W spółce opodatkowanej Ryczałtem mogą jednak wystąpić pewne zdarzenia, które na bieżąco wywołują obowiązek podatkowy w ramach Ryczałtu.
Istota modelu ryczałtowego opodatkowania CIT
Ryczałt od dochodów spółek (zwany dalej: ryczałtem) stanowi, alternatywny względem klasycznego, model opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Jego istota sprowadza się do tego, że podstawą opodatkowania jest zysk bilansowy, a obowiązek podatkowy występuje dopiero, gdy wynik ten podlega wypłacie do wspólników. Co więcej, efektywne opodatkowanie po stronie spółek (CIT), jak i ich wspólników (PIT od dywidendy) pozostaje na niższym poziomie – w wysokości 20% (dla małych podatników) lub 25% (dla wszystkich pozostałych podatników).
Niemniej występują pewne szczególne kategorie zdarzeń, które w modelu ryczałtowym mogą wywoływać opodatkowanie „na bieżąco” oraz które należy brać pod uwagę, przy rozważaniach nad opłacalnością skorzystania z modelu ryczałtowego.
Jak obliczyć estoński CIT?
Kalkulator estońskiego CIT
Odpowiedz na kilka pytań i dowiedz się czy Twój biznes jest gotowy na estoński CIT i ile dzięki temu możesz zaoszczędzić.
Straty podatkowe i bilansowe z lat ubiegłych a estoński CIT
Przejście z modelu klasycznego opodatkowania CIT na model ryczałtowy oznacza brak możliwości odliczenia strat podatkowych z lat ubiegłych w kolejnych latach. Przepis szczególny pozwala jednak zasadniczo na rozliczenie takich strat z dochodem osiągniętym w dwóch ostatnich latach przed pierwszym rokiem ryczałtowym (o ile ryczałt będzie stosowany przez okres co najmniej 4 lat podatkowych).
Warto również mieć na uwadze, że straty bilansowe wygenerowane w okresie sprzed opodatkowania ryczałtem, które zostaną pokryte zyskami osiągniętymi w okresie ryczałtowym, będą powodowały wystąpienie opodatkowania ryczałtem.
Czym są ukryte zyski w estońskim CIT?
Ukryte zyski stanowią szczególną kategorię świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych na rzecz wspólników bądź podmiotów powiązanych ze wspólnikami, które mają na celu zastąpienie klasycznych wypłat dywidendy ze spółki i w rezultacie uzyskanie korzystniejszego opodatkowania. Z tego względu, aby ograniczyć nadużywanie Ryczałtu wbrew jego założeniom, ustawodawca zdecydował się na dodatkowe opodatkowanie tego rodzaju transferów.
Przepisy podatkowe zawierają katalog otwarty takich świadczeń, a interpretacja które świadczenia mogą stanowić ukryty zysk nastręcza licznych wątpliwości. Do typowych świadczeń kwalifikowanych do ukrytych zysków zalicza się w szczególności:
- korzystanie z aktywów spółki przez jej wspólników (np. środki transportu),
- odsetki od pożyczki udzielonej przez wspólnika,
- pożyczkę udzieloną przez spółkę na rzecz wspólnika,
- wydatki na reprezentację powiązane ze wspólnikiem.
Czym są wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą w estońskim CIT?
Inną kategorią wydatków ponoszonych przez spółki opodatkowane Ryczałtem, które mogą podlegać opodatkowaniu „na bieżąco” są wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. W przeciwieństwie do ukrytych zysków, w świetle obecnych przepisów ustawodawca nie zdecydował się na zdefiniowanie tego pojęcia lub chociaż wskazanie przykładowego katalogu wydatków, które mogłyby zostać zaliczane do tej kategorii (z pewnym wyjątkiem w zakresie składników majątku, o czym mowa poniżej).
W związku z powyższym, aby prawidłowo zaklasyfikować wydatki zaliczane do niezwiązanych z działalnością gospodarczą powszechną praktyką stało się posiłkowanie katalogiem wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów (nkup), który obowiązuje podatników opodatkowanych „klasycznym” CIT.
Wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów często występują u podatników, choć liczne grono tzw. nkup-ów wynika z treści art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i odgórnej decyzji ustawodawcy, a nie faktycznego braku związku konkretnego wydatku z działalnością podatnika. Z tego względu warto przyjrzeć się nkup występującym w spółce przed wyborem opodatkowania Ryczałtem oraz przeprowadzić weryfikację czy ich zakwalifikowanie do nkup-ów wynikało jedynie z zastosowania przepisów szczególnych (np. limitu amortyzacji samochodów osobowych), które to przepisy nie będą już miały zastosowania w ryczałcie, a nie rzeczywistego braku związku z działalnością gospodarczą.
Od 2023 r. ustawodawca zdecydował się na zaliczenie do wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą wydatków, odpisów związanych z używaniem samochodów osobowych, środków transportu lotniczego, taboru pływającego oraz innych składników majątku w wysokości 50% takich wydatków – w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej. Powyższe będzie mieć zatem zastosowanie m.in. do samochodów służbowych bądź innego sprzętu służbowego wykorzystywanego zarówno przez wspólników (oraz podmioty z nimi powiązane), jak i pracowników spółki w celach osobistych. Kwotę wydatków należy wówczas przemnożyć przez współczynnik w wysokości 50% oraz stosowaną w danym roku stawkę CIT ryczałtowego (10% lub 20%).
Wspominanie powyżej zagadnienia pozostają jednymi z wielu, na które należy zwrócić uwagę przy rozważaniach nad przejściem na model ryczałtowy. Pogłębiona analiza powinna obejmować również kwestię warunków, które muszą być spełnione przed momentem rozpoczęcia korzystania z ryczałtu. Z tego względu zachęcamy do lektury naszych pozostałych artykułów oraz innych materiałów poświęconych problematyce estońskiego CIT.
Wideo: Estoński CIT. Kto i kiedy może skorzystać?
Czy ryczałt estoński (CIT) się opłaca? Kluczowe informacje
O co chodzi w estońskim CIT?
Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) polega na tym, że spółka nie płaci podatku od wypracowanego zysku ma bieżąco. Podatek pojawia się dopiero w momencie wypłaty środków na rzecz wspólników. Model ten ma wspierać reinwestycje wygenerowanych dochodów.
Czy estoński CIT nadal opłaca się w 2026 roku?
Co do zasady tak, ale nie dla każdej spółki to będzie optymalne rozwiązanie. Ryczałt estoński jest opłacalny dla spółek, które nie prowadzą działalności pasywnej (związanej z inwestycjami w akcje lub udzielaniem pożyczek), nie przynoszą strat i posiadają odpowiednią strukturę właścicielską.
Jakie są największe ryzyka związane z opodatkowaniem ryczałtem estońskim?
Niedoszacowanie wysokości ukrytych zysków oraz wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą występujących w spółce. Jeżeli spółka dokonuje znacznej ilości transakcji z podmiotami powiązanymi, których warunki odbiegają od rynkowych albo udziela finansowania na rzecz takich podmiotów może to się wiązać z wysokim poziomem opodatkowania „na bieżąco”.
Czym są ukryte zyski?
Ukryte zyski to świadczenia na rzecz wspólnika lub podmiotu powiązanego, których celem jest zastąpienie wypłat dywidendy na rzecz wspólników spółki opodatkowanej estońskim CIT.
Estoński CIT – dowiedz się więcej:
-
- Estoński CIT w 2026 r.
- Jak rozpocząć korzystanie z ryczałtu estońskiego (CIT) w trakcie roku?
- Czy ryczałt estoński (CIT) się opłaca? Na co zwrócić uwagę?
- Jakie problemy z rozliczeniami podatkowymi w CIT eliminujemy przechodząc na ryczałt estoński?
- Ryczałt estoński (CIT) – najczęstsze pytania podatników
- Przedsiębiorca jednoosobowy, spółka cywilna albo jawna na estońskim CIT? Formalnie nie, ale w praktyce tak
- Darowizny na rzecz Ukrainy bez podatku w spółkach ryczałtowych