spis treści
Czy PPWR obejmuje produkty w opakowaniach?
Rozporządzenie PPWR, ma zastosowanie do wszystkich opakowań, niezależnie od zastosowanego materiału oraz od tego, czy są one wykorzystywane w przemyśle, innej produkcji wyrobów, sprzedaży detalicznej lub dystrybucji, w biurach, usługach czy gospodarstwach domowych. Obejmuje również wszystkie odpady opakowaniowe, niezależnie od źródła ich powstania.
PPWR nie reguluje produktów jako takich, jednak jego przepisy odnoszą się również do sytuacji, w których opakowanie zawiera produkt. Zgodnie z PPWR udostępnienie na rynku oraz wprowadzenie do obrotu mogą dotyczyć opakowania pustego lub z produktem. Rozporządzenie posługuje się także pojęciem produktu w opakowaniu przy definiowaniu wytwórcy, natomiast definicja producenta obejmuje w określonych przypadkach podmioty, które po raz pierwszy udostępniają produkty zapakowane w opakowania. Kwalifikacja roli przedsiębiorcy i wynikających z niej obowiązków wymaga zatem każdorazowej analizy konkretnych okoliczności na podstawie właściwych przepisów PPWR.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Kto jest wytwórcą opakowania lub produktu w opakowaniu?
Zgodnie z PPWR wytwórcą jest osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu. Nie musi to być jednak podmiot, który fizycznie produkuje samo opakowanie. Jeżeli osoba fizyczna lub prawna zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania lub produktu w opakowaniu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym, co do zasady to ona jest uznawana za wytwórcę.
PPWR przewiduje szczególną regulację dotyczącą mikroprzedsiębiorstw. Jeżeli podmiot zlecający zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania lub produktu w opakowaniu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym jest mikroprzedsiębiorstwem, a podmiot dostarczający mu opakowanie znajduje się w tym samym państwie członkowskim, za wytwórcę uznaje się podmiot dostarczający opakowanie. Niezależnie od tego art. 15 ust. 12 PPWR przewiduje szczególną regułę na potrzeby obowiązków określonych w tym artykule. Jeżeli mikroprzedsiębiorstwo zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym, a dostawca opakowania znajduje się w Unii, dostawcę uznaje się za wytwórcę do celów art. 15.
Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej w przypadku opakowań handlowych, z wyjątkiem opakowań usługowych, oraz opakowań zbiorczych wytwórcą jest zazwyczaj podmiot gospodarczy, który wykonuje końcowe etapy przetwarzania opakowania, takie jak cięcie, napełnianie lub zamykanie, a następnie napełnia je swoim produktem w celu wprowadzenia opakowania lub produktu w opakowaniu do obrotu na rynku Unii. Samo napełnianie opakowania nie powinno być jednak traktowane jako samodzielne kryterium przesądzające o statusie wytwórcy. Przy kwalifikacji należy uwzględnić wszystkie właściwe okoliczności, w tym zasady dotyczące zlecenia zaprojektowania lub wytworzenia pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym.
Przedsiębiorca sprzedający produkty w opakowaniach nie powinien zatem zakładać, że status wytwórcy i związane z nim obowiązki dotyczą wyłącznie podmiotu, który fizycznie wyprodukował opakowanie. Ustalenie, kto jest wytwórcą w konkretnym modelu działalności, wymaga analizy zasad określonych w art. 3 ust. 1 pkt 13 PPWR, a w odniesieniu do obowiązków wytwórców również szczególnych regulacji zawartych w art. 15. Jeżeli dany podmiot jest wytwórcą lub zostaje uznany za wytwórcę do celów art. 15, należy ustalić zakres obowiązków, które mają do niego zastosowanie, w tym obowiązków dotyczących zgodności opakowania z odpowiednimi wymaganiami PPWR.
Kto jest importerem lub dystrybutorem w przypadku produktów w opakowaniach?
