Tematowi szczególnie przyglądają się firmy sektora MŚP, które mają utrudnione wejście na ten rynek i odbywa się to głównie poprzez współpracę lub podwykonawstwo z większymi graczami.
Tymczasem również MŚP, są w stanie pozyskać dofinansowanie i stać się konkurencyjnymi na rynku, dzięki pozyskaniu dofinansowania w specjalnie do tego dedykowanych konkursach w zakresie dual use.
Spis treści
- Jakie są możliwości uzyskania dofinansowania przez firmy MŚP?
- Jaki jest cel i zakres konkursu oraz wielkość dofinansowania, rodzaj pomocy i alokacja środków
- Kto może być Wnioskodawcą i jakie są warunki konieczne do uzyskania wsparcia
- Jak zwiększyć szanse na uzyskanie dofinansowania?
- Jak prezentują się terminy składania wniosków?
- Czy duże firmy tez mogą starać się o dofinansowanie w ramach Ścieżki SMART?
- O czym warto jeszcze pamiętać?
Jakie są możliwości uzyskania dofinansowania przez firmy MŚP?
Firmy z sektora MŚP rozwijające technologie podwójnego zastosowania mają obecnie coraz szerszy dostęp do finansowania publicznego. Projekty dual use, czyli rozwiązania możliwe do wykorzystania zarówno na rynku cywilnym, jak i w obszarze bezpieczeństwa lub obronności, mogą być wspierane nie tylko w konkursach dedykowanych branży obronnej, ale również w programach ukierunkowanych na innowacje, rozwój technologii krytycznych czy inwestycje produkcyjne.
Jednym z kierunków wsparcia są programy regionalne finansowane z Funduszy Europejskich dla poszczególnych województw. W wybranych regionach pojawiają się działania skierowane na wzmacnianie potencjału przedsiębiorstw w obszarze bezpieczeństwa, obronności, odporności gospodarki lub technologii podwójnego zastosowania. Zakres takich konkursów może obejmować m.in. prace B+R, wdrożenie innowacji, zakup infrastruktury badawczej lub inwestycje produkcyjne.
Nową możliwością dla MŚP jest również działanie 2.33 FENG realizowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, czyli Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania. Wsparcie jest w formie dopłat do rat kapitału i jest przeznaczone dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność w Polsce i posiadających zdolność kredytową. Finansowanie można przeznaczyć na inwestycje służące uruchomieniu lub rozwojowi produkcji produktów dual use, w tym m.in. zakup lub wytworzenie środków trwałych, roboty budowlane, nabycie nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych, takich jak licencje, patenty czy know-how.
Istotną nowością jest również instrument STEP w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. STEP koncentruje się na technologiach krytycznych ważnych dla konkurencyjności i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, w tym na technologiach cyfrowych, deep-tech, czystych technologiach, biotechnologii oraz technologiach obronnych i podwójnego zastosowania. Dla MŚP może to oznaczać możliwość pozyskania wsparcia zarówno na projekty badawczo-rozwojowe, jak i inwestycje związane z uruchomieniem lub rozwojem wytwarzania technologii krytycznych, komponentów, maszyn, surowców lub usług w łańcuchach wartości.
Warto pamiętać także o Ścieżce SMART, która pozostaje jednym z podstawowych instrumentów finansowania innowacyjnych projektów przedsiębiorstw. Choć nie jest to konkurs wyłącznie dla projektów dual use, koncepcja podwójnego zastosowania może zostać wykorzystana w projekcie, jeżeli planowane rozwiązanie ma potencjał zastosowania cywilnego i jednocześnie może odpowiadać na potrzeby sektora bezpieczeństwa lub obronności. W praktyce może to dotyczyć m.in. rozwiązań z obszaru cyberbezpieczeństwa, automatyzacji, robotyki, dronów, systemów komunikacji, sensorów, materiałów specjalistycznych, oprogramowania czy technologii wspierających odporność infrastruktury. Kluczowe pozostaje jednak wykazanie charakteru B+R projektu, innowacyjności co najmniej na poziomie krajowym oraz realnego potencjału wdrożeniowego.
