spis treści
- Jak zmiany w JPK KR PD mają wpłynąć na obecny kształt słownika znaczników?
- Jak kształtują się zmiany znaczników w JPK KR PD w części dotyczącej kont wynikowych?
- Jak kształtują się zmiany znaczników w JPK KR PD w części dotyczącej kont pozabilansowych?
- Czy zmiany w JPK KR PD rozwiązują problemy identyfikowane w pierwszym roku przygotowań?
- Jak zmiany w JPK KR PD mogą wpłynąć na ulgę B+R?
- Zmiany w JPK KR PD w zakresie rozszerzenia węzła RPD
- Jak zmiany w JPK KR PD wpłyną na dane i systemy ERP?
- Zmiany w JPK KR PD - najczęściej zadawane pytania
Jak zmiany w JPK KR PD mają wpłynąć na obecny kształt słownika znaczników?
Ministerstwo Finansów w ramach konsultacji podatkowych: Konsultacje podatkowe projektu rozszerzenia słownika znaczników podatkowych (PD) oraz uzupełnienia węzła RPD o nowe pola – Ministerstwo Finansów – Portal Gov.pl trwających do 15 września 2026 r. poinformowało o przygotowaniu projektu rozszerzenia słownika znaczników podatkowych (PD) oraz uzupełnienia węzła RPD o nowe pola.
Proponowane uzupełnienie słownika znaczników stanowi rozwinięcie dotychczasowego katalogu znaczników identyfikujących konta ksiąg. Zgodnie z uzasadnieniem Ministerstwa, nowe pola pozwolą przedsiębiorcom na dokładniejsze odwzorowanie sposobu ustalania wysokości różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatkach dochodowych.
Ważny fragment
Duża część nowych znaczników podatkowych pokazuje, że raportowanie w JPK KR PD przestaje koncentrować się wyłącznie na prostej identyfikacji przychodów i kosztów podatkowych.
Pojawiają się bowiem pozycje dotyczące m.in. strat z lat ubiegłych, zmian podstawy opodatkowania czy rozliczania walut wirtualnych. Ministerstwo Finansów zmierza zatem w kierunku dalszego rozwoju struktury JPK KR PD, tak aby w większym stopniu odzwierciedlała ona sposób ustalania podstawy opodatkowania oraz podatku dochodowego. W konsekwencji może to ułatwić uzgodnienie danych raportowanych w JPK KR PD z kalkulacją CIT.
Jak kształtują się zmiany znaczników w JPK KR PD w części dotyczącej kont wynikowych?
Nowe, proponowane znaczniki dla kont wynikowych składają się z dodatkowych 10 pozycji i wyglądają następująco:
- PD9 – Strata z lat ubiegłych rozliczana w roku bieżącym
- PD10 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną)
- PD11 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (koszty uzyskania przychodów z udziału w spółce niebędącej osobą prawną)
- PD12 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (zmiana podstawy opodatkowania w związku z „ulgą na złe długi” w podatku dochodowym – zwiększenia podstawy opodatkowania / zmniejszenie straty)
- PD13 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (zmiana podstawy opodatkowania w związku z „ulgą na złe długi” w podatku dochodowym – zmniejszenia podstawy opodatkowania / zwiększenie straty)
- PD14 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (darowizny odliczone – finansowe)
- PD15 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (darowizny odliczone – rzeczowe)
- PD16 – Inne zmiany podstawy opodatkowania (pozostałe)
- PD17 – Waluty wirtualne (przychody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych (wymiany walut wirtualnych na środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub z regulowania innych zobowiązań walutą wirtualną))
- PD18 – Waluty wirtualne (koszty poniesione w roku podatkowym dotyczące walut wirtualnych).
Jak kształtują się zmiany znaczników w JPK KR PD w części dotyczącej kont pozabilansowych?
