Spis treści
- Czego dotyczy projekt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw?
- Dotychczasowe ograniczenia w zakresie amortyzacji
- Co zmieni się od 1 stycznia 2027 r. w zakresie amortyzacji?
- Ograniczenie amortyzacji podatkowej – jakie ryzyka niesie dla firm?
Czego dotyczy projekt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw?
W pierwszym kwartale roku Ministerstwo Finansów opublikowało na stronie Rządowego Centrum Legislacji zaktualizowany projekt nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116). Jak wskazano w uzasadnieniu, proponowane zmiany mają przede wszystkim na celu dalsze uszczelnienie systemu podatkowego oraz dostosowanie regulacji do aktualnych wyzwań gospodarczych.
Ustawa obejmuje ponad 30 obszarów zmian dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jedną z istotniejszych modyfikacji jest ograniczenie możliwości ujmowania odpisów amortyzacyjnych w kosztach podatkowych. Zmiana ta będzie szczególnie istotna dla branży nieruchomościowej, dla której amortyzacja stanowi jeden z kluczowych elementów rozliczeń podatkowych.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Dotychczasowe ograniczenia w zakresie amortyzacji
Dla uzyskania pełnego kontekstu przypomnijmy, że ustawodawca po raz pierwszy zdecydował o ograniczeniu uznawania odpisów amortyzacyjnych za podatkowy koszt uzyskania przychodu ponad 4 lata temu. Wprowadził wówczas do ustawy przepis, zgodnie z którym:
odpisy amortyzacyjne dotyczące środków trwałych dokonywane przez spółki nieruchomościowe nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.
Ważny fragment
W dużym uproszczeniu, oznacza to, że jednostka może uznać za koszt podatkowy odpis amortyzacyjny dokonywany w związku z użyciem majątku trwałego (nieruchomości) wyłącznie wtedy, gdy równolegle rozpoznaje ten koszt w rachunku zysków i strat sporządzanym na podstawie przepisów o rachunkowości.
Dla spółek nieruchomościowych, które klasyfikują posiadane aktywa jako inwestycje wyceniane według wartości godziwej, a nie jako środki trwałe wyceniane według wartości historycznej, taka konstrukcja przepisu jest wyjątkowo niekorzystna. Pozbawia bowiem podatnika istotnego elementu kosztotwórczego, mającego realny wpływ na wysokość jego zobowiązań z tytułu podatku dochodowego. Niemniej jednak część podatników zdecydowała się na naliczanie podatkowych odpisów amortyzacyjnych od posiadanych inwestycji, i ujęcie ich w kalkulacji podatku CIT jako koszt uzyskania przychodów. Argumentują to tym, iż przepis uzależniający uznanie odpisów amortyzacyjnych za koszt podatkowy od ich równoległego naliczania zarówno na potrzeby podatku dochodowego, jak i na potrzeby bilansowe dotyczy wyłącznie aktywów zakwalifikowanych jako środki trwałe a nie jako inwestycje długoterminowe wyceniane według ceny rynkowej bądź inaczej określonej wartości godziwej.
Co istotne, taki tok rozumowania przepisu znalazł swoje potwierdzenie także w wyrokach interpretacyjnych wydawanych przez sądy administracyjne, które niemal zgodnie uznały, że dokonywanie podatkowych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, które nie są bilansowo w ogóle amortyzowane jest możliwe z uwagi na zakwalifikowanie ich w księgach rachunkowych jako „inwestycji”.
Co zmieni się od 1 stycznia 2027 r. w zakresie amortyzacji?
Ustawodawca rozszerzy obecny zakaz zawarty w art. 15 ust. 6 ustawy o CIT oraz art. 22 ust. 8 ustawy o PIT o zapis, zgodnie z którym zasada warunkująca uznanie podatkowych odpisów amortyzacyjnych od odpisów amortyzacyjnych wykonywanych na potrzeby bilansowe zostanie rozciągnięta również na inwestycje.
Ważny fragment
Oznacza to, że spółki nieruchomościowe, które dla celów bilansowych klasyfikują posiadane nieruchomości jako inwestycje, utracą jeden z kluczowych mechanizmów obniżających podstawę opodatkowania. W konsekwencji podstawa opodatkowania ulegnie zwiększeniu, co dla wielu podmiotów przełoży się na istotny wzrost zobowiązań z tytułu podatku dochodowego.
Ograniczenie amortyzacji podatkowej – jakie ryzyka niesie dla firm?
Jednym z rozwiązań rozważanych przez spółki, które zostaną objęte nowymi regulacjami, może być zmiana polityki rachunkowości, a w konsekwencji także sposobu ujmowania nieruchomości w księgach rachunkowych. Taka zmiana może jednak w długofalowej perspektywie okazać się dla podatnika niekorzystna. Rozpoznanie przez jednostkę majątku trwałego jako inwestycji wycenianej w oparciu o jej wartość godziwą jest z ekonomicznego punktu widzenia dużo bardziej korzystne aniżeli jego alokacja jako środka trwałego wycenianego w oparciu o wartość historyczną pomniejszoną o odpisy amortyzacyjne.
Ważny fragment
Co więcej, taka nagła zmiana podejścia spółek co do sposobu traktowania przez nie majątku trwałego może zainteresować organy kontroli skarbowej. Jeżeli będzie ona podyktowana wyłącznie chęcią ograniczenia skutków nowych regulacji podatkowych, fiskus może zakwestionować jej zasadność i ocenić ją przez pryzmat przepisów dotyczących unikania opodatkowania.
Z tego względu każda decyzja o zmianie polityki rachunkowości powinna być poprzedzona kompleksową analizą zarówno skutków podatkowych, jak i bilansowych oraz biznesowych.
Choć do 2027 roku pozostało jeszcze sporo czasu, warto już teraz rozpocząć przygotowania do zmian w amortyzacji. Firmy powinny przeanalizować swoją politykę rachunkowości oraz model biznesowy i ostrożnie podejść do ewentualnych modyfikacji, które mogą mieć wpływ na rozliczenia podatkowe i kontrole organów podatkowych.
Czytaj więcej: Outsourcing księgowości w branży nieruchomości. Wsparcie księgowe przy ważnych rozliczeniach