Jaki jest cel i zakres konkursów dual use oraz wielkość dofinansowania, rodzaj pomocy i alokacja środków
Cel wsparcia dla projektów dual use zależy od wybranego instrumentu, jednak wspólnym kierunkiem jest wzmacnianie potencjału technologicznego, produkcyjnego i innowacyjnego przedsiębiorstw, które opracowują lub wdrażają rozwiązania możliwe do wykorzystania zarówno w sektorze cywilnym, jak i w obszarze bezpieczeństwa lub obronności. W praktyce oznacza to, że dofinansowanie może dotyczyć zarówno prac B+R, jak i inwestycji prowadzących do uruchomienia lub zwiększenia produkcji produktów podwójnego zastosowania.
Kto może być Wnioskodawcą i jakie są warunki konieczne do uzyskania wsparcia
O dofinansowanie mogą ubiegać się mikro, małe, średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą w Polsce, czyli przedsiębiorstwa tzw. sektora MŚP.
Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie będzie złożenie wniosku o dofinansowanie w formie elektronicznej, we wskazanym terminie.
Miejsce realizacji projektu musi znajdować się w Polsce, natomiast zasięg terytorialny projektu może dotyczyć Polski oraz zagranicy.
W programach regionalnych zakres konkursów może obejmować m.in. rozwój zaplecza badawczo-rozwojowego, realizację prac B+R, wdrażanie innowacji, inwestycje produkcyjne, cyfryzację, cyberbezpieczeństwo, odporność infrastruktury lub projekty związane z bezpieczeństwem gospodarczym. Warunki, poziom dofinansowania i alokacja są określane indywidualnie dla danego województwa, dlatego każdorazowo należy analizować dokumentację regionalną oraz aktualny harmonogram naborów.
W przypadku instrumentu STEP wsparcie koncentruje się na technologiach krytycznych istotnych dla konkurencyjności, odporności i bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Projekty mogą dotyczyć m.in. technologii cyfrowych, deep-tech, czystych technologii, biotechnologii, a także technologii obronnych i podwójnego zastosowania. Zakres wsparcia może obejmować zarówno rozwój technologii, jak i inwestycje w wytwarzanie technologii krytycznych, komponentów, maszyn, surowców lub usług w kluczowych łańcuchach wartości. Poziom dofinansowania zależy od rodzaju pomocy publicznej, wielkości przedsiębiorstwa, lokalizacji projektu i charakteru wydatków.
Ścieżka SMART może być wykorzystana przez MŚP przede wszystkim wtedy, gdy projekt dual use ma charakter badawczo-rozwojowy albo polega na wdrożeniu wyników prac B+R. Celem konkursu jest rozwijanie i wzmacnianie zdolności badawczych oraz innowacyjnych przedsiębiorstw, a także wykorzystanie zaawansowanych technologii. Wymagana jest innowacja co najmniej na poziomie krajowym. Dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, a jego intensywność zależy m.in. od kategorii prac, wielkości firmy, lokalizacji projektu oraz typu kosztów kwalifikowanych.
Najbardziej wyspecjalizowanym instrumentem dla MŚP jest działanie 2.33 FENG, czyli Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania realizowany przez BGK. Jego celem jest finansowanie inwestycji prowadzących do uruchomienia produkcji produktów dual use. Wsparcie ma formę premii przeznaczonej na spłatę części kapitału kredytu inwestycyjnego, a alokacja pierwszego naboru wynosi 400 mln zł. Minimalna wartość wydatków kwalifikowalnych wynosi 2 mln zł, a poziom dofinansowania zależy przede wszystkim od mapy pomocy regionalnej i może sięgać do 70% kosztów kwalifikowanych.
Kto może być Wnioskodawcą i jakie są warunki konieczne do uzyskania wsparcia
O dofinansowanie mogą ubiegać się mikro, małe, średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą w Polsce, czyli przedsiębiorstwa tzw. sektora MŚP. W niektórych programach regionalnych, a także w programach krajowych typu STEP czy SMART, możliwe jest również uczestnictwo dużych podmiotów.
Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie będzie złożenie wniosku o dofinansowanie w formie elektronicznej, we wskazanym terminie.
Miejsce realizacji projektu musi znajdować się w Polsce, natomiast zasięg terytorialny projektu może dotyczyć Polski oraz zagranicy.
Jak zwiększyć szanse na uzyskanie dofinansowania?