Nowe znaczniki dla kont pozabilansowych, składają się z dodatkowych 18 pozycji i kształtują się zgodnie z poniższym:
- PD7_2_PB – Koszty kwalifikowane nieodliczone w poprzednich latach poniesione na działalność badawczo-rozwojową (ulga B+R)
- PD9_PB – Przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, które nie podlegają ewidencjonowaniu w księgach rachunkowych
- PD10_PB – Przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat przyszłych
- PD11_PB – Koszty uznawane za koszty uzyskania przychodu w roku bieżącym, które nie podlegają ewidencjonowaniu w księgach rachunkowych
- PD12_PB – Koszty uznawane za koszty uzyskania przychodu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat przyszłych
- PD13_PB – Strata z lat ubiegłych rozliczana w roku bieżącym
- PD14_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną)
- PD15_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (koszty uzyskania przychodów z udziału w spółce niebędącej osobą prawną)
- PD16_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (zmiana podstawy opodatkowania w związku z „ulgą na złe długi” w podatku dochodowym – zwiększenia podstawy opodatkowania / zmniejszenie strat)
- PD17_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (zmiana podstawy opodatkowania w związku z „ulgą na złe długi” w podatku dochodowym – zmniejszenia podstawy opodatkowania / zwiększenie straty)
- PD18_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (darowizny odliczone – finansowe)
- PD19_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (darowizny odliczone – rzeczowe)
- PD20_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (koszty uzyskania przychodów poniesione i odliczone w raportowanym roku podatkowym/obrotowym na działalność badawczo-rozwojową (ulga B+R))
- PD21_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (koszty kwalifikowane nieodliczone w poprzednich latach podlegające odliczeniu w roku podatkowym (ulga B+R))
- PD22_PB – Inne zmiany podstawy opodatkowania (pozostałe)
- PD23_PB – Waluty wirtualne (przychody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych (wymiany walut wirtualnych na środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub z regulowania innych zobowiązań walutą wirtualną))
- PD24_PB – Waluty wirtualne (koszty poniesione w roku podatkowym, dot. walut wirtualnych)
- PD25_PB – Waluty wirtualne (koszty uzyskania przychodów poniesione w latach ubiegłych i niepotrącone w roku poprzednim dot. walut wirtualnych).
Czy zmiany w JPK KR PD rozwiązują problemy identyfikowane w pierwszym roku przygotowań?
O obszarach, które generują największe ryzyko pisaliśmy tutaj: Pierwsze raportowanie JPK KR PD – jakie błędy najczęściej pojawiały się w plikach?
Według Ministerstwa Finansów projektowane zmiany stanowią odpowiedź na propozycje zgłaszane przez przedsiębiorców. Co do zasady, są to propozycje powiązane z lukami ujawnionymi podczas przygotowań do pierwszego raportowania, gdzie katalog znaczników nie pozwalał na zmapowanie wszystkich elementów wpływających na rozliczenie podatku dochodowego.
W praktyce część nowych, zaproponowanych przez Ministerstwo Finansów znaczników rzeczywiście stanowi uzupełnienie dotychczasowych luk – np. w przypadku sytuacji, gdzie identyfikujemy koszt podatkowy danego roku, który w księgach rachunkowych zostanie ujęty dopiero w latach przyszłych (dotychczas takie sytuacje nie mogły zostać odpowiednio zmapowane).
Przy okazji rozszerza się jednak zakres dostępnych dla organów informacji, np. w zakresie przychodów podatkowych niewykazywanych w księgach, którymi mogą być np. nieodpłatne świadczenia (dotychczas podatnik nie musiał ewidencjonować takich zdarzeń na kontach pozabilansowych).
Ważny fragment
Dodatkowo, pojawiają się informacje o wspominanych stratach podatkowych z lat ubiegłych, rozliczeniach ulgi na złe długi, darowiznach, rozliczeniach walut wirtualnych czy innych zmianach wpływających na podstawę opodatkowania.
Projekt zmienia także zapis techniczny części dotychczasowych oznaczeń pozabilansowych – np. z PD1_PB_1 na PD1_1_PB czy z PD4_PB_1 na PD4_1_PB. Zmiana ta nie wpływa na znaczenie samych znaczników, jednak może wymagać dostosowania przygotowanych już mapowań i rozwiązań wdrożonych na potrzeby raportowania JPK KR PD. Jednocześnie trudno wskazać praktyczne korzyści dla podatników wynikające z samej zmiany nazewnictwa.
Jak zmiany w JPK KR PD mogą wpłynąć na ulgę B+R?
Można zauważyć, że projekt wprowadza istotną zmianę w zakresie raportowania ulgi B+R. W obszarze ulgi badawczo-rozwojowej słownik pozwala bowiem odrębnie identyfikować kolejne etapy podatkowego rozliczenia kosztu.
W konsekwencji, z perspektywy wdrożeniowej, warto sprawdzić, czy system pozwoli na raportowanie informacji w podziale na koszty poniesione, koszty kwalifikowane nieodliczone w poprzednich latach, koszty odliczone w bieżącym roku, oraz koszty kwalifikowane z poprzednich lat, odliczane w bieżącym roku. Można poniekąd dojść do wniosku, że nowe znaczniki pozabilansowe dotyczące ulgi B+R powinny co do zasady odpowiadać kwotom wykazywanym w informacji CIT-BR. Projektowane rozszerzenie raportowania potencjalnie może zwiększyć ryzyko ujawnienia rozbieżności pomiędzy kalkulacją ulgi, księgami rachunkowymi, ewidencją pomocniczą, a wartościami wykazanymi w JPK KR PD.
