Jak szeroki jest zakres opakowań objętych PPWR?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, określane jako PPWR, ma zastosowanie do wszystkich opakowań, niezależnie od zastosowanego materiału. Obejmuje opakowania wykorzystywane m.in. w przemyśle, sprzedaży detalicznej lub dystrybucji, biurach, usługach oraz gospodarstwach domowych. PPWR stosuje się również do wszystkich odpadów opakowaniowych, niezależnie od tego, czy mają one swoje źródło w którymkolwiek z tych obszarów.
Oznacza to, że o objęciu danego wyrobu zakresem PPWR nie decyduje sam materiał, z którego został wykonany. Rozporządzenie obejmuje między innymi opakowania ze szkła, papieru i tektury, tworzyw sztucznych, metalu czy drewna. Przy ustalaniu, czy konkretny wyrób stanowi opakowanie, należy przede wszystkim odwołać się do definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 PPWR. Istotne jest w szczególności, czy wyrób jest przeznaczony do wykorzystania przez podmiot gospodarczy do celów przechowywania, ochrony, obsługi, dostarczania lub prezentacji produktów innemu podmiotowi gospodarczemu lub użytkownikowi końcowemu.
Sama nazwa wyrobu ani materiał, z którego został wykonany, nie przesądzają zatem o jego kwalifikacji jako opakowania. Oceny należy dokonywać każdorazowo na podstawie definicji zawartej w PPWR, z uwzględnieniem przypadków wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a-g.
Pomocniczo można odwołać się również do orientacyjnego wykazu wyrobów zawartego w załączniku I do PPWR oraz wytycznych Komisji Europejskiej. Samo ujęcie danego wyrobu w załączniku I nie przesądza jednak o jego kwalifikacji jako opakowania. Konieczne jest każdorazowe zweryfikowanie, czy spełnia on przesłanki wynikające z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 PPWR.
Samo objęcie danego opakowania zakresem PPWR nie oznacza przy tym, że każdy obowiązek przewidziany w rozporządzeniu znajduje do niego zastosowanie. Zakres poszczególnych obowiązków należy każdorazowo oceniać na podstawie właściwych przepisów PPWR, z uwzględnieniem przewidzianych w nich wyjątków i szczególnych zasad.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Co jest opakowaniem w rozumieniu PPWR?
Zgodnie z definicją zawartą w PPWR opakowaniem jest wyrób, bez względu na materiały, z jakich został wykonany, przeznaczony do wykorzystania przez podmiot gospodarczy do celów przechowywania, ochrony, obsługi, dostarczania lub prezentacji produktów innemu podmiotowi gospodarczemu albo użytkownikowi końcowemu. Wyrób taki musi jednocześnie dać się przyporządkować do jednego z formatów opakowań w zależności od jego funkcji, materiału i projektu.
Definicja opakowania obejmuje między innymi wyrób, który jest niezbędny do przechowywania, ochrony lub konserwacji produktu przez cały jego cykl żywotności, nie stanowi integralnej części produktu i jest przeznaczony do wykorzystania, użycia lub usunięcia wraz z produktem. Obejmuje również część składową takiego wyrobu, która jest z nim złączona, oraz zintegrowany z nim element pomocniczy. Opakowaniem może być także element pomocniczy takiego wyrobu zawieszony bezpośrednio lub umieszczony na produkcie, jeżeli spełnia funkcję opakowania, nie stanowi integralnej części produktu i jest przeznaczony do wykorzystania, użycia lub usunięcia wraz z produktem.
W orientacyjnym wykazie zawartym w załączniku I do PPWR, w części odnoszącej się do części składowych i elementów pomocniczych, jako przykłady wyrobów będących opakowaniami wskazano między innymi etykiety zawieszone bezpośrednio lub umieszczone na produkcie, zszywki, koszulki foliowe oraz miarkę stanowiącą element zamknięcia pojemnika na detergenty.
PPWR obejmuje również wyroby zaprojektowane i przeznaczone do napełnienia w punkcie sprzedaży w celu wydania produktu, określane jako opakowania usługowe. Definicją objęte są ponadto wyroby jednorazowego użytku, które są sprzedawane i napełniane lub zaprojektowane i przeznaczone do napełnienia w punkcie sprzedaży, jeżeli spełniają funkcję opakowania. Załącznik I wskazuje w tym zakresie między innymi torby na zakupy z papieru lub tworzywa sztucznego, jednorazowe talerze i kubki, folię spożywczą, torebki na kanapki, folię aluminiową oraz folię z tworzywa sztucznego na ubrania wyczyszczone w pralniach, jeżeli wyroby te są zaprojektowane i przeznaczone do napełniania w punkcie sprzedaży.
