Termomodernizacja parków narodowych – przygotowania warto zacząć już dziś
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje uruchomienie programu 1.20 dotyczącego poprawy efektywności energetycznej budynków pozostających w zarządzie parków narodowych. Nabór ma być prowadzony w trybie konkursowym od 1 września do 31 grudnia 2026 r. Szczegółowy regulamin, budżet, poziom dofinansowania i katalog kosztów kwalifikowanych nie zostały jeszcze opublikowane.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Jakie budynki warto objąć wstępną analizą?
Do przygotowań najprawdopodobniej będzie można włączyć budynki administracyjne, edukacyjne i techniczne użytkowane przez parki narodowe. Dla każdego obiektu warto zebrać dane o powierzchni, funkcji, stanie przegród i instalacji, źródle ciepła, zużyciu energii z ostatnich lat oraz przeprowadzonych wcześniej remontach. Pozwoli to wybrać budynki o największym potencjale oszczędności i jednocześnie możliwe do przygotowania inwestycyjnego w terminie naboru.
Pierwsza selekcja nie powinna opierać się wyłącznie na złym stanie technicznym. Znaczenie będą miały również koszty eksploatacji, intensywność użytkowania, możliwość ograniczenia emisji oraz ograniczenia wynikające z ochrony zabytków lub położenia obiektu na obszarze chronionym.
Dlaczego audyt energetyczny jest kluczowy?
Ważny fragment
Podstawą projektu powinien być audyt energetyczny wykonany odrębnie dla każdego budynku. Dokument pozwoli wskazać główne źródła strat energii, porównać warianty modernizacji oraz oszacować koszty i spodziewane efekty. Powinien również zweryfikować techniczną i ekonomiczną zasadność wykorzystania odnawialnych źródeł energii, na przykład fotowoltaiki lub pomp ciepła.
Największym ryzykiem jest niedostateczna gotowość inwestycyjna. Parki, które wcześniej przygotują audyty, dokumentację techniczną i wymagane uzgodnienia, będą mogły szybciej dostosować projekt do kryteriów konkursu.
Jakie inwestycje mogą otrzymać wsparcie?
Wstępnie można zakładać, że projekty będą obejmowały kompleksową termomodernizację, w tym ocieplenie przegród, wymianę stolarki, modernizację ogrzewania, wentylacji i oświetlenia, zastosowanie OZE oraz systemów zarządzania energią.
W przypadku parków narodowych istotne będą również uwarunkowania przyrodnicze. Prace przy elewacjach i dachach mogą wymagać rozpoznania miejsc występowania ptaków lub nietoperzy, uzyskania odpowiednich zezwoleń oraz dostosowania harmonogramu robót do okresów ochronnych.
Jak przygotować park do naboru NFOŚiGW?
Równolegle z audytem należy zweryfikować tytuł prawny do nieruchomości, potrzebę uzyskania pozwolenia na budowę, decyzji środowiskowej lub uzgodnień konserwatorskich oraz zgodność inwestycji z dokumentami ochrony parku. Nie każdy projekt będzie wymagał wszystkich tych dokumentów – ich zakres będzie zależał od lokalizacji, rodzaju obiektu i planowanych robót.
Warto przygotować projekt budowlany, kosztorys, harmonogram rzeczowo-finansowy oraz analizę możliwości zabezpieczenia wkładu własnego. Im wcześniej park uporządkuje te elementy, tym łatwiej będzie po publikacji regulaminu ocenić wykonalność projektu i przygotować kompletny wniosek.

Planowany nabór NFOŚiGW może stworzyć parkom narodowym możliwość przeprowadzenia kompleksowej termomodernizacji budynków i ograniczenia ich kosztów energetycznych. Z perspektywy doradczej kluczowe jest jednak rozpoczęcie przygotowań przed publikacją regulaminu, zwłaszcza inwentaryzacji obiektów, audytów energetycznych, dokumentacji technicznej oraz rozpoznania uwarunkowań prawnych i przyrodniczych.
Parki, które wcześniej uporządkują te elementy, będą mogły szybciej ocenić zgodność swoich inwestycji z nowymi zasadami i skoncentrować się na przygotowaniu konkurencyjnego wniosku, zamiast kompletować podstawową dokumentację w trakcie trwania konkursu.
Czytaj więcej: