Inwentaryzacja składników majątku na koniec roku obrotowego17.12.2014

Na koniec roku obrotowego, żeby zweryfikować swój stan posiadania, spółki mają ustawowy obowiązek przeprowadzenia inwentaryzacji wszystkich składników swojego majątku. Sposób, w jaki należy to zrobić szczegółowo precyzuje Ustawa o rachunkowości.

Narzucona przez ustawodawcę obowiązkowa inwentaryzacja w spółkach ma na celu:

  • ustalenie rzeczywistego stanu aktywów,
  • uzgodnienie stanu faktycznego z zapisami księgowymi,
  • rozliczenie osób odpowiedzialnych materialnie za powierzony im majątek.

Komisja inwentaryzacyjna dokonuje przy okazji oceny przydatności gospodarczej poszczególnych składników majątku, które zostają objęte spisem.

Do składników majątku spółki, które podlegają inwentaryzacji, należą:

  • środki trwałe,
  • towary,
  • materiały,
  • produkty,
  • środki pieniężne,
  • należności,
  • udzielone kredyty i pożyczki.

Sposoby inwentaryzacji wg UOR

Obowiązek przeprowadzania inwentaryzacji został uregulowany w rozdziale 4 Ustawy o rachunkowości (w skrócie UOR; art. 26, art. 27). Według zapisów UOR są możliwe trzy metody przeprowadzenia inwentaryzacji:

1. spis z natury – dokonywany przez członków komisji inwentaryzacyjnej, obejmuje przede wszystkim środki trwałe, rzeczowe składniki majątku obrotowego (towary, materiały), środki pieniężne w kasie oraz papiery wartościowe (art.26 ust.1);

2. uzgodnienie sald z kontrahentami – to uzgodnienia należności, stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych, stan kredytów i pożyczek (art.26 ust. 2);

3. weryfikacja stanu ewidencyjnego – następuje wtedy, gdy nie można ustalić przez spis z natury, bądź potwierdzenie uzgodnienia sald z kontrahentami; w szczególności chodzi o spis gruntów rolnych, należności i zobowiązań publicznoprawnych i innych składników niemożliwych do obejrzenia – wówczas weryfikuje się drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników (art. 26 ust.3).

Terminy i częstotliwość inwentaryzacji

Artykuł 26 ust. 3 UOR reguluje terminy i częstotliwość wykonywania inwentaryzacji. Brzmi on tak:

1. towary i materiały, które są objęte ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego firmy – przeprowadzamy co roku, na koniec roku obrotowego;

2. materiały, towary, produkty gotowe i półprodukty znajdujące się na strzeżonych składowiskach i objęte ewidencją ilościowo-wartościową – przeprowadzamy raz na 2 lata;

3. środki pieniężne w kasie, papiery wartościowe – na ostatni dzień roku obrotowego;

4. nieruchomości zaliczone do środków trwałych, inwestycji, oraz środki trwałe znajdujące się na terenie strzeżonym, jak również środki trwałe w budowie – przeprowadzamy raz na 4 lata;

5. należności, stan udzielonych kredytów i pożyczek – na koniec roku obrotowego.

Termin inwentaryzacji uznaje się za prawidłowy i dotrzymany, jeśli inwentaryzację składników aktywów (z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w toku produkcji) rozpocznie się nie wcześniej niż trzy miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończy do 15. dnia następnego roku. Ustalenie zaś stanu końcowego nastąpi przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda – przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpią między datą spisu lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z  ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym.

Outsourcing rachunkowości

Zapoznaj się z usługą

 

Kiedy trzeba, a kiedy nie trzeba

Inwentaryzację składników majątkowych należy przeprowadzić nie tylko na dzień kończący rok obrotowy. Firmy są zobligowane również do przeprowadzenia inwentaryzacji na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenie upadłości.

Kiedy nie trzeba robić inwentury? Zgodnie z art. 26 ust. 5 Ustawy o rachunkowości firmy mogą odstąpić od przeprowadzenia inwentaryzacji w następujących sytuacjach:

1. gdy ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, ale jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych;

2. gdy następuje połączenie lub podział jednostek, z wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w drodze umowy pisemnej odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji;

3. gdy następuje zawieszenie działalności, ale jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych.

Koniec wieńczy dzieło

Po zakończeniu inwentaryzacji, zgodnie z art. 27 Ustawy, rezultaty inwentaryzacji powinno się udokumentować oraz uzgodnić z zapisami z ksiąg rachunkowych. Wszelkiego rodzaju ujawnione różnice (nadwyżki lub niedobory) pomiędzy stanem faktycznym (stwierdzonym podczas inwentaryzacji) a stanem wynikającym z ewidencji księgowej, należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych w tym roku obrotowym, na który przypadał termin inwentaryzacji.

Za prawidłowe i terminowe przeprowadzenie inwentaryzacji ponosi odpowiedzialność kierownik jednostki.

 

 Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com
Audyt – Podatki – Outsourcing – Konsulting
Member of Grant Thornton International Ltd

Artykuły powiązane:

Tygodniowy przegląd podatkowy nr 43

Czytaj więcej →

Interpretacje na niekorzyść podatnika z(...)

Czytaj więcej →

5 najważniejszych zmian w Kodeksie(...)

Czytaj więcej →

Dostawy o charakterze ciągłym mogą(...)

Czytaj więcej →

Jeden rachunek dla wszystkich składek(...)

Czytaj więcej →

Wróć do najnowszych publikacji

Dalej →
Blog podatkowy
Blog Doradców Podatkowych

Piszemy o podatkach dla przedsiębiorców

Przejdź do Bloga
Blog Księgowych
Blog Księgowość
jest sexy

Księgowość jest ciekawa, intrygująca po prostu sexy.

Przejdź do Bloga
Blog Kadr i Płac
Poradnik HR

Piszemy i dyskutujemy
o kadrach, płacach
i "miękkim" HR

Przejdź do Bloga
Skontaktuj się z nami