Definicja opakowania obejmuje także przepuszczalne torebki z herbatą, kawą lub innym napojem oraz miękkie po użyciu pojedyncze porcje używane w systemach do przygotowywania herbaty, kawy lub innych napojów, jeżeli są przeznaczone do użycia i usunięcia wraz z produktem. Odrębną kategorię stanowią nieprzepuszczalne pojedyncze porcje używane w systemach do przygotowywania herbaty, kawy lub innego napoju, przeznaczone do użycia w maszynie oraz używane i usuwane wraz z produktem.
Przy kwalifikacji konkretnego wyrobu należy każdorazowo odwołać się przede wszystkim do definicji opakowania zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 PPWR. Wykaz zawarty w załączniku I ma charakter orientacyjny, dlatego samo wymienienie w nim określonego rodzaju wyrobu nie powinno zastępować oceny przesłanek wynikających z definicji zawartej w Rozporządzeniu.
Jakie rodzaje opakowań wyróżnia PPWR?
PPWR wyróżnia między innymi opakowania handlowe, zbiorcze i transportowe. Rozporządzenie definiuje również opakowania dla handlu elektronicznego oraz opakowania dla produkcji podstawowej.
- Opakowanie handlowe to opakowanie mające stanowić jednostkę sprzedaży składającą się z produktów i opakowania, sprzedawaną użytkownikowi końcowemu w punkcie sprzedaży.
- Opakowanie zbiorcze to opakowanie mające stanowić w punkcie sprzedaży zestaw określonej liczby jednostek sprzedaży. Zestaw taki może być sprzedawany w tej postaci użytkownikowi końcowemu albo służyć ułatwieniu ponownego zaopatrywania punktów sprzedaży lub utworzeniu jednostek magazynowych lub dystrybucyjnych. Opakowanie zbiorcze można zdjąć z produktu bez naruszania jego cech.
- Opakowanie transportowe to opakowanie mające ułatwić obsługę i transport jednej jednostki sprzedaży lub większej ich liczby albo zestawu jednostek sprzedaży w celu zapobiegania uszkodzeniu produktu przy obsłudze i transporcie. Definicja ta nie obejmuje kontenerów do transportu drogowego, kolejowego, wodnego i lotniczego.
- Opakowanie dla handlu elektronicznego stanowi opakowanie transportowe wykorzystywane do dostarczania produktów użytkownikowi końcowemu w kontekście sprzedaży przez internet lub za pośrednictwem innych środków sprzedaży na odległość.
PPWR definiuje ponadto opakowanie dla produkcji podstawowej jako wyroby zaprojektowane i przeznaczone do wykorzystania jako opakowania nieprzetworzonych produktów z produkcji podstawowej zdefiniowanej w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002.
Ważny fragment
Prawidłowe przyporządkowanie opakowania do odpowiedniej kategorii ma znaczenie praktyczne, ponieważ poszczególne obowiązki przewidziane w PPWR mogą mieć różny zakres w zależności od rodzaju i sposobu wykorzystania opakowania. Kwalifikacja konkretnego opakowania powinna być zatem dokonywana z uwzględnieniem właściwych definicji oraz przepisów Rozporządzenia.
Czy każdy wyrób służący do przechowywania produktu jest opakowaniem?
Nie każdy wyrób związany z produktem stanowi opakowanie w rozumieniu PPWR. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a PPWR definicja opakowania obejmuje między innymi wyrób niezbędny do przechowywania, ochrony lub konserwacji produktu przez cały jego cykl żywotności, pod warunkiem że wyrób ten nie stanowi integralnej części produktu i jest przeznaczony do wykorzystania, użycia lub usunięcia wraz z produktem. Motyw 13 PPWR wskazuje z kolei, że wyrób stanowiący integralną część produktu, niezbędny do jego przechowywania, ochrony lub konserwacji przez cały cykl żywotności, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wykorzystania, użycia lub usunięcia wraz z produktem, nie powinien być uznawany za opakowanie.
Załącznik I do PPWR zawiera orientacyjny wykaz wyrobów pomocny przy ich kwalifikacji. Jako przykłady opakowań wymieniono w nim między innymi pudełka po słodyczach, pudełka od zapałek, foliowe opakowania po herbacie i kawie, pudełka na tubki pasty do zębów, wieszaki sprzedawane wraz z ubraniami oraz opakowania zapewniające sterylność, takie jak torebki, tacki i materiały niezbędne do zachowania sterylności produktu.
