Zaliczka dla podmiotu powiązanego, a ukryty zysk w estońskim CIT
Zaliczka jest standardowym elementem rozliczeń handlowych, również w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi. Pozwala zabezpieczyć realizację zamówienia, dostępność towarów lub ciągłość usług. Jeżeli jednak nabywca korzysta z opodatkowania na zasadach estońskiego CIT, wcześniejsza zapłata na rzecz podmiotu powiązanego wymaga szczególnej uwagi z uwagi na zagadnienie ukrytych zysków.
Czym są ukryte zyski?
Ukryte zyski to szczególna kategoria świadczeń na rzecz wspólników lub podmiotów z nimi powiązanych, które mogą stanowić alternatywną wobec dywidendy formę przekazania korzyści ze spółki. Mogą mieć charakter świadczenia pieniężnego, niepieniężnego, odpłatnego, nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego, wykonanego na rzecz udziałowców, akcjonariuszy, wspólników lub na rzecz podmiotów bezpośrednio albo pośrednio z nimi powiązanych, w tym m.in.:
- pożyczki udzielone przez spółkę wspólnikowi lub określonemu podmiotowi powiązanemu;
- darowizny;
- wydatki na reprezentację;
- nadwyżkę wartości rynkowej transakcji ponad cenę ustaloną przez jej strony.
Występowanie ukrytych zysków może istotnie wpływać na efektywność estońskiego CIT, model ten pozwala zasadniczo przesunąć moment zapłaty podatku do czasu dystrybucji zysku. Jednak świadczenia zakwalifikowane jako ukryte zyski są opodatkowywane niezależnie od wypłaty dywidendy, im większa skala takich świadczeń, tym mniejsza może być korzyść wynikająca ze stosowania ryczałtu.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Dlaczego zaliczka dla podmiotu powiązanego budzi wątpliwości?
Zaliczka jest powszechnym elementem rozliczeń handlowych. Pozwala zabezpieczyć realizację zamówienia, zarezerwować towary lub rozpocząć ich produkcję. W przypadku transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi pojawia się jednak dodatkowe pytanie: czy wcześniejsza zapłata rzeczywiście służy konkretnej dostawie, czy w praktyce zapewnia kontrahentowi finansowanie?
Wątpliwości mogą dotyczyć zwłaszcza zaliczek niezwiązanych z konkretnym zamówieniem, nierozliczonych przez dłuższy czas lub ustalonych na warunkach, których nie zaakceptowałby niezależny kontrahent.
Ważny fragment
Ma to szczególne znaczenie, gdy podatnik korzysta z estońskiego CIT, a zaliczka trafia do podmiotu powiązanego. Sama wypłata zaliczki nie oznacza jednak automatycznie powstania ukrytego zysku, co potwierdza najnowsza korzystna interpretacja Dyrektora KIS.
Model zaliczki z interpretacji
Spółka rozważająca wybór opodatkowania na zasadach estońskiego CIT planowała kupować od podmiotu powiązanego towary przeznaczone do dalszej sprzedaży. Dostawca miał produkować je na zamówienie, a jednym z dostępnych wariantów płatności była kilkumiesięczna zaliczka obejmująca całość lub część ceny.
Wysokość zaliczki, termin płatności oraz cena towarów miały wynikać z cennika. Pomiędzy wpłatą zaliczki, a dostawą miał upływać określony w nim czas, natomiast korzyść z wcześniejszej płatności była uwzględniana w cenie towarów.
Kluczowe znaczenie miał fakt, że nabywca i dostawca byli podmiotami powiązanymi. Powstała więc wątpliwość czy zapłata zaliczki nie będzie stanowiła ukrytego zysku podlegającego opodatkowaniu estońskim CIT.
Jakie znaczenie ma interpretacja dla cen transferowych?
Co nie dziwi, w interpretacji wskazano, iż ocena okoliczności wpływu powiązań pomiędzy podmiotami na zasadność i racjonalność zawartych transakcji, w tym zasad rynkowych przy ich zawieraniu, nie może być dokonywana w postępowaniu interpretacyjnym. Z perspektywy cen transferowych na szczególną uwagę zasługuje jednak fakt, że organ nie ograniczył oceny rynkowości wyłącznie do weryfikacji poziomu wynagrodzenia lub ceny stosowanej w transakcji. W interpretacji zaakcentowano konieczność oceny szerszego kontekstu gospodarczego, w tym uzasadnienia biznesowego transakcji oraz odpowiedzi na pytanie, czy analogiczne warunki mogłyby zostać zaakceptowane przez podmioty niepowiązane. Jest to podejście zbieżne z obserwowanym w ostatnich latach trendem, zgodnie z którym analiza zgodności z zasadą ceny rynkowej obejmuje nie tylko samą cenę, ale również biznesową racjonalność przyjętego modelu współpracy.
Interpretacja stanowi kolejne potwierdzenie, że w przypadku transakcji realizowanych pomiędzy podmiotami powiązanymi kluczowe znaczenie ma odpowiednie udokumentowanie nie tylko rynkowego poziomu rozliczeń, lecz również biznesowych przesłanek uzasadniających przyjęty model współpracy. W praktyce podatnicy powinni zadbać o możliwość wykazania, że określone warunki handlowe – takie jak przedpłaty, rabaty czy szczególne zasady rozliczeń – wynikają z obiektywnych uwarunkowań gospodarczych i są stosowane także w relacjach z podmiotami niepowiązanymi lub mogłyby zostać przez nie zaakceptowane.
W konsekwencji warto już na etapie zawierania transakcji gromadzić dowody potwierdzające rynkowy charakter przyjętych warunków (np. oferty dla podmiotów niepowiązanych, polityki handlowe, analizy ekonomiczne oraz ich odpowiednie ujęcie w dokumentacji cen transferowych). Materiały te mogą okazać się istotne nie tylko na potrzeby rozliczeń w obszarze cen transferowych, ale również przy ocenie skutków podatkowych na gruncie estońskiego CIT.
Dlaczego zaliczka nie została uznana za ukryty zysk?
Zaliczka była związana z konkretnym zamówieniem i miała zostać rozliczona poprzez dostawę towarów. Znaczenie miało również to, że wysokość zaliczki, termin płatności i cena wynikały z cennika, a analogiczny model sprzedaży był dostępny dla kontrahentów niepowiązanych. Za wcześniejszą zapłatą przemawiały ponadto rzeczywiste potrzeby biznesowe, zabezpieczenie dostępności towarów i ciągłości działalności dystrybucyjnej.
Interpretacja z 14 lipca 2026 r. sygn. 0111-KDIB1-1.4010.233.2026.2.RH wskazuje, że zaliczka dla podmiotu powiązanego może pozostać neutralna, jeżeli ma rzeczywiste uzasadnienie biznesowe, odpowiada warunkom rynkowym i stanowi element konkretnej transakcji handlowej. Aby ograniczyć ryzyko rozpoznania ukrytego zysku w estońskim CIT, warto jeszcze przed rozpoczęciem rozliczeń zweryfikować zarówno konstrukcję zaliczki, jak i dokumentację potwierdzającą jej rynkowy charakter.
Upewnij się, że przyjęty model jest bezpieczny podatkowo, eksperci Grant Thornton łączą kompetencje z zakresu estońskiego CIT i cen transferowych, wspierając podatników w kompleksowej ocenie rozliczeń z podmiotami powiązanymi.
Kalkulator estońskiego CIT
Odpowiedz na kilka pytań i dowiedz się czy Twój biznes jest gotowy na estoński CIT i ile dzięki temu możesz zaoszczędzić.