spis treści
- Termomodernizacja budynków po PGR – przygotowania warto zacząć już dziś
- Dlaczego gmina nie powinna czekać na publikację dokumentacji?
- Jak udokumentować historyczny status budynku po PGR?
- Po co gminie audyt energetyczny ex ante?
- Ile może wynieść dotacja NFOŚiGW dla gminy?
- Jakie warunki energetyczne musiał spełnić projekt?
- Jak gmina może przygotować się do naboru NFOŚiGW?
Termomodernizacja budynków po PGR – przygotowania warto zacząć już dziś
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada wsparcie poprawy efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych związanych z dawnymi PGR. Dla gmin może to być szansa na poprawę standardu obiektów i ograniczenie kosztów energii. Przygotowań nie warto jednak odkładać do dnia ogłoszenia naboru.
Dlaczego gmina nie powinna czekać na publikację dokumentacji?
Ważny fragment
Kluczowe znaczenie mają dwa elementy: udokumentowanie historycznego statusu nieruchomości oraz przygotowanie audytu energetycznego ex ante. Wymagają one współpracy z zarządcą budynku, właścicielem lub współwłaścicielami nieruchomości, a w razie potrzeby także z najemcami i innymi użytkownikami lokali, jak również analizy dokumentów archiwalnych i inwentaryzacji technicznej budynku.
Brak potwierdzenia związku obiektu z dawnym PGR może wykluczyć go ze wsparcia, a brak audytu opóźnić określenie racjonalnego zakresu modernizacji. Prace te warto rozpocząć wcześniej, z możliwością dostosowania materiałów do ostatecznych zasad naboru.
Jak udokumentować historyczny status budynku po PGR?
Samo położenie budynku w gminie, na terenie której działało PGR, może nie wystarczyć. Należy zgromadzić dokumenty dotyczące historii własności, użytkowania i przejęcia nieruchomości, w szczególności dokumenty własnościowe i komunalizacyjne, protokoły przekazania czy dane z ewidencji nieruchomości.
Po co gminie audyt energetyczny ex ante?
Audyt określa stan wyjściowy budynku, identyfikuje straty energii oraz porównuje możliwe warianty modernizacji, ich koszty i efekty. W dokumentacji poprzedniego programu stanowił podstawę ustalenia zakresu prac poprawiających efektywność energetyczną.
Gmina może już teraz zlecić inwentaryzację i audyt, najlepiej z możliwością późniejszej aktualizacji. Po publikacji nowych zasad konieczne będzie sprawdzenie zgodności opracowania z wymaganą metodologią i zakresem danych.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Ile może wynieść dotacja NFOŚiGW dla gminy?
W poprzednim programie dofinansowanie mogło wynieść do 100% kosztów kwalifikowanych, przy limicie 2 000 zł za 1 m² powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza.
VAT mógł być kosztem kwalifikowanym wyłącznie wtedy, gdy był faktycznie ponoszony przez beneficjenta i nie podlegał odliczeniu. Nie kwalifikowano natomiast instalacji ani modernizacji źródeł ciepła wykorzystujących paliwa kopalne.
Jakie warunki energetyczne musiał spełnić projekt?
Zgodnie z dokumentacją poprzedniego programu audyt ex ante musiał wykazać co najmniej 30% redukcji zapotrzebowania każdego modernizowanego budynku na energię pierwotną. Osiągnięte efekty miały być potwierdzane audytem ex post.
Inwestycja musiała również prowadzić do likwidacji źródła ciepła na stałe paliwa kopalne. Po modernizacji budynek nie mógł posiadać ani wspólnego źródła wykorzystującego takie paliwo, ani indywidualnych źródeł ciepła na paliwa kopalne. Gmina powinna więc zinwentaryzować zarówno kotłownię, jak i sposób ogrzewania poszczególnych lokali.
Jak gmina może przygotować się do naboru NFOŚiGW?
Przygotowania warto rozpocząć od identyfikacji budynków, zebrania dokumentów potwierdzających ich wiek, własność i wcześniejsze wykorzystanie oraz uporządkowania stanu prawnego nieruchomości. Następnie należy ustalić strukturę własności i stan prawny nieruchomości oraz zapewnić gminie prawo do dysponowania nią na cele inwestycji. Kolejnym krokiem jest zlecenie audytu ex ante oraz przygotowanie wstępnej koncepcji technicznej i kosztorysu.
Potrzebne mogą być także ekspertyzy przyrodnicze, potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomością, informacje o działalności gospodarczej w budynku, dokumenty dotyczące zasady DNSH i trwałości inwestycji. Ostateczny katalog załączników określi dokumentacja właściwego WFOŚiGW.
Planowany nabór NFOŚiGW może stworzyć gminom realną szansę na termomodernizację budynków po PGR, ale gotowość projektu będzie zależała od działań podjętych jeszcze przed ogłoszeniem szczegółowych zasad. Z perspektywy doradczej najważniejsze jest dziś udokumentowanie historycznego statusu obiektów oraz przygotowanie audytów energetycznych ex ante, które po publikacji dokumentacji będzie można zweryfikować i dostosować. Gminy, które rozpoczną te prace wcześniej, będą mogły znacznie szybciej ocenić swoje możliwości i przejść do przygotowania wniosku.
Czytaj więcej: Dofinansowanie termomodernizacji budynków szkół – nabór NFOŚiGW 2026