Fundacje rodzinne – nowa forma prawna, która istnieje od maja 2023 r. – już funkcjonują! Jak wygląda proces ich rejestracji w praktyce? W niniejszym artykule przedstawiamy jak ten proces wygląda, jakie dokumenty należy sporządzić i jak funkcjonuje sam rejestr.

Fundacja rodzinna w organizacji

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (dalej: „UFR”) w Polsce od 22 maja można zakładać fundacje rodzinne.

Z momentem sporządzenia aktu założycielskiego albo ogłoszenia testamentu (w zależności od wybranej ścieżki) powstaje fundacja rodzinna w organizacji. Aby jednak fundacja mogła w pełni funkcjonować konieczny jest jej wpis do rejestru fundacji rodzinnych. Zgodnie z UFR, fundacja rodzinna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru fundacji rodzinnych staje się fundacją rodzinną i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków fundacji rodzinnej w organizacji.

Rejestr fundacji rodzinnych

Zgodnie z UFR, rejestr fundacji rodzinnych prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Ważny fragment

Pierwotnie polski ustawodawca zakładał, że rejestr fundacji rodzinnych będzie częścią Krajowego Rejestru Sądowego. Finalnie jednak zadecydowano o odrębności tego rejestru od pozostałych prowadzonych w ramach KRS.

UFR zawiera w rozdziale 12 szereg przepisów dotyczących funkcjonowania rejestru fundacji rodzinnych, w tym przewiduje, że rejestr ten jest jawny, natomiast akta rejestrowe może przeglądać, w obecności pracownika sądu rejestrowego, fundator, członek organu fundacji rodzinnej, beneficjent oraz osoba mająca interes prawny.

Zgodnie z UFR, wniosek o wpis w rejestrze fundacji rodzinnych składa się na urzędowym formularzu.  Wzory formularzy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 2023 r. w sprawie określenia wzorów urzędowych formularzy wniosków o wpis do rejestru fundacji rodzinnych oraz sposobu i miejsca ich udostępniania (dalej: „Rozporządzenie w sprawie określenia wzorów”).

Rozporządzenie w sprawie określenia wzorów przewiduje wnioski wyglądające podobnie do tych, które funkcjonowały w zakresie wpisów do KRS przed powstaniem systemu teleinformatycznego PRS (Portal Rejestrów Sądowych). Wnioski te nadal funkcjonują w zakresie wpisu do KRS innych podmiotów niż przedsiębiorcy, jednak z uwagi na możliwość składania tych wniosków również w PRS, tradycyjne składanie wniosków należy do rzadkości.

Ważny fragment

Wnioski do rejestru fundacji mogą być obecnie składane jedynie drogą tradycyjną, co niewątpliwie jest krokiem wstecz w stosunku do funkcjonującego elektronicznie KRS, gdzie wnioski składane są wyłącznie (w przypadku przedsiębiorców) lub również (w przypadku pozostałych podmiotów) za pośrednictwem interaktywnych formularzy.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 2023 r. w sprawie rejestru fundacji rodzinnych, rejestr prowadzony jest w systemie informatycznym.

Wpis do rejestru fundacji rodzinnych obejmuje informacje takie jak: nazwa, siedziba, adres fundacji rodzinnej, wysokość funduszu założycielskiego, czas trwania fundacji rodzinnej, jeżeli jest oznaczony, imię i nazwisko, PESEL lub datę urodzenia oraz adres do korespondencji każdego z członków organów, wzmiankę o złożonym rocznym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu z jego badania.

Nadto, wpisowi do rejestru – przy wykorzystaniu numerów PKD -podlega prowadzona przez fundację rodzinną działalność gospodarza.

Skorzystaj z naszych usług z zakresu: Sukcesja biznesu
Dowiedz się więcej

Elementy konieczne zgłoszenia fundacji rodzinnej do rejestru

Zgodnie z UFR, zgłoszenie fundacji rodzinnej do rejestru fundacji rodzinnych zawiera:

  1. nazwę fundacji rodzinnej, jej siedzibę i adres;
  2. wysokość funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej;
  3. imiona i nazwiska, numery PESEL członków zarządu, a w przypadku braku obowiązku posiadania takiego numeru – datę urodzenia, oraz ich adresy do doręczeń, a także sposób reprezentowania fundacji rodzinnej;
  4. imiona i nazwiska, numery PESEL członków rady nadzorczej, a w przypadku braku obowiązku posiadania takiego numeru – datę urodzenia, oraz ich adresy do doręczeń, jeśli w fundacji rodzinnej ustanawia się radę nadzorczą;
  5. imiona i nazwiska, numery PESEL beneficjentów będących osobami fizycznymi wchodzącymi w skład zgromadzenia beneficjentów, a w przypadku braku obowiązku posiadania takiego numeru – datę urodzenia, oraz ich adresy do doręczeń, a w przypadku gdy beneficjentem jest podmiot inny niż osoba fizyczna – nazwę lub firmę oraz numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli podmiot ten jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym – także jego numer w tym rejestrze;
  6. imię i nazwisko oraz adres do doręczeń fundatora, jeżeli fundator jest uprawniony do powołania zarządu;
  7. czas trwania fundacji rodzinnej, jeżeli jest oznaczony.

Rejestracja wymaga zastosowania odpowiednich formularzy, w tym przede wszystkim formularza RFR-W (Wniosek o rejestrację fundacji rodzinnej w rejestrze fundacji rodzinnych), a także odpowiednich, dedykowanych załączników, takich jak chociażby RFR-WB, zawierający wskazanie członków zgromadzenia beneficjentów oraz RFR-WK, zawierający wskazanie członków organów i sposobu reprezentacji fundacji rodzinnej przez zarząd.

Do formularzy konieczne jest ponadto dołączenie szeregu załączników związanych z funkcjonowaniem fundacji rodzinnej, w tym między innymi, spis mienia fundacji oraz listę jej beneficjentów

Jak możemy pomóc?

Zespół Kancelarii Prawnej Grant Thornton oferuje wsparcie w zakresie sukcesji biznesu, założenia fundacji rodzinnej, strukturyzacji podatkowej wniesienia aktywów do fundacji rodzinnej oraz planowania spadkowego.

Fundacja rodzinna w wielu przypadkach może okazać się rozwiązaniem, które zarówno sukcesorom, jak i nestorom da poczucie bezpieczeństwa, a także uporządkowanej i przyjaznej kolejnym pokoleniom sukcesji na lata.

AUTORKA: Maria Katańska, Associate, Kancelaria prawna

Czytaj więcej o fundacji rodzinnej:

Porozmawiajmy o Twoich wyzwaniach

Świadczymy usługi w zakresie Fundacja Rodzinna

Skontaktujemy się z Tobą w najbliższym dniu roboczym aby porozmawiać o Twoich potrzebach i dopasować do nich naszą ofertę.

Pole zawiera niedozwolone znaki

Nieprawidłowy format. Wprowadź twojadres@twojadomena.pl lub nr telefonu: XXXXXXXXX.

Poproś o kontakt

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.