Importerem w rozumieniu PPWR jest osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę w Unii, która wprowadza do obrotu opakowanie pochodzące z państwa trzeciego. Dystrybutorem jest natomiast osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, inna niż wytwórca lub importer, która udostępnia opakowanie na rynku. Pojęcia wprowadzenia do obrotu i udostępnienia na rynku odnoszą się do opakowań zarówno pustych, jak i zawierających produkt.
Importer może wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami ustanowionymi w art. 5-12 PPWR lub na podstawie tych przepisów. Przed wprowadzeniem opakowania do obrotu importer zapewnia, aby wytwórca przeprowadził procedurę oceny zgodności, o której mowa w art. 38 PPWR, oraz sporządził dokumentację techniczną, o której mowa w załączniku VII i która jest wymagana zgodnie z art. 5-11 lub na podstawie tych przepisów. Importer sprawdza również, czy opakowanie zostało oznakowane zgodnie z art. 12, czy towarzyszą mu wymagane dokumenty oraz czy wytwórca spełnił obowiązki dotyczące identyfikacji opakowania i swoich danych określone w art. 15 ust. 5 i 6 PPWR.
Jeżeli importer uznaje lub ma podstawy, by uważać, że opakowanie nie spełnia mających do niego zastosowanie wymogów ustanowionych w art. 5-12 PPWR lub na podstawie tych przepisów, nie może wprowadzić go do obrotu do czasu zapewnienia zgodności. Importer ma również obowiązek podać na opakowaniu swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy oraz adres pocztowy, a także, o ile są dostępne, środki komunikacji elektronicznej umożliwiające kontakt. Jeżeli umieszczenie tych informacji na opakowaniu nie jest możliwe, przekazuje się je za pomocą znormalizowanego, otwartego, cyfrowego nośnika danych, o którym mowa w art. 12 PPWR, albo w dokumencie towarzyszącym produktowi w opakowaniu.
Importer zapewnia także, aby w czasie, gdy opakowanie, puste lub zawierające produkt, znajduje się pod jego odpowiedzialnością, warunki jego przechowywania i transportu nie zagrażały zgodności z mającymi zastosowanie wymogami PPWR. Przechowuje kopię deklaracji zgodności UE do dyspozycji organów nadzoru rynku oraz zapewnia możliwość udostępnienia wymaganej dokumentacji technicznej przez 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu opakowania jednorazowego użytku oraz przez 10 lat od dnia wprowadzenia do obrotu opakowania wielokrotnego użytku.
Jeżeli importer uznaje lub ma podstawy, by uważać, że opakowanie, które wprowadził do obrotu, nie spełnia mających zastosowanie wymogów ustanowionych w art. 5-12 PPWR lub na podstawie tych przepisów, niezwłocznie podejmuje środki naprawcze niezbędne do zapewnienia jego zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania, stosownie do przypadku. Niezwłocznie informuje również organy nadzoru rynku państw członkowskich, w których udostępnił opakowanie, o podejrzewanej niezgodności oraz o podjętych środkach naprawczych.
Dystrybutor, udostępniając opakowanie na rynku, działa z należytą starannością w odniesieniu do wymogów PPWR. Przed udostępnieniem opakowania sprawdza, czy producent podlegający obowiązkom w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do tego opakowania jest zarejestrowany w rejestrze producentów, o którym mowa w art. 44 PPWR, czy opakowanie zostało oznakowane zgodnie z art. 12 oraz czy wytwórca i importer spełnili odpowiednio obowiązki określone w art. 15 ust. 5 i 6 oraz art. 18 ust. 3 PPWR.
Jeżeli dystrybutor uznaje lub ma podstawy, by uważać, że opakowanie nie jest zgodne z wymogami ustanowionymi w art. 5-12 PPWR lub na podstawie tych przepisów albo że wytwórca lub importer nie spełnili wskazanych obowiązków, nie udostępnia opakowania na rynku do czasu zapewnienia jego zgodności lub wykonania odpowiednich obowiązków przez wytwórcę lub importera. Dystrybutor zapewnia również, aby warunki przechowywania i transportu opakowania, pustego lub zawierającego produkt, w czasie, gdy znajduje się ono pod jego odpowiedzialnością, nie zagrażały jego zgodności z właściwymi wymogami PPWR.
