Rozliczenie w modelu marketplace
Jednym z przykładów jest sprzedaż realizowana za pośrednictwem platform marketplace. W praktyce platforma pobiera należności od klientów, potrąca prowizję, a następnie przekazuje sprzedawcy kwotę netto. Przy dużej liczbie transakcji przedsiębiorcy często wykorzystują jedno konto techniczne lub zbiorcze konto rozliczeniowe do ewidencji rozrachunków z platformą.
Taki model jest biznesowo uzasadniony, jednak wraz z obowiązkami związanymi z JPK_KR_PD pojawia się pytanie, czy zapewnia on dane wymagane dla celów raportowych.
Ważny fragment
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Jedno konto techniczne – czy to zbyt duże uproszczenie dla JPK_CIT?
Prowadzenie rozliczeń przez jedno konto techniczne jest biznesowo zrozumiałe. Nie oznacza to jednak, że platforma staje się nabywcą towaru lub usługi. Jeżeli rzeczywistym kontrahentem jest inny podmiot posiadający NIP, ewidencja powinna umożliwiać jego prawidłowe wykazanie i powiązanie z odpowiednim zapisem oraz numerem KSeF. W przypadku konsumentów bez NIP zakres danych o kontrahencie jest oczywiście węższy.
JPK_KR_PD musi być zgodny z ich treścią ksiąg rachunkowych i wiernie je odzwierciedlać. Oznacza to, że uproszczenia przyjęte w planie kont lub w systemie rozliczeniowym nie mogą prowadzić do utraty danych wymaganych przepisami.
Szczególne znaczenie mają tu dodatkowe dane przewidziane w rozporządzeniach dotyczących JPK_KR_PD. Księgi rachunkowe podlegające przekazaniu organom podatkowym należy uzupełnić m.in. o numer identyfikacji podatkowej kontrahenta podatnika, o ile został nadany oraz o numer identyfikujący fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur, jeżeli faktura została wystawiona przy użyciu KSeF przez podmiot prowadzący księgi.
W praktyce platforma może pełnić funkcję pośrednika płatniczego albo rozliczeniowego, ale co do zasady nie zastępuje nabywcy wskazanego na fakturze. Jeżeli faktura została wystawiona na przedsiębiorcę posiadającego NIP, ewidencja powinna pozwalać na wykazanie tego NIP oraz powiązanie go z właściwym dokumentem.
Co z sprzedażą na rzecz konsumentów?
Zgodnie z Ustawą VAT faktura powinna zawierać m.in. dane nabywcy, w tym – w przypadku podatników – NIP. Jeżeli jednak nabywcą jest konsument, faktura nie musi zawierać jego NIP. Dodatkowo faktury konsumenckie nie są objęte obowiązkiem wystawiania w KSeF, choć mogą być przesyłane do systemu dobrowolnie. Nie zmienia to jednak ogólnej zasady: księgi i dane raportowane powinny umożliwiać identyfikację zdarzeń gospodarczych na poziomie wymaganym przepisami.
NIP kontrahenta i numer KSeF w JPK_KR_PD
Istotne jest również przejściowe zwolnienie dotyczące obowiązku przekazywania w JPK_KR_PD danych takich jak NIP kontrahenta i numer KSeF. MF zaznaczyło, że zwolnienie to dotyczy wyłącznie 2025 r. Po jego zakończeniu, czyli od 2026 r., pola dotyczące tych danych nie mogą pozostać puste, jeżeli dla danego dowodu księgowego przepisy wymagają ich wykazania. Tym samym podatnicy korzystający z dokumentów zbiorczych lub kont technicznych powinni już teraz sprawdzić, czy ich systemy pozwolą na uzupełnienie wymaganych pól.
Podsumowując, jeżeli z zapisu księgowego dotyczącego zbiorczego rozliczenia z platformą można przejść do konkretnej transakcji, faktury wystawionej w KSeF, właściwego kontrahenta oraz sposobu rozliczenia prowizji, jedno konto rozliczeniowe może pełnić funkcję techniczną. Jeżeli jednak model księgowania nie pozwala na takie przyporządkowanie, może okazać się niewystarczający dla celów raportowania JPK_KR_PD.
W praktyce decydujące znaczenie będzie miała możliwość wykazania, że ewidencja – wraz z analityką lub kontem pomocniczym – odtwarza rzeczywisty przebieg transakcji. Warto też podkreślić, że dla fiskusa istotna jest przede wszystkim treść zapisów i możliwość identyfikacji zdarzeń jednostkowych.
Istotne jest ustalenie, czy z zapisu zbiorczego można przejść do konkretnej faktury, właściwego kontrahenta i numeru KSeF oraz odtworzyć sposób rozliczenia transakcji z platformą. Jeżeli nie, obecny model ewidencji może wymagać dostosowania przed pełnym raportowaniem JPK_KR_PD.
Raportowanie za rok 2026 może ujawnić problemy nie tyle w samej sprzedaży przez marketplace, ile w sposobie jej ewidencyjnego odwzorowania.