fbpx

Treść artykułu

Podatnicy jeszcze nie zdążyli oswoić się ze znacznymi zmianami w zakresie cen transferowych, obowiązującymi od roku podatkowego 2017, a już ustawodawca wprowadził kolejną rewolucję w tym zakresie. Lista zmian w dokumentacji cen transferowych od 2019 roku jest dość długa – zawiera zarówno wiele uproszczeń i zwolnień dla podatników, jak również dodatkowe ułatwienia i narzędzia dla kontrolujących.

Rok 2018, z uwagi na możliwość wyboru opracowania dokumentacji zarówno zgodnie ze „starymi”, jak i „nowymi” przepisami, był jeszcze okresem przejściowym, który pozwolił na dostosowanie dokumentacji i praktyczne zastosowanie nowych wymogów. Dla roku podatkowego rozpoczętego po 1 stycznia 2019 roku firmy takiego wyboru już nie mają i wszyscy muszą zastosować w swoich dokumentacjach podatkowych znowelizowane przepisy. Zapraszamy do zapoznania się z podsumowaniem najważniejszych zmian w dokumentacjach cen transferowych.

1. Zmiana: Pojęcia i definicje

Znowelizowane przepisy na starcie wprowadzają kilka definicji i pojęć, które dotychczas nie były doprecyzowane i powodowały rozbieżności w interpretacjach. Nowowprowadzone definicje legalne to m.in. definicja ceny transferowej i transakcji kontrolowanej.

Na nowo zostały również określone powiązania, które należy rozpatrywać w kontekście „wywierania znaczącego wpływu” w trzech głównych obszarach:

  • powiązań kapitałowych, przez które rozumiane jest posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25% udziałów w kapitale, praw głosu w organach kontrolnych lub stanowiących lub zarządzających, jednostkach uczestnictwa i certyfikatach inwestycyjnych lub innych prawach związanych z uczestnictwem w majątku lub w zyskach;
  • faktycznej zdolności osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Mogą to być powiązania o faktycznym umocowaniu (np. członków zarządu czy członków rady nadzorczej), ale również takie powiązania, które nie są związane z organami stanowiącymi czy kontrolnymi, w ramach których osoba fizyczna posiada istotny wpływ na decyzje gospodarcze podejmowane przez oba podmioty;
  • powiązań rodzinnych, czyli pozostawania w związku małżeńskim albo występowanie pokrewieństwa lub powinowactwa do drugiego stopnia.

Sprawdź Ceny transferowe Grant Thornton

2. Zmiana: Nowe limity transakcyjne

Powstanie obowiązku sporządzenia dokumentacji dla roku podatkowego rozpoczynającego się po 1 stycznia 2019 r. uzależnione jest od przekroczenia sztywnych progów dokumentacyjnych wskazanych w ustawie dla określonych transakcji o charakterze jednorodnym, odrębnie dla transakcji przychodowych i kosztowych. Oznacza to, że w nowym reżimie osiągane przychody/ponoszone koszty nie będą miały już wpływu na obowiązek dokumentacyjny.

Limity te wynoszą:

  • 10 mln PLN dla transakcji towarowych i finansowych
  • 2 mln PLN dla transakcji usługowych i pozostałych transakcji
  • 100 tys. PLN w przypadku transakcji z tzw. „rajami podatkowymi”.

Przy ocenie, czy transakcja kontrolowana ma charakter jednorodny, uwzględnia się jednolitość transakcji kontrolowanej w ujęciu ekonomicznym, kryteria porównywalności określone w Rozporządzeniu Ministra Finansów, metody weryfikacji cen transferowych i inne istotne okoliczności transakcji kontrolowanej.

3. Zmiana: Elementy dokumentacji cen transferowych

Dotychczasowa dokumentacja podatkowa, w nowych przepisach została podzielona na dwie części: lokalną dokumentację cen transferowych (ang. local file) oraz grupową dokumentację cen transferowych (ang. master file).

Obligatoryjnym elementem lokalnej dokumentacji cen transferowych stała się analiza cen transferowych w formie analizy porównawczej lub analizy zgodności (wyjątki w tym zakresie zostały przewidziane dla transakcji finansowych oraz usług o niskiej wartości dodanej spełniających określone warunki, o których piszemy dalej). Dotychczas analizy te były obowiązkowe tylko dla podmiotów, których przychody lub koszty w roku poprzednim przekroczyły 10 mln EUR.

W przypadku grupowej dokumentacji cen transferowych, o jej sporządzeniu przesądzają nie dane pochodzące z jednostkowego sprawozdania finansowego podatnika, a skonsolidowanego sprawozdania całej grupy. Do sporządzenia dokumentacji grupowej będą obowiązane podmioty należące do grupy:

  • dla której jest sporządzane skonsolidowane sprawozdanie finansowe,
  • której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowych 200 mln PLN lub jej równowartość.

