Okres przed 20 kwietnia 2026 r. (termin wysyłki nowych zawiadomień o wysokości stopy procentowej na ubezpieczanie wypadkowe przez ZUS na okres składkowy od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r.) to najlepszy czas na dokonanie audytu zdarzeń występujących w firmie oraz danych zaraportowanych do ZUS. Poniżej przedstawimy najważniejsze informacje związane ze sposobem naliczania stopy procentowej na ubezpieczenie wypadkowe i możliwości wsparcia w tym zakresie.
Czym jest składka wypadkowa i kto ją finansuje?
Składka wypadkowa to jedna z obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne, która została uregulowana w Ustawie ZUS. Zgodnie z artykułem 12 pkt 1 Ustawy ZUS „obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym”. Treść artykułu 16 pkt 3 mówi o zasadzie jej finansowania. Zgodnie z nią ubezpieczenie wypadkowe finansuje w całości i z własnych środków płatnik składek.
Ubezpieczenie wypadkowe ma kluczowe znaczenie dla ubezpieczonych w momencie, gdy ulegają oni wypadkom przy pracy w momencie wykonywania obowiązków służbowych lub też w kontekście tych osób stwierdzono występowanie, tzw. choroby zawodowej. Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób (ustawa wypadkowa) definiuje chorobę zawodową w następujący sposób:
- jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych;
- została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w miejscu pracy albo przez sposób wykonywania pracy.
Ubezpieczeni, którzy zostali objęci ubezpieczeniem wypadkowym mogą liczyć na wypłatę świadczenia w chwili, gdy ulegną zdarzeniu w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych (w tym również w trakcie podróży służbowych) lub na polecenie przełożonego.
Wypłata świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego następuje na podstawie odprowadzonych składek na ubezpieczenie wypadkowe i danych deklarowanych przez płatnika składek. Płatnik zobowiązany jest do regulowania jej w 100%, a jej wysokość uzależniona jest od zdarzeń, mających miejsce w przedsiębiorstwie i od danych deklarowanych do ZUS.
Składka wypadkowa – kluczowe wyzwania na 2026 r.
Okres składkowy od kwietnia 2026 r. do marca 2027 r., to ostatni rok w kontekście obowiązywania zmian, które weszły w życie z dniem 1 kwietnia 2024 r. Na ich podstawie dokonano aktualizacji w kontekście wysokości stóp procentowych na ubezpieczenie wypadkowe dla płatników składek, którzy zgłaszają ponad 9 ubezpieczonych. Wprowadzono w odniesieniu do 33 grup działalności nowe kategorie ryzyka i stopy procentowe składki na ubezpieczenie wypadkowe w większości je obniżając, z wyjątkiem kategorii „wydobywanie węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu)”, gdzie stopa wzrosła z 3,06 % do 3,33 %. W przypadku pozostałych grup dotychczasowa wysokość stóp procentowych pozostała na tym samym poziomie.
Tak jak wspomnieliśmy powyżej, 2026 r. to kluczowy rok w kontekście zmian w zakresie danych raportowanych do ZUS. Płatnicy składek w informacjach ZUS IWA za 2025 r. podawali kod PKD według klasyfikacji PKD 2007. Kolejna informacja będzie już zawierać kod PKD według klasyfikacji PKD 2025 w oparciu o ,,klucz przejścia”.
Ważny fragment
To istotny i bardzo ważny moment na zbadanie prawidłowości i zgodności z prawem danych deklarowanych do ZUS. Zmiana związana z przejściem na PKD 2025 i ich konieczność raportowania w kolejnych ZUS IWA bez odpowiedniej weryfikacji mogą narazić przedsiębiorstwa na wyższy koszt w zakresie tej składki na przyszłość. Tym samym wskazanym jest dokonanie odpowiedniej weryfikacji pod kątem zgodności deklarowanych danych z informacjami źródłowymi.
Składka na ubezpieczenie wypadkowe – niezbędne informacje
Wysokość składki wypadkowej ustala ZUS dla płatników składek na podstawie danych przekazywanych na informacjach ZUS IWA za poprzednie trzy lata kalendarzowe przed danym rokiem składkowym. Termin na złożone danych za 2025 r. upłynął 2 lutego 2026 r. W przypadku braku złożenia tych dokumentów płatnik składek ustala stopę procentową na ubezpieczenie wypadkowe we własnym zakresie.
Sposób ustalenia stopy procentowej uzależniony jest od obowiązku wpisu płatnika składek do rejestru REGON oraz ilości ubezpieczonych zgłaszanych do ubezpieczenia wypadkowego. Poniżej prezentujemy sposób określenia wysokości stopy procentowej:
- W sytuacji, gdy płatnik składek zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego do 9 pracowników stopa procentowa na ubezpieczenie wypadkowe stanowi 50% najwyższej stopy, tj. 1,67%. Taka sama stawka obowiązuje w przypadku płatników składek niepodlegających wpisowi do rejestru REGON.
- W przypadku, gdy płatnicy składek zatrudniają powyżej 10 ubezpieczonych – wysokość stopy procentowej zostaje obliczona jako iloczyn stopy procentowej składki na ubezpieczenie danej grupy działalności 2007 (PKD 2007) i wskaźnika korygującego dla tego płatnika. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje tego obliczenia na podstawie przesłanych informacji ZUS IWA przez samego płatnika składek za trzy poprzednie lata kalendarzowej, tj. stopa procentowa na ubezpieczenie wypadkowe na okres 2026/2027 zostaje określona na podstawie danych przekazanych w informacjach ZUS IWA za 2023, 2024 oraz 