Priorytetem dla projektów z obszaru dual use jest rozwijanie i wzmacnianie zdolności badawczych, innowacyjnych oraz produkcyjnych przedsiębiorstw w zakresie technologii, które mogą znaleźć zastosowanie zarówno na rynku cywilnym, jak i w sektorze bezpieczeństwa lub obronności. Szczególne znaczenie mają projekty wykorzystujące zaawansowane technologie, prowadzące do opracowania, wdrożenia lub zwiększenia skali produkcji rozwiązań podwójnego zastosowania.
Aby zwiększyć szanse na uzyskanie dofinansowania, przedsiębiorca powinien jasno wykazać, że projekt odpowiada na realną potrzebę rynkową oraz ma potencjał zastosowania zarówno w sektorze cywilnym, jak i w obszarze bezpieczeństwa lub obronności. Istotne będzie precyzyjne opisanie innowacyjności rozwiązania, przewagi konkurencyjnej, planu wdrożenia oraz możliwości komercjalizacji. W przypadku projektów dual use szczególne znaczenie może mieć również pokazanie, że technologia wpisuje się w aktualne potrzeby gospodarki, odporności państwa, cyberbezpieczeństwa, automatyzacji, produkcji zaawansowanej lub łańcuchów dostaw istotnych dla bezpieczeństwa.
Warto zadbać o spójność pomiędzy opisem technologii, budżetem, harmonogramem i zakładanymi rezultatami projektu. Eksperci oceniający wniosek będą analizować nie tylko atrakcyjność samego pomysłu, ale również realność jego wykonania, doświadczenie zespołu, zasadność kosztów, gotowość organizacyjną i finansową przedsiębiorstwa oraz konkretny plan wykorzystania wyników projektu po zakończeniu finansowania.
Im lepiej przedsiębiorca wykaże praktyczne zastosowanie technologii dual use, jej rynek docelowy oraz ścieżkę wdrożenia, tym większa szansa na pozytywną ocenę projektu.
Jak prezentują się terminy składania wniosków?
Nabór wniosków odbywa się w trybie konkursowym.
Terminy składania wniosków są ogłaszane indywidualnie dla każdego konkursu, bezpośrednio na stronie danego naboru lub instytucji odpowiedzialnej za jego organizację. Dotyczy to zarówno programów regionalnych, jak i programów krajowych, takich jak STEP, Ścieżka SMART czy Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania realizowany przez BGK.
Czy duże firmy tez mogą starać się o dofinansowanie na dual use?
Duże firmy również mogą ubiegać się o dofinansowanie projektów dual use, jednak nie we wszystkich instrumentach i nie zawsze na takich samych zasadach jak MŚP. W przypadku Ścieżki SMART przewidziane są odrębne nabory dla dużych przedsiębiorstw, prowadzone przez NCBR, w których możliwe jest finansowanie projektów badawczo-rozwojowych, także takich, które wpisują się w koncepcję technologii podwójnego zastosowania. Duże podmioty mogą również analizować możliwości wsparcia w ramach instrumentu STEP oraz wybranych programów regionalnych, jeżeli dokumentacja danego naboru dopuszcza ich udział. Natomiast Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania BGK 2.33 jest instrumentem skierowanym wyłącznie do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw.
Więcej o dofinansowaniu w ramach Ścieżki SMART w artykule „Dotacje dla firm w ramach Ścieżki SMART 2.0”.
O czym warto jeszcze pamiętać?
8Realizacja prac badawczo-rozwojowych przy współudziale finansowania ze środków UE nie wyklucza możliwości skorzystania z ulgi B+R. Ponadto przedsiębiorstwa realizujące inwestycje w branży zbrojeniowej mogą liczyć na inne zwolnienia podatkowe, o czym więcej w artykule „Ulgi podatkowe i preferencje dla branży zbrojeniowej w Polsce”.
Uzyskanie dofinansowania na potrzeby inwestycji związanych z technologiami podwójnego zastosowania, pozwolą dużym firmom oraz przedsiębiorcom sektora MŚP na wsparcie i rozwój polskiej gospodarki oraz bezpieczeństwa narodowego.
Co więcej, dofinansowanie może znacząco wpłynąć na rozwój przedsiębiorstwa, a także pozwolić na zwiększenie jego konkurencyjności na rynku. Warto wobec tego korzystać z możliwości jakie oferują instytucje finansujące.