Spis treści
- Pułapka 1. Czy usługi świadczone wyłącznie wewnątrz grupy mogą podlegać NIS2?
- Pułapka 2. Czy usługi ICT świadczone pobocznie mogą oznaczać podleganie NIS2?
- Pułapka 3. Czy wielkość spółki z grupy ustala się wyłącznie na podstawie jej własnych danych?
- Pułapka 4. Kiedy nie uwzględnia się danych podmiotów powiązanych i partnerskich?
- Pułapka 5. Czy każda współpraca spółek oznacza wspólne świadczenie usług i jak ustalić niezależność systemu informacyjnego?
- Pułapka 6. Czy polski oddział zagranicznego przedsiębiorcy podlega polskiej ustawie o KSC?
- Pułapka 7: Czy grupa kapitałowa może wspólnie wdrożyć NIS2?
Pułapka 1. Czy usługi świadczone wyłącznie wewnątrz grupy mogą podlegać NIS2?
Częstym błędem grupy przy analizie podlegania NIS2 w grupach kapitałowych jest pomijanie usług świadczonych wyłącznie wewnątrz. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której jedna spółka zapewnia innym podmiotom z grupy wsparcie IT, administrację systemami, helpdesk, zarządzanie kontami i dostępami.
Sam fakt, że usługi są świadczone wyłącznie na rzecz podmiotów powiązanych, nie wyłącza zastosowania ustawy o KSC. Kluczowe jest to, czy usługi są realizowane pomiędzy odrębnymi podmiotami prawnymi oraz czy ich rzeczywisty zakres odpowiada definicji usług zarządzanych. Jeżeli tak, spółka świadcząca takie usługi może wymagać analizy jako potencjalny dostawca usług zarządzanych (sektor kluczowy).
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Pułapka 2. Czy usługi ICT świadczone pobocznie mogą oznaczać podleganie NIS2?
Usługi ICT nie muszą stanowić podstawowej ani przeważającej działalności spółki, aby wymagały uwzględnienia przy ocenie podlegania ustawie o KSC. Jeżeli spółka, obok swojej głównej działalności, faktycznie świadczy usługi odpowiadające definicji usług zarządzanych, ich poboczny charakter nie wyłącza możliwości uznania jej za dostawcę takich usług.
Może to dotyczyć w szczególności centrum usług wspólnych, które zostało utworzone przede wszystkim w celu wykonywania funkcji finansowych, księgowych lub administracyjnych, ale jednocześnie zapewnia innym spółkom bieżące wsparcie IT, prowadzi helpdesk, zarządza kontami i uprawnieniami, administruje systemami informacyjnymi lub odpowiada za ich aktualizację i utrzymanie. Dla kwalifikacji tych czynności nie jest rozstrzygające, jak duży udział mają one w całej działalności spółki ani jaką część jej przychodów generują.
Pułapka 3. Czy wielkość spółki z grupy ustala się wyłącznie na podstawie jej własnych danych?
Na potrzeby oceny podlegania ustawie o KSC wielkości spółki co do zasady nie ustala się wyłącznie na podstawie liczby jej własnych pracowników, rocznego obrotu i sumy bilansowej. Jeżeli spółka należy do grupy kapitałowej albo pozostaje z innymi przedsiębiorstwami w relacjach, które mogą prowadzić do uznania ich za przedsiębiorstwa partnerskie lub powiązane, konieczne jest ustalenie charakteru tych relacji.
Dane takich przedsiębiorstw uwzględnia się zgodnie z zasadami określonymi w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Oznacza to, że spółka, która na podstawie własnych danych kwalifikowałaby się jako mikroprzedsiębiorstwo albo małe przedsiębiorstwo, po uwzględnieniu danych przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych może osiągnąć wielkość wymaganą do objęcia jej przepisami ustawy o KSC.
NIS-2 – czy moja firma podlega? [ANKIETA]
Wypełnij formularz, który pozwoli zidentyfikować, czy i w jakim stopniu Państwa firma podlega pod wymagania Dyrektywy w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa w całej Unii Europejskiej (dyrektywa NIS2). NIS-2 została implementowana do polskiego porządku prawnego poprzez nowelizację Ustawy o Krajowym Systemie Bezpieczeństwa, która weszła w życie wiosną 2026 roku. Nowe regulacje wprowadziły znaczące zmiany dla polskich podmiotów: odpowiedzialność organów zarządzających oraz kary dochodzące do 10 000 000 euro lub aż 2% rocznego obrotu przedsiębiorstwa. Pomożemy Państwu przygotować się do tych nowych wymagań. Aby wstępnie zbadać swoje nowe obowiązki w tym zakresie przygotowaliśmy kilka pytań. Po odpowiedzi na nie otrzymają Państwo wynik, który odzwierciedli prawdopodobieństwo polegania pod nowe obowiązki nałożone przez Dyrektywę i nowelizację Ustawy o Krajowym Systemie Bezpieczeństwa.
Pułapka 4. Kiedy nie uwzględnia się danych podmiotów powiązanych i partnerskich?
Co do zasady przy ustalaniu wielkości przedsiębiorstwa należy uwzględniać dane podmiotów partnerskich i powiązanych. Ustawa o KSC przewiduje jednak szczególne wyłączenie: jeżeli przedsiębiorca osiąga wymagany próg wyłącznie po doliczeniu takich danych, nie zostanie z tego powodu uznany za podmiot kluczowy albo ważny, jeśli jego system informacyjny jest niezależny od systemów tych podmiotów lub nie świadczy z nimi wspólnie usług objętych ustawą.