Jeżeli dystrybutor uznaje lub ma podstawy, by uważać, że opakowanie, które udostępnił na rynku wraz z produktem w opakowaniu, nie spełnia mających zastosowanie wymogów, zapewnia podjęcie środków naprawczych niezbędnych do zapewnienia zgodności opakowania, jego wycofania z obrotu lub odzyskania, stosownie do przypadku. Niezwłocznie informuje również organy nadzoru rynku państw członkowskich, w których udostępnił opakowanie, o podejrzewanej niezgodności oraz o podjętych środkach naprawczych.
Importerzy i dystrybutorzy mają również obowiązki związane ze współpracą z właściwymi organami krajowymi. Importer, na uzasadniony wniosek organu, przekazuje informacje i dokumentację niezbędne do wykazania zgodności opakowania, w tym dokumentację techniczną, oraz udostępnia odpowiednie dokumenty w terminie 10 dni od otrzymania wniosku. Dystrybutor przekazuje natomiast, na uzasadniony wniosek, informacje i dokumentację, do których ma dostęp i które są istotne dla wykazania zgodności opakowania. Oba podmioty współpracują z właściwymi organami w działaniach podejmowanych w celu zaradzenia przypadkom niezgodności.
Podmioty gospodarcze mają ponadto obowiązek przekazywania, na wniosek organów nadzoru rynku, informacji pozwalających zidentyfikować każdy podmiot gospodarczy, który dostarczył im opakowania lub produkty w opakowaniu, oraz każdy podmiot gospodarczy, któremu same dostarczyły opakowania lub produkty w opakowaniu. W odniesieniu do informacji o podmiotach, które dostarczyły im opakowania lub produkty w opakowaniu, PPWR wymaga możliwości ich przedstawienia przez 5 lat w przypadku opakowań jednorazowego użytku oraz przez 10 lat w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, zgodnie z zasadami określonymi w art. 22 ust. 2 PPWR.
W określonych przypadkach importer lub dystrybutor może również zostać uznany za wytwórcę. Zgodnie z art. 21 PPWR ma to miejsce, gdy importer lub dystrybutor wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób, który może mieć wpływ na jego zgodność z odpowiednimi wymogami rozporządzenia. W takim przypadku podmiot jest co do zasady uznawany za wytwórcę i podlega obowiązkom określonym w art. 15 PPWR. Rozporządzenie przewiduje w tym zakresie szczególną zasadę dla mikroprzedsiębiorstw, zgodnie z którą, przy spełnieniu warunków określonych w art. 21, za wytwórcę do celów art. 15 uznaje się podmiot dostarczający opakowanie.
Kto jest producentem w przypadku produktów w opakowaniach?
Na gruncie Rozporządzenia PPWR pojęcia „producent” i „wytwórca” nie są tożsame. Producentem może być wytwórca, importer albo dystrybutor, jeżeli spełnia jedną z przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 pkt 15 PPWR. Status producenta ustala się niezależnie od stosowanej techniki sprzedaży, w tym również w przypadku umów zawieranych na odległość.
Ważny fragment
W odniesieniu do produktów w opakowaniach producentem jest między innymi wytwórca, importer lub dystrybutor mający siedzibę w państwie członkowskim, który po raz pierwszy udostępnia z terytorium tego państwa i na jego terytorium produkty zapakowane w opakowania inne niż opakowania transportowe, usługowe lub dla produkcji podstawowej. Odrębne zasady dotyczą pierwszego udostępniania opakowań transportowych, usługowych oraz dla produkcji podstawowej.