Jednocześnie jako wyroby niebędące opakowaniami wskazano między innymi pudełka na narzędzia, warstwy wosku pokrywające ser, osłonki kiełbas, wkłady do drukarek, rozpuszczalne torebki na detergenty oraz wieszaki na ubrania sprzedawane oddzielnie. Do tej grupy zaliczono również jednorazowe sztućce, mieszadła, papier do pakowania sprzedawany oddzielnie konsumentom i podmiotom gospodarczym oraz jednorazowe talerze i kubki, jeżeli nie są przeznaczone do napełnienia w punkcie sprzedaży.
O kwalifikacji konkretnego wyrobu nie przesądza zatem wyłącznie jego nazwa ani fakt, że służy on do przechowywania lub ochrony produktu. Każdorazowo konieczna jest ocena, czy spełnia on przesłanki definicji opakowania określone w PPWR, z uwzględnieniem jego funkcji, przeznaczenia oraz sposobu wykorzystania.
Jak ustalić, czy konkretny wyrób jest opakowaniem w rozumieniu PPWR?
Kwalifikacji konkretnego wyrobu należy dokonywać przede wszystkim na podstawie definicji opakowania zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 PPWR. Pomocnicze znaczenie ma orientacyjny wykaz wyrobów zawarty w załączniku I do rozporządzenia. Ten sam rodzaj wyrobu może zostać zakwalifikowany odmiennie w zależności od jego przeznaczenia i sposobu wykorzystania.
Przykładowo wieszak sprzedawany wraz z ubraniem został wskazany w załączniku I jako opakowanie, natomiast wieszak sprzedawany oddzielnie jako wyrób niebędący opakowaniem. Podobnie jednorazowe kubki i talerze są opakowaniami, jeżeli zostały zaprojektowane i przeznaczone do napełnienia w punkcie sprzedaży, natomiast nie stanowią opakowań, jeżeli nie są przeznaczone do takiego zastosowania.
W praktyce ocena nie powinna zatem ograniczać się do sprawdzenia, czy dany wyrób przypomina typowe opakowanie albo został wymieniony w załączniku I. W pierwszej kolejności należy zweryfikować, czy spełnia on przesłanki definicji opakowania określone w art. 3 ust. 1 pkt 1 PPWR.
W zależności od rodzaju wyrobu znaczenie mogą mieć w szczególności jego funkcja i przeznaczenie, sposób wykorzystania oraz związek z produktem, a w przypadkach wskazanych w PPWR także to, czy wyrób jest przeznaczony do napełnienia w punkcie sprzedaży. Załącznik I powinien być wykorzystywany pomocniczo, ponieważ samo wymienienie w nim określonego rodzaju wyrobu nie zastępuje oceny przesłanek wynikających z definicji opakowania.
Ostateczna kwalifikacja powinna więc wynikać z analizy konkretnego wyrobu i sposobu jego wykorzystania na tle definicji zawartej w PPWR, z uwzględnieniem właściwych dla danego przypadku kryteriów oraz orientacyjnych przykładów wskazanych w załączniku I.
Ustalenie, co jest opakowaniem w rozumieniu PPWR, nie zawsze jest oczywiste, ponieważ kwalifikacja konkretnego wyrobu wymaga oceny, czy spełnia on przesłanki definicji opakowania określonej w Rozporządzeniu. Znaczenie mają w szczególności jego przeznaczenie i funkcja, a także właściwe dla danego przypadku kryteria wynikające z PPWR. Prawidłowa kwalifikacja pozwala następnie ustalić, do którego z rodzajów opakowań w PPWR należy dany wyrób i jakie przepisy mogą znaleźć do niego zastosowanie.
W praktyce nie należy opierać kwalifikacji wyłącznie na nazwie wyrobu ani na przykładach wskazanych w załączniku I do PPWR. Wykaz ten ma charakter orientacyjny, dlatego w każdym przypadku konieczne jest zweryfikowanie, czy dany wyrób spełnia przesłanki wynikające z definicji opakowania. Ten sam rodzaj wyrobu może być kwalifikowany odmiennie w zależności od jego przeznaczenia i konkretnych okoliczności wykorzystania.
Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w ustaleniu, czy dany wyrób stanowi opakowanie w rozumieniu PPWR, do jakiej kategorii należy oraz jakie obowiązki mogą wiązać się z jego kwalifikacją, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami.
Czytaj więcej na temat PPWR:
- Rola Dostawcy na gruncie Rozporządzenia PPWR
- Wytwórca w PPWR: kto nim jest i jakie ma obowiązki
- Role podmiotów w łańcuchu dostaw opakowań zgodnie z PPWR
- Produkty w opakowaniach a obowiązki na gruncie PPWR
- Co jest opakowaniem w rozumieniu PPWR?
- PPWR od 12 sierpnia 2026 r. – kogo dotyczą nowe obowiązki?
- PPWR jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Co oznacza to dla przedsiębiorców?