Zmiany w JPK KR PD w zakresie rozszerzenia węzła RPD
Drugim obszarem zmian, obok nowych znaczników podatkowych, jest uzupełnienie węzła RPD o sześć pól:
- K_9 – Przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat przyszłych
- K_10 – Koszty uznawane za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat przyszłych
- K_11 – Strata z lat ubiegłych rozliczana w roku bieżącym
- K_12 – Inne zmiany podstawy opodatkowania
- K_13 – Podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym
- K_14 – Podatek dochodowy
Część nowych pól w węźle RPD odpowiada dodatkowym kategoriom wyodrębnionym w słowniku PD, natomiast pola K_13 i K_14 rozszerzają węzeł RPD o podstawę opodatkowania i podatek dochodowy. W praktyce wzmacnia to powiązanie JPK KR PD z kalkulacją CIT i pokazuje, że raportowanie JPK CIT ma coraz pełniej odzwierciedlać przejście od wyniku rachunkowego do podstawy opodatkowania i należnego podatku dochodowego. W pewnym zakresie zbliża to raportowanie do informacji prezentowanych także w nocie podatkowej sprawozdania finansowego, co nie oznacza jednak automatycznie tożsamości obu zakresów raportowania.
Jak zmiany w JPK KR PD wpłyną na dane i systemy ERP?
Rozszerzenie słownika znaczników podatkowych nie musi oznaczać wyłącznie technicznego dodania nowych oznaczeń w systemie.
Ważny fragment
Jeżeli zmiany planowane przez Ministerstwo Finansów wejdą w życie, w pierwszej kolejności podatnicy powinni zweryfikować, czy dane potrzebne do zastosowania nowych znaczników są obecnie dostępne w księgach rachunkowych i na poziomie szczegółowości wymaganym przez projektowany słownik.
W praktyce warto zwrócić uwagę przede wszystkim na następujące obszary:
- Ponowna weryfikacja mapowania kont do znaczników PD. Jeżeli obecnie jedno konto obejmuje operacje, które według nowego słownika powinny otrzymać różne znaczniki, samo przypisanie znacznika na poziomie konta może okazać się niewystarczające.
- Identyfikacja danych znajdujących się poza księgą główną. Część nowych znaczników dotyczy informacji, które nie zawsze wynikają bezpośrednio z zapisów księgi głównej i często są ustalane na podstawie ewidencji pomocniczych lub na etapie przygotowywania kalkulacji CIT. Dotyczy to m.in. rozliczenia strat podatkowych z lat ubiegłych, odliczanych darowizn, ulgi na złe długi czy części danych związanych z ulgą B+R. Podatnicy powinni więc zweryfikować, gdzie informacje te są obecnie gromadzone oraz w jaki sposób zostaną uwzględnione przy generowaniu JPK KR PD.
- Weryfikacja sposobu prowadzenia ewidencji pozabilansowej. Rozbudowany katalog znaczników podatkowych powoduje, że szczególnego znaczenia nabiera sposób ujmowania różnic pomiędzy momentem rozpoznania danej pozycji dla celów rachunkowych i podatkowych. Jeżeli takie informacje są obecnie ustalane zbiorczo poza systemem księgowym, konieczne może być zapewnienie odpowiedniego poziomu szczegółowości danych pozwalającego przypisać właściwy znacznik.
- Silniejsze powiązanie JPK KR PD z kalkulacją CIT. Dodanie do RPD m.in. straty z lat ubiegłych, innych zmian podstawy opodatkowania, samej podstawy opodatkowania oraz podatku dochodowego oznacza, że przy projektowaniu procesu raportowania szczególnie istotne będzie uzgodnienie danych wykazywanych w JPK KR PD z kalkulacją CIT.
- Ponowne przetestowanie rozwiązania JPK KR PD. Jeżeli nowe oznaczenia zostaną wprowadzone, aktualizacji może wymagać nie tylko tabela mapowania, ale również reguły pobierania i przekształcania danych oraz konfiguracja narzędzia generującego plik.
Zmiany w JPK KR PD w zakresie nowych znaczników podatkowych oraz węzła RPD, jeżeli zostaną wprowadzone zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów, to niezależnie od ich ostatecznego zakresu, będą miały wpływ zarówno na podmioty, które już zrealizowały pierwsze raportowanie JPK KR PD, jak i na podatników dopiero przygotowujących się do tego obowiązku. Może to oznaczać konieczność ponownej analizy zmapowanych wcześniej danych, a także dostosowania ewidencji i systemów do nowych wymagań.
Warto również zauważyć, że projekt zmian jest adresowany do wszystkich raportujących, tzn. zarówno do podmiotów prowadzących księgi zgodnie z ustawą o rachunkowości, jak i do podmiotów prowadzących księgi zgodnie z MSSF.