Możliwe jest także wykorzystanie dokumentacji grupowej, przygotowanej przez inny podmiot należący do grupy, w tym również sporządzonej w języku angielskim. Organ podatkowy może jednak może zażądać przedłożenia w ciągu 30 dni tłumaczenia dokumentacji grupowej na język polski. Dla grup kapitałowych, w których dokumentacja grupowa sporządzona jest przez inny podmiot jest to spore ułatwienie, zdejmuje bowiem z podatnika obowiązek opracowania dokumentacji. Należy mieć jednakże na uwadze, iż dokumentacja grupowa przygotowana przez grupę powinna zawierać wszystkie elementy wymagane polskimi przepisami. W praktyce, po jej otrzymaniu, właściwym będzie jej weryfikacja i uzupełnienie ewentualnych brakujących elementów, tak by spełniała ona wszystkie wymogi.

Choć zakres elementów dokumentacji cen transferowych zgodnej z regulacjami z 2019 roku różni się nieznacznie od zakresu elementów w dokumentacjach podatkowych wcześniej obowiązujących, dostosowanie dotychczas posiadanej dokumentacji do nowych przepisów wymaga dokonania stosownych modyfikacji. Część z nich ma charakter kosmetyczny, część wymaga jednakże sporządzenia dodatkowych opisów (np. w zakresie uwzględniania zmian w analizie funkcjonalnej w porównaniu do poprzedniego roku obrotowego).

4. Zmiana: Uszczegółowienie przepisów w zakresie wartości transakcji

Dotychczas obowiązujące przepisy nie wskazywały wprost, czy wartością transakcji jest wartość netto czy brutto. W poprzednich latach kwestie te były przedmiotem wielu dyskusji i interpretacji. Nowe przepisy dotyczące cen transferowych nie pozostawiają już żadnych wątpliwości. Jako wartość transakcji przyjmować należy wartość netto, tj. bez uwzględniania podatku VAT. Dodatkowo, doprecyzowano również jak należy ustalać wartości transakcji dla poszczególnych ich rodzajów, np. w przypadku pożyczek i kredytów, poręczeń czy emisji obligacji. Nowe limity transakcyjne zaprezentowane są w PLN, co eliminuje konieczność wykonywania przeliczeń w celu ustalenia obowiązków dokumentacyjnych.

Masz wątpliwości? Skontaktuj się z naszym ekspertem!

Anatol Skitek, tel. +48 661 538 546, anatol.skitek@pl.gt.com

Sprawdź Ceny transferowe Grant Thornton

5. Zmiana: Zwolnienia dokumentacyjne

Znowelizowane przepisy wprowadziły szereg nowych wyłączeń z obowiązku dokumentowania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Największe znaczenie dla podatników ma zniesienie obowiązku sporządzenia dokumentacji cen transferowych dla transakcji zawartych między podmiotami krajowymi, w przypadku jeżeli obie strony transakcji nie korzystają ze zwolnienia podmiotowego z opodatkowania z tytułu działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej oraz z ulgi na wsparcie nowych inwestycji oraz obie strony transakcji nie poniosły straty podatkowej.

Ponadto zwolnieniami objęto także m.in. takie transakcje, których wartość w całości trwale nie stanowi przychodu albo kosztu uzyskania przychodu (z wyłączeniem transakcji finansowych, transakcji kapitałowych oraz transakcji dotyczących inwestycji, środków trwałych lub WNiP) oraz takie, w których cena została ustalona w trybie przetargu nieograniczonego.

6. Zmiana: Uproszczone zasady rozliczeń (ang. safe harbour)

Nowe przepisy wprowadzają możliwość stosowania uproszczonych zasad rozliczeń, których zastosowanie skutkuje uznaniem ceny lub elementu ceny za rynkową. Zapewnia to ochronę przed zakwestionowaniem ceny przez organ podatkowy oraz przyznaje podatnikom prawo do zwolnienia z części obowiązków dokumentacyjnych w zakresie tej transakcji.

Wprowadzenie safe harbour przewidziano dla dwóch rodzajów transakcji:

  • usług o niskiej wartości dodanej,
  • umów pożyczek.

Jeżeli wynagrodzenie w ramach w/w transakcji zostało określone zgodnie z wytycznymi określonymi przez ustawodawcę, podatnik może nie sporządzać analizy cen transferowych. Należy jednakże objąć wskazane transakcje dokumentacją cen transferowych.

7. Zmiana: Terminy na przygotowanie dokumentacji

Termin na wypełnienie obowiązków obejmujących: sporządzenie dokumentacji, złożenie oświadczenia oraz formularza informacji o cenach transferowych został wydłużony z 3 do 9 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego.

Dłuższy jest również termin na sporządzenie grupowej dokumentacji cen transferowych – wynosi on 12 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego.

8. Zmiana: Nowe oświadczenie

Zgodnie z nowymi przepisami, oświadczenie i informacja o cenach transferowych składane są wyłącznie środkami komunikacji elektronicznej. W nowym oświadczeniu, podatnik nie tylko potwierdza, że dokumentacja podatkowa została sporządzona (jak miało to miejsce w przepisach obowiązujących do 2019 roku), ale również oświadcza, że ceny transferowe ustalane są zgodnie z warunkami rynkowymi. Pod takim oświadczeniem podpisać się muszą wszyscy członkowie zarządu firmy i nie jest dopuszczalne złożenie oświadczenia przez pełnomocnika.

