fbpx

Treść artykułu

Fundacja rodzinna – wehikuł prawny znany w wielu europejskich krajach, ma w ciągu kilkunastu najbliższych miesięcy stać się elementem polskiego porządku prawnego, szczególnie przydatnym w planowaniu sukcesji i zarządzaniu firmami rodzinnymi. Zespół ds. Firm Rodzinnych Grant Thornton aktywnie uczestniczy w konsultacjach założeń do projektu ustawy w tym zakresie.

Zgodnie z zapowiedziami przedstawicieli rządu, w najbliższych tygodniach ogłoszony ma zostać projekt ustawy o fundacji rodzinnej. Wehikuł ten, nowy dla polskiego porządku prawnego, stanowi ugruntowany element planowania sukcesyjnego w wielu europejskich krajach. Na wybór tej formy prawnej w ramach swojej struktury sukcesyjnej zdecydował się m.in. Ingvar Kamprad, założyciel IKEA, Ernst Abbe, jeden z założycieli firmy Carl-Zeiss, a także rodzina Bosch.

Sprawdź Sukcesja biznesu Grant Thornton

Fundacja prywatna – nowe możliwości w zakresie planowania sukcesji

W krajach europejskich fundacje prywatne są zakładane przez fundatorów poprzez złożenie odpowiedniego oświadczenia woli oraz wyposażenie fundacji w majątek. Do założenia fundacji może dojść zarówno za życia fundatora, jak i na podstawie jego testamentu.

Co istotne, w momencie wyposażenia w majątek, fundacja staje się jego właścicielem, a wskazani przez fundatora beneficjenci fundacji nie stają właścicielami części jej majątku, a jedynie otrzymują z niej dochody, przekazywane zgodnie z wewnętrznymi regulacjami fundacji.

Powyższe oznacza, że sukcesorzy – stając się beneficjentami fundacji – mogą otrzymywać dochody z działalności firmy rodzinnej lub rodzinnego majątku, nie posiadając jednocześnie możliwości zbycia przypadającej na tego członka rodziny części aktywów. Taki stan rzeczy pozwala na utrzymanie trwałości firmy rodzinnej i zgromadzonego majątku.

Natomiast regulacje zawarte przez fundatora w statucie fundacji, mogą wyznaczać strategię działania firmy rodzinnej, stanowić wskazówki w zakresie inwestowania zgromadzonych środków, jak również określić krąg beneficjentów, zarówno poprzez wskazanie określonych osób czy ich grup, jak również zdarzeń wywołujących potrzebę wypłaty z fundacji środków. Mogą wreszcie określać cele, które fundacja winna wspierać.

Tym samym, fundator nie tylko może zapewnić trwałość zgromadzonego przez siebie majątku i realizację ustalonych przez siebie zasad działania, ale również może wykorzystywać fundację jako wehikuł pozwalający na finansowanie potrzeb prywatnych, jak i biznesowych fundatora i wskazanych przez niego osób, a także może funkcjonować jako rodzaj funduszu rodzinnego o charakterze socjalnym i charytatywnym.

Sprawdź Sukcesja biznesu Grant Thornton

Polska fundacja prywatna – zasady funkcjonowania

Projekt ustawy o fundacji rodzinnej ma zostać opublikowany w ciągu najbliższych tygodni. Z dotychczasowych prac legislacyjnych, w których eksperci Grant Thornton brali czynny udział, znamy podstawowe założenia mające stanowić fundament dla tego nowego wehikułu prawnego – prezentuje je poniższa tabela.

Zagadnienie Komentarz
Osobowość prawna Polska fundacja prywatna ma posiadać osobowość prawną.
Dokumenty fundacji rodzinnej Podstawowym dokumentem fundacji ma być statut, ustalany przez fundatora i sporządzany w formie aktu notarialnego. Zgodnie z zapowiedziami, przepisy mają dawać fundatorowi daleko idącą swobodę w kreowaniu reguł funkcjonowania fundacji rodzinnej.
Majątek fundacji rodzinnej Fundator może wyposażyć fundację we wszelkie posiadane przez siebie aktywa, w tym środki pieniężne, papiery wartościowe, rzeczy ruchome i nieruchomości, udziały i akcje w spółkach kapitałowych prawa polskiego i w spółkach
Organy fundacji rodzinnej Fundacja ma być zarządzana przez zarząd, nad którym kontrolę ma sprawować odpowiednik rady nadzorczej. Zgodnie z założeniami beneficjenci fundacji będą mogli pełnić funkcje w organach fundacji (o ile statut fundacji nie będzie tego wykluczał).
Beneficjenci Krąg beneficjentów fundacji rodzinnej oraz zakres ich uprawnień określać ma statut fundacji, ustalany przez fundatora.
Opodatkowanie 1. Wnoszenie aktywów do fundacji – neutralne podatkowo 2. Wypłaty na rzecz osób bliskich fundatorom (korzystających w obecnym stanie prawnym ze zwolnienia na podstawie regulacji ustawy o podatku od spadków i darowizn) miałyby być zwolnienie od opodatkowania do wartości wkładów fundatorów
Zachowek Kwestią szeroko dyskutowaną jest problem roszczeń zachowkowych tj. roszczeń spadkobierców ustawowych, którzy w wyniku darowizn spadkodawcy lub na podstawie testamentu nie otrzymali odpowiedniej części wartości udziału spadkowego, który przypadłby im na podstawie odpowiednich przepisów. Zgodnie z dotychczasowymi zapowiedziami, reguły chroniące najbliższych członków rodziny mają zostać utrzymane, przy jednoczesnej ochronie działalności firm rodzinnych np. poprzez umożliwienie wypłaty zachowku w ratach.

Pełną prezentację założeń mogą Państwo znaleźć tutaj.

Natomiast poniżej przedstawiamy przedłożone Ministerstwu Przedsiębiorczości i Technologii uwagi specjalistów Grant Thornton z Zespołu ds. Firm Rodzinnych do założeń ustawowych mających na celu wprowadzenie fundacji rodzinnej do polskiego systemu prawnego.

Wprowadzenie fundacji rodzinnej do polskiego systemu prawnego może stać się niezwykle istotną pomocą w planowaniu sukcesji i jej wdrażaniu w firmach rodzinnych. Nowy wehikuł może bowiem zaoferować rozwiązania sukcesyjne niedostępne dotychczas w polskim porządku prawnym, niezwykle sprzyjające jednym z najpopularniejszych celów sukcesji – kontynuacji działania firm rodzinnych i zapewnienia trwałości majątku rodzinnego.

Zobacz prezentację

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.

Inne artykuły z kategorii: Kancelaria prawna Zobacz wszystkie

Prawo holdingowe już wkrótce?

Niedawno zakończył się etap konsultacji społecznych projektu nowelizacji Kodeksu spółek handlowych. Projekt przewiduje wprowadzenie do polskiego systemu prawnego regulacji dotyczących prawa holdingowego. Obejmują one m. in. możliwość wydawania wiążących poleceń przez spółki dominujące, czy ograniczenie…

Najczęściej czytane