Treść artykułu

Od 1 stycznia 2020 r. wejdą w życie przepisy odnoszące się do zaniechania poboru podatku, lub poboru według stawki obniżonej, w odniesieniu do płatności powyżej 2 mln PLN rocznie, na rzecz jednego kontrahenta. Należy jednak pamiętać, że ustawodawca nałożył na podatników obowiązek dochowania należytej staranności w rozliczaniu podatku u źródła już w stosunku do należności wypłacanych od 1 stycznia 2019 r. W naszym dziewiątym artykule z cyklu „12 Przykazań Procedur Podatkowych” przedstawiamy pojęcie rzeczywistego właściciela oraz prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej.

Pojęcie rzeczywistego właściciela

Zgodnie z art. 4a pkt 29 Ustawy CIT (odpowiednia art. 5a pkt 33d Ustawy PIT) poprzez rzeczywistego właściciela (ang. beneficial owner) należy rozumieć podmiot, który łącznie spełnia następujące warunki:

  • otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
  • nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
  • prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Natomiast przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, bierze się pod uwagę, czy (art. 24 ust. 18 Ustawy CIT oraz odpowiednio art. 30f ust. 20 Ustawy PIT):

  • zarejestrowanie zagranicznej jednostki kontrolowanej wiąże się z istnieniem przedsiębiorstwa, w ramach którego ta jednostka wykonuje faktycznie czynności stanowiące działalność gospodarczą, w tym w szczególności czy jednostka ta posiada lokal, wykwalifikowany personel oraz wyposażenie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej;
  • zagraniczna jednostka kontrolowana nie tworzy struktury funkcjonującej w oderwaniu od przyczyn ekonomicznych;
  • istnieje współmierność między zakresem działalności prowadzonej przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną a faktycznie posiadanym przez tę jednostkę lokalem, personelem lub wyposażeniem;
  • zawierane porozumienia są zgodne z rzeczywistością gospodarczą, mają uzasadnienie gospodarcze i nie są w sposób oczywisty sprzeczne z ogólnymi interesami gospodarczymi tej jednostki;
  • zagraniczna jednostka kontrolowana samodzielnie wykonuje swoje podstawowe funkcje gospodarcze przy wykorzystaniu zasobów własnych, w tym obecnych na miejscu osób zarządzających.

Podkreślenia wymaga, że katalog warunków określających, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, ma charakter otwarty. Przy weryfikacji działalności gospodarczej należy więc zwrócić uwagę również na inne aspekty, które potencjalnie mogą mieć wpływ na końcową ocenę. Zakres weryfikacji oraz stopień jego zaawansowania w przeważającej części zależeć będzie od branży w jakiej operuje podmiot, na rzecz którego wypłacane będą należności (przykładowo dywidenda). Branżą, w której stopień weryfikacji powinien być najwyższy jest niewątpliwie sektor finansowy. Wysoka staranność w tym zakresie jest wymagana również z dużych grupach kapitałowych, w których występują często podmioty niebędące rzeczywistym właścicielem (np. liczne spółki „transparentne podatkowo”).

Mając powyższe na uwadze, tylko i wyłącznie kumulatywne spełnienie wszystkich warunków pozwala na zastosowanie zwolnienia/obniżonej stawki przy wypłacie należności z tytułów opodatkowanych WHT.

Sprawdź Doradztwo podatkowe Grant Thornton

Jak określić status rzeczywistego właściciela

Dokumenty potwierdzające status rzeczywistego właściciela oraz prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej nie są wprost wskazane przepisami. Mogą to być np.:

  • certyfikat rezydencji, który potwierdzi podleganie danego podmiotu opodatkowaniu w danym kraju,
  • wyciąg z rejestru handlowego spółek, na podstawie którego możliwe będzie określenie który podmiot jest podmiotem finalnie otrzymującym korzyści z dywidendy,
  • oświadczenia podmiotu na rzecz którego wypłacane są należności (np. oświadczenie o niezaleganiu w podatkach, o nieprowadzeniu działalności na terytorium RP w formie zakładu itp.), przy czym składanie oświadczeń, które nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości może być karane,
  • informacje na temat struktury organizacyjnej,
  • struktura własności i kontroli,

Oraz inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na końcową ocenę statusu rzeczywistego właściciela, w szczególności pokazujące aktywa podmiotu i jego kondycję finansową (np. sprawozdanie finansowe). Zakres dokumentacji nie został w przepisach wskazany wprost, po stronie podatnika pozostaje więc decyzja, jakie dokumenty może przedstawić jako najbardziej wiarygodne, z których wprost wynikało będzie, który podmiot jest rzeczywistym właścicielem.

Podsumowując każdorazowo przy wypłacie należności z tytułu dywidend/odsetek należy badać, czy podmiot otrzymujący płatność posiada status rzeczywistego właściciela, aby upewnić się, że możliwe jest zastosowanie obniżonej stawki/zwolnienia WHT. Jednocześnie zakres informacji i dokumentów wymaganych do tego celu nie został wprost określony przepisami. Ustawodawca uczynił to celowo, nakładając na podatnika obowiązek oceny, czy zgromadzony przez niego zestaw informacji rzeczywiście pozwala korzystać z preferencji w opodatkowaniu należności podatkiem u źródła. Warto więc stworzyć wewnętrzny zestaw zasad weryfikacji, który może przybrać formę Procedury WHT.

Zgodnie z obowiązującymi od 1 stycznia 2019 r. przepisami płatnik musi zachować należytą staranność przy weryfikowaniu warunków skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania albo preferencyjnej stawki podatku w odniesieniu do należności wskazanych przepisach Ustawy CIT lub PIT, która również podlega ocenie.

Niestety ustawodawca wraz z wprowadzeniem obowiązku dochowania należytej staranności nie przedstawił precyzyjnego wyjaśnienia, co powinno się przez tą „należytą staranność” rozumieć. Pomocna w tym zakresie może okazać się zatem procedura zawierająca zasady weryfikacji podczas postępowania poboru podatku u źródła.

Artykuły z naszego cyklu (od 7 do 10) mają za zadanie przybliżyć zagadnienia związanego z przygotowaniem stosownej procedury WHT.

 

Cykl „12 Przykazań Procedur Podatkowych” składa się z poniższych artykułów publikowanych co tydzień:

1. Czym są schematy podatkowe (definicja)?
2. Schematy podatkowe – obowiązki promotora, korzystającego i wspomagającego
3. Jak zaraportować schemat podatkowy (terminy, technikalia)?
4. Schematy podatkowe – cechy i kryterium korzyści
5. Schematy podatkowe – kto musi mieć procedurę MDR?
6. Schematy podatkowe – jak przygotować procedurę MDR?
7.  Podatek u źródła – jakie należności podlegają WHT?
8.  Podatek u źródła – jak dochować należytej staranności i przygotować procedurę WHT?
9. Podatek u źródła – Beneficial owner
10. Podatek u źródła – obowiązki w przypadku należności powyżej 2 mln PLN
11. Czym jest należyta staranność w VAT?
12. Jak przygotować własną procedurę należytej staranności VAT?

AUTOR: Łukasz Boszko, Senior Konsultant, Doradztwo podatkowe 

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.

Inne artykuły z kategorii: Doradztwo podatkowe Zobacz wszystkie

Najczęściej czytane