Termin na złożenie oświadczenia, podobnie jak termin na sporządzenie dokumentacji cen transferowych wynosi 9 miesięcy od zakończenia roku podatkowego.

9. Zmiana: Raportowanie – informacja o cenach transferowych

Dotychczasowy formularz CIT-TP / PIT-TP został zastąpiony przez formularz informacji o cenach transferowych TPR-C / TPR-P.

Formularz składają podmioty, które są obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych – w zakresie transakcji kontrolowanych objętych tym obowiązkiem, ale także podmioty realizujące transakcje kontrolowane tylko z podmiotami krajowymi, które są objęte zwolnieniem. Nowy formularz TPR jest bardziej szczegółowy, wymaga uwzględniania większej ilości danych liczbowych, a kontrolujących ma wspomóc w bardziej efektywnym typowaniu podatników do kontroli.

10. Zmiana: Korekty cen transferowych

Dotychczas sposób oraz moment ujęcia korekt cen transferowych nie miał umocowania w przepisach, budził wiele wątpliwości i był przedmiotem różnych, czasem sprzecznych interpretacji indywidualnych. Od 2019 roku w przepisach zawarto warunki, które muszą być spełnione by możliwe było dokonanie korekty cen transferowych, m.in. wprowadzono zasadę, że korekta stanowi odpowiednio zmianę wysokości uzyskanych przychodów lub poniesionych kosztów uzyskania przychodów, musi być ona ujęta w roku podatkowym, którego dotyczy, a podatnik musi posiadać oświadczenie podmiotu powiązanego, że podmiot ten dokonał korekty w tej samej wysokości co podatnik.

11. Zmiana: Metody ustalania cen transferowych

Dotychczasowy katalog metod, z których organy kontroli skarbowej mogły korzystać przy kalkulacji ceny rynkowej stanowił katalogi zamknięty. W ramach znowelizowanych przepisów, do dotychczas obowiązujących metod dołączyły szeroko pojęte „inne metody” w tym takie techniki wyceny, które dla danej transakcji uznaje się za najbardziej odpowiednie dla weryfikacji cen transferowych. Organy podatkowe są zobowiązane do zastosowania metody przyjętej przez podmiot powiązany, chyba że zastosowanie innej metody jest bardziej odpowiednie w danych okolicznościach.

12. Zmiana: Sankcje

Od 1 stycznia 2019 r. obowiązują nowe sankcje wskazane w Ordynacji Podatkowej, które będą miały zastosowanie również do cen transferowych. Nowelizacja wprowadza również definicję korzyści podatkowej oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Zmianom uległy również sankcje karno-skarbowe w zakresie oświadczenia oraz informacji o cenach transferowych (TPR).

13. Zmiana: Recharakteryzacja oraz pominięcie transakcji

Znowelizowane przepisy doprecyzowują kwestie recharakteryzacji i pominięcia transakcji. Jeśli organ podatkowy uzna, że w porównywalnych okolicznościach podmioty niepowiązane kierujące się racjonalnością ekonomiczną nie zawarłyby danej transakcji kontrolowanej lub zawarłyby inną transakcję, lub dokonałyby innej czynności, może dokonać jej recharakteryzacji (tj. zastąpienia transakcji kontrolowanej transakcją właściwą) lub pominięcia (braku uznania). Wówczas organ określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia transakcji kontrolowanej, a w przypadku gdy jest to uzasadnione, określa dochód (stratę) podatnika z transakcji właściwej względem transakcji kontrolowanej.

Nowy rozdział w zakresie cen transferowych (dosłownie i w przenośni) został otwarty. Zakres zmian w obszarze cen transferowych od 2019 roku jest bardzo szeroki, jednakże ocena ich wpływu na podatników może być zróżnicowana, m.in. w zależności od wcześniej realizowanych obowiązków dokumentacyjnych.

Zapraszamy do zapoznawania się z kolejnymi artykułami, w których w sposób bardziej szczegółowy zostaną rozwinięte powyższe tematy.

Więcej o cenach transferowych za 2019 r.

  1. Dokumentacja cen transferowych od 2019 r. – podsumowanie zmian
  2. Analiza ceny porównawczej obowiązkowa od 2019 – skutki dla podatników
  3. Analiza zgodności – narzędzie obrony rynkowości warunków transakcji zawieranych z podmiotami powiązanymi
  4. TPR – nowy formularz do raportowania o cenach transferowych
  5. Benchmarking w cenach transferowych – 7 istotnych kwestii
  6. Oświadczenie cen transferowych za 2019 – terminy, zmiany

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.

Inne artykuły z kategorii: Ceny transferowe Zobacz wszystkie

Najczęściej czytane