Użycie w przepisach spójnika „lub” ma istotne znaczenie. Dla zastosowania wyłączenia nie jest konieczne łączne wykazanie niezależności systemu informacyjnego i braku wspólnego świadczenia usług. Wystarczające jest spełnienie jednej z tych przesłanek.
Pułapka 5. Czy każda współpraca spółek oznacza wspólne świadczenie usług i jak ustalić niezależność systemu informacyjnego?
Ustawa o KSC nie precyzuje, czym jest wspólne świadczenie usług ani kiedy system informacyjny należy uznać za niezależny. Pomocne są w tym zakresie wyjaśnienia Ministerstwa Cyfryzacji. Wynika z nich, że niezależność systemu informacyjnego może występować wtedy, gdy świadczenie usług przez dany podmiot nie wymaga działania przedsiębiorstwa partnerskiego lub powiązanego. Może także polegać na tym, że wykorzystywane sieci i systemy informatyczne są zastępowalne, czyli możliwe do zastąpienia w akceptowalnym czasie i po akceptowalnych kosztach rozwiązaniami innych podmiotów o nie gorszych parametrach funkcjonalnych i technicznych.
Ministerstwo wskazuje również, że jeżeli podmiot i jego przedsiębiorstwo partnerskie lub powiązane nie świadczą tej samej usługi objętej krajowym systemem cyberbezpieczeństwa, danych takiego przedsiębiorstwa co do zasady nie należy uwzględniać przy ustalaniu wielkości przedsiębiorstwa. Wspólne świadczenie tej samej usługi może natomiast wystąpić wtedy, gdy podmioty podzieliły między sobą zakres obowiązków związanych z jej realizacją. Taki model powinien być odpowiednio udokumentowany.
Pułapka 6. Czy polski oddział zagranicznego przedsiębiorcy podlega polskiej ustawie o KSC?
Zgodnie z art. 5a ustawy o KSC podmiot kluczowy lub ważny podlega obowiązkom wynikającym z ustawy, jeżeli ma miejsce zamieszkania albo siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prowadzi działalność na tym terytorium przez siedzibę, oddział albo w ramach działalności transgranicznej.
W przypadku zagranicznego przedsiębiorcy działającego w Polsce przez oddział należy pamiętać, że oddział nie jest odrębną osobą prawną. Jest jedynie wyodrębnioną organizacyjnie częścią przedsiębiorcy zagranicznego. Dlatego przy ustalaniu wielkości podmiotu nie powinno się ograniczać wyłącznie do zatrudnienia ani danych finansowych przypisanych polskiemu oddziałowi. Punktem odniesienia powinien być przedsiębiorca zagraniczny jako całość.
Bardziej problematyczna jest jednak sytuacja, w której zagraniczna spółka prowadzi działalność objętą NIS2 w innym państwie, natomiast jej polski oddział wykonuje działalność nieobjętą ustawą o KSC. Ustawa nie rozstrzyga wprost, czy w takim przypadku sam fakt posiadania oddziału w Polsce wystarcza do objęcia przedsiębiorcy obowiązkami wynikającymi z polskiej ustawy.
W naszej ocenie podleganie polskiej ustawie o KSC powinno być powiązane z działalnością wykonywaną na terytorium Polski. Oznacza to, że zagraniczny przedsiębiorca powinien podlegać polskim obowiązkom przede wszystkim wtedy, gdy również jego polski oddział prowadzi działalność mieszczącą się w sektorze objętym ustawą. Nie jest to jednak jednoznacznie przesądzone w przepisach, dlatego taki przypadek wymaga ostrożnej, indywidualnej analizy.
Pułapka 7: Czy grupa kapitałowa może wspólnie wdrożyć NIS2?
Spółki należące do jednej grupy kapitałowej mogą wspólnie przygotować się do stosowania ustawy o KSC. Grupa może wdrożyć jednolite polityki i procedury bezpieczeństwa, korzystać ze wspólnych narzędzi technicznych, centralnie organizować szkolenia, monitoring infrastruktury lub obsługę incydentów. Takie podejście może usprawnić wdrożenie NIS2, zwłaszcza gdy spółki korzystają ze wspólnych systemów informacyjnych albo są obsługiwane przez jeden dział IT.
Wspólne wdrożenie nie zmienia jednak tego, że obowiązki wynikające z ustawy o KSC są przypisane do konkretnych podmiotów kluczowych i ważnych, a nie do grupy kapitałowej jako całości. Każda spółka wymaga zatem indywidualnej kwalifikacji i musi zapewnić prawidłową realizację obowiązków, które dotyczą jej jako odrębnego podmiotu.
Twoja firma wdrożyła już NIS-2 lub jest w trakcie? Sprawdź poziom wdrożenia i uzyskaj wynik wypełniając ankietę samooceny NIS-2
Obowiązki wynikające z NIS2 i ustawy o KSC należy analizować osobno dla każdej spółki – to konkretny podmiot, a nie grupa kapitałowa jako całość, może zostać uznany za podmiot kluczowy albo ważny. Nie oznacza to jednak, że przynależność do grupy jest bez znaczenia. W praktyce może mieć istotny wpływ zarówno na ocenę wielkości przedsiębiorstwa, jak i na kwalifikację usług zarządzanych świadczonych wewnątrz grupy.
Czytaj także: