Skala opóźnień jest zróżnicowana regionalnie – najwięcej gmin, które nie rozpoczęły prac znajduje się w województwach lubelskim (95) i mazowieckim (57), podczas gdy relatywnie najlepsza sytuacja występuje m.in. w opolskim, pomorskim i małopolskim.
Z raportu wynika, że opóźnienia w przygotowaniu strategii mają charakter systemowy i wynikają przede wszystkim z ograniczonych zasobów kadrowych oraz przeciążenia administracji lokalnej równoległymi obowiązkami planistycznymi, takimi jak opracowanie planów ogólnych czy programów rewitalizacji. Problem dotyczy w szczególności mniejszych gmin i miast, gdzie dostęp do zasobów eksperckich i organizacyjnych jest bardziej ograniczony, a prowadzenie złożonych procesów strategicznych konkuruje z bieżącymi zadaniami administracji.
Menedżer w Grant Thornton
Fakt, że ponad 80% gmin rozpoczęło prace nad strategią rozwoju, nie jest złym wynikiem […]. Z drugiej strony, im bliżej ustawowego terminu, tym większe ryzyko powstawania strategii formalnie poprawnych, lecz pozbawionych zdolności do logicznego porządkowania działań i realnego mobilizowania środowisk lokalnych. A to właśnie funkcja integrująca i aktywizująca społeczność wokół wspólnego kierunku rozwoju decyduje o ich realnej skuteczności, co jednoznacznie pokazują badania nad planowaniem strategicznym.
Strategie rozwoju gmin i małych miast – wyzwania dla samorządów
Brak strategii rozwoju gminy ma bezpośrednie konsekwencje dla zarządzania lokalnego. Dokument ten stanowi punkt odniesienia dla planowania przestrzennego, inwestycji oraz projektów współfinansowanych ze środków UE. Jego brak lub niska jakość ogranicza zdolność do pozyskiwania finansowania, osłabia spójność działań i zwiększa ryzyko podejmowania decyzji o charakterze doraźnym. W efekcie gminy, które nie rozpoczną prac odpowiednio wcześnie, ryzykują nie tylko niespełnienie wymogów ustawowych, ale także utratę szans rozwojowych.
Więcej informacji znajdziesz w najnowszej edycji raportu „Strategiczna luka w polskich samorządach”.