Zarząd sukcesyjny – już za kilka dni nowe rozwiązanie wspierające sukcesję biznesu21.11.2018

25 listopada 2018 r. wchodzi w życie ustawa wprowadzająca nieznaną dotychczas w Polsce instytucję prawną w postaci zarządu sukcesyjnego. Wprowadzane rozwiązane ma zapobiegać „śmierci firmy” w sytuacji, gdy dochodzi do śmierci jej właściciela. Środowisko firm rodzinnych od dawna postulowało wprowadzenie tego rodzaju instytucji prawnej, której celem jest umożliwienie utrzymania zdolności operacyjnej i ciągłości działania przedsiębiorstwa prowadzonego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy dochodzi do śmierci przedsiębiorcy.

Jak było dotychczas w zakresie dziedziczenia biznesu?

Przedsiębiorstwo prowadzone w formule indywidualnej działalności gospodarczej pozostaje nierozerwalnie związane z osobą przedsiębiorcy. Tym samym, w dotychczasowym stanie prawnym można uznać, iż wraz ze śmiercią przedsiębiorcy kończy się byt prawny prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a następcy prawni przedsiębiorcy nie mają możliwości płynnej kontynuacji biznesu. Należy zauważyć, że dziedziczeniu podlegają bowiem jedynie składniki majątkowe wchodzące w skład funkcjonującego przedsiębiorstwa. Wygasają natomiast stosunki prawne z kontrahentami, pracownikami, instytucjami finansującymi, jak również wszelkiego rodzaju koncesje, licencje, zezwolenia niezbędne do funkcjonowania firmy. Wygasają również numery identyfikacyjne w postaci NIP i REGON.  Sytuacja komplikuje się dodatkowo w przypadku, gdy spadkobierców jest wielu, a ich stanowisko co do przyszłych losów przedsiębiorstwa niejednolite. Poziom formalizacji procedur administracyjnych związanych z przejęciem biznesu, niejednokrotnie doprowadzają do upadku rodzinnego biznesu i pozbawienia członków rodziny źródła dochodów.

Sukcesja biznesu

Zapoznaj się z usługą

 

Co dają nowe przepisy o zarządzie sukcesyjnym?

Dzięki nowej ustawie, przedsiębiorca może ustanowić zarządcę sukcesyjnego. Zarządcą sukcesyjnym będzie mogła być dowolna osoba fizyczna posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych, niezależnie od tego, czy jest spokrewniona z przedsiębiorcą. Zarządca sukcesyjny może zostać powołany przez:

  • Przedsiębiorcę
  • Osoby, które odziedziczą przedsiębiorstwo
  • Małżonka, który jest współwłaścicielem przedsiębiorstwa

Ustawodawca przewidział nadanie zarządcy sukcesyjnemu szeregu istotnych uprawnień oraz obowiązków, które mają umożliwić mu zarządzanie przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy. Na uwagę zasługują w szczególności takie obszary jak:

  • Samodzielne dokonywanie czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w granicach tzw. zwykłego zarządu
  • Dokonywanie czynności przekraczających zwykły zarząd po uzyskaniu zgody następców prawnych oraz małżonka przedsiębiorcy, a w przypadku jej braku – za zezwoleniem sądu
  • Zawieranie, wykonywanie i rozwiązywanie umów z kontrahentami, w tym także umów zawartych przed śmiercią przedsiębiorcy
  • Korzystanie z licencyjni, zezwoleń i koncesji wydanych na rzecz zmarłego przedsiębiorcy
  • Dokonywanie wszelkich czynności związanych z zatrudnieniem
  • Regulowanie zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych
  • Udział w postępowaniach sądowych, administracyjnych oraz podatkowych
  • Posługiwanie się dotychczasową nazwą przedsiębiorstwa z dodatkowym oznaczeniem „w spadku” oraz numerem NIP zmarłego przedsiębiorcy

Zarząd sukcesyjny – mechanizm wyłącznie awaryjny

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym stwarza narzędzia pozwalające na kontynuację działalności przedsiębiorstwa jednoosobowego przedsiębiorcy po jego śmierci. Jednakże, zarządca sukcesyjny będzie mógł prowadzić sprawy przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy wyłącznie tymczasowo, w okresie między otwarciem spadku a jego działem, czyli do czasu ostatecznego zakończenia formalności spadkowych, nie dłużej jednak niż przez okres dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy. W wyjątkowych przypadkach sąd będzie mógł przedłużyć ten czas do 5 lat. Należy też mieć na uwadze, że ustanowienie zarządcy  sukcesyjnego w każdym przypadku wymagać będzie aktywnego działania spadkobierców, którzy na mocy działu spadku przejmą określone części majątku przedsiębiorstwa. Tym samym w okresie zarządu sukcesyjnego spadkobiercy winni przygotowywać się do kontynuowania działalności firmy – na własny rachunek lub np. wspólnie w formie spółki prawa handlowego.

Nie ulega wątpliwości, że ustawa o zarządzie sukcesyjnym wprowadza cenne i korzystne rozwiązanie. Trzeba jednak pamiętać, że instytucja zarządu sukcesyjnego ma z założenia charakter tymczasowy i nie daje ona gwarancji trwałości firmy. W celu odpowiedniego zabezpieczenia interesów firmy sukcesja powinna zostać z wyprzedzeniem uporządkowana i zaplanowana. Często jest ona również poprzedzana zmianą formy prowadzonej działalności gospodarczej na bardziej optymalną z punktu widzenia sukcesji.

 

 

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.
Audyt – Podatki – Outsourcing – Konsulting
Member of Grant Thornton International Ltd

Artykuły powiązane:

Zarząd sukcesyjny jeszcze w 2018(...)

Czytaj więcej →

Nowelizacja przepisów o cienkiej kapitalizacji(...)

Czytaj więcej →

Przedsiębiorcy rodzinni zdobyli zaufanie Polaków

Czytaj więcej →

Optymalna forma prawna firmy rodzinnej(...)

Czytaj więcej →

Optymalna forma prawna firmy rodzinnej(...)

Czytaj więcej →

Wróć do najnowszych publikacji

Dalej →
Blog podatkowy

Blog Doradców Podatkowych

Piszemy o podatkach dla przedsiębiorców

Przejdź do Bloga
Blog Księgowych

Blog Księgowość jest sexy

Księgowość jest ciekawa, intrygująca po prostu sexy.

Przejdź do Bloga
Blog Kadr i Płac

Poradnik HR

Piszemy i dyskutujemy
o kadrach, płacach
i "miękkim" HR

Przejdź do Bloga
Skontaktuj się z nami