a nie incydentalne działania organów. Kary za brak zgłoszenia do CRBR mogą być znaczące, a postępowania w sprawie CRBR są wszczynane zarówno z inicjatywy organów, jak i na skutek zawiadomień zewnętrznych.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność traktowania obowiązków związanych z CRBR jako elementu bieżącego zarządzania ryzykiem regulacyjnym. Regularna weryfikacja struktury właścicielskiej, zakresu uprawnień beneficjentów rzeczywistych oraz terminowa aktualizacja danych w Rejestrze powinna stanowić stały element procedur compliance w przedsiębiorstwach.
Kontrole CRBR według formy prawnej podmiotów (2021-2025)
Struktura postępowań wszczętych w związku z obowiązkami dotyczącymi Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) w okresie maj 2021 – 31 grudnia 2025 r. Największą grupę stanowią spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które odpowiadają za ponad 71% analizowanych postępowań.
| Forma prawna | Liczba postępowań | Udział (%) |
|---|---|---|
| Spółdzielnia | 38 | 2,36 |
| Fundacja | 63 | 3,91 |
| Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | 1153 | 71,61 |
| Stowarzyszenie | 51 | 3,17 |
| Spółka jawna | 126 | 7,83 |
| Spółka akcyjna | 6 | 0,37 |
| Prosta spółka akcyjna | 12 | 0,75 |
| Spółka komandytowa | 109 | 6,77 |
| Spółka komandytowo akcyjna | 12 | 0,75 |
| Spółka partnerska | 29 | 1,8 |
| Spółka europejska | 1 | 0.06 |
| Fundacja rodzinna | 10 | 0,62 |
| RAZEM | 1 610 | 100 |
Kontrole CRBR po ponad sześciu latach funkcjonowania Rejestru pokazują rosnącą aktywność organów. Kary za brak zgłoszenia do CRBR osiągają poziom istotny z perspektywy ryzyka regulacyjnego. Odpowiedzialność za CRBR powinna być traktowana jako element stałego compliance i regularnej weryfikacji danych zawartych w Rejestrze.
Kontrole CRBR 2026 – co warto wiedzieć?
Jakie kary grożą za brak zgłoszenia do CRBR?
Za brak zgłoszenia lub błędne dane grozi kara do 1 mln zł. W praktyce najwyższa nałożona wyniosła 250 tys. zł, a średnia – ok. 9,5 tys. zł. Kary dotyczą zarówno braku wpisu, jak i spóźnienia lub nieprawidłowości.
Ile trwa postępowanie w sprawie CRBR?
Średni czas postępowania to ok. 38 dni. Najdłużej trwają sprawy dotyczące danych niezgodnych ze stanem faktycznym – ponad 69 dni.
Jakie są najczęstsze błędy przy zgłaszaniu do CRBR?
Najczęstsze nieprawidłowości to: niewskazanie wszystkich beneficjentów, błędne dane, brak aktualizacji po zmianach oraz niewłaściwe określenie uprawnień.
Czytaj więcej: Kary za brak ujawnienia beneficjenta w CRBR