Producentem jest również, na warunkach określonych w PPWR, wytwórca, importer lub dystrybutor mający siedzibę w państwie członkowskim albo w państwie trzecim, który po raz pierwszy udostępnia na terytorium innego państwa członkowskiego bezpośrednio użytkownikom końcowym produkty zapakowane w opakowania. Definicja producenta obejmuje ponadto wytwórcę, importera lub dystrybutora mającego siedzibę w państwie członkowskim, który rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym, chyba że producentem jest inna osoba na podstawie pozostałych przypadków wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. a-d PPWR.
Użytkownikiem końcowym jest osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii, której udostępniono produkt jako konsumentowi albo profesjonalnemu użytkownikowi końcowemu w ramach prowadzonej przez nią działalności przemysłowej lub zawodowej i która nie udostępnia dalej tego produktu na rynku w postaci, w jakiej został jej dostarczony.
Produkty w opakowaniach a rozszerzona odpowiedzialność producenta
Producenci ponoszą rozszerzoną odpowiedzialność producenta zgodnie z zasadami określonymi w PPWR oraz w art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE. Odpowiedzialność ta dotyczy opakowań, w tym opakowań zawierających produkty, które producent po raz pierwszy udostępnia na terytorium państwa członkowskiego, a także opakowań, które rozpakowuje, nie będąc użytkownikiem końcowym.
PPWR ustanawia również obowiązek rejestracji producentów. Producent podlega rejestracji w każdym państwie członkowskim, na którego terytorium po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniu albo w którym rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym. Rejestry producentów są ustanawiane przez państwa członkowskie zgodnie z zasadami i terminami określonymi w art. 44 PPWR.
Producent objęty art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. c lub d PPWR, który ma siedzibę w jednym państwie członkowskim i po raz pierwszy udostępnia bezpośrednio użytkownikom końcowym opakowania lub produkty w opakowaniu na terytorium innego państwa członkowskiego, jest zobowiązany wyznaczyć w tym państwie upoważnionego przedstawiciela do spraw rozszerzonej odpowiedzialności producenta. W odniesieniu do producentów mających siedzibę w państwie trzecim państwa członkowskie mogą przewidzieć obowiązek wyznaczenia takiego przedstawiciela.
W konsekwencji sprzedaż produktów w opakowaniach wymaga ustalenia roli przedsiębiorcy w konkretnym modelu działalności oraz na terytorium każdego państwa członkowskiego, którego dotyczy dana działalność. Przy analizie znaczenie mają w szczególności to, kto jest wytwórcą, importerem lub dystrybutorem, kto po raz pierwszy udostępnia opakowanie lub produkt w opakowaniu na terytorium danego państwa członkowskiego, czy dostawa następuje bezpośrednio do użytkownika końcowego oraz czy dany podmiot rozpakowuje produkty, nie będąc użytkownikiem końcowym. Dopiero zestawienie tych okoliczności z właściwymi definicjami PPWR pozwala ustalić status producenta oraz zakres związanych z nim obowiązków.
Produkty w opakowaniach mogą wiązać się z różnymi obowiązkami wynikającymi z PPWR, dlatego kluczowe jest prawidłowe ustalenie roli przedsiębiorcy w konkretnym modelu działalności. W praktyce obowiązki w zakresie produktów w opakowaniach należy oceniać z uwzględnieniem tego, czy dany podmiot występuje jako wytwórca, importer, dystrybutor lub producent, ponieważ zakres obowiązków może różnić się w zależności od wykonywanych czynności i państwa członkowskiego, którego dotyczy działalność.
Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w ustaleniu statusu przedsiębiorcy i wynikających z niego obowiązków na gruncie PPWR, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami.
Czytaj więcej na temat PPWR:
- Rola Dostawcy na gruncie Rozporządzenia PPWR
- Wytwórca w PPWR: kto nim jest i jakie ma obowiązki
- Role podmiotów w łańcuchu dostaw opakowań zgodnie z PPWR
- Produkty w opakowaniach a obowiązki na gruncie PPWR
- Co jest opakowaniem w rozumieniu PPWR?
- PPWR od 12 sierpnia 2026 r. – kogo dotyczą nowe obowiązki?
- PPWR jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Co oznacza to dla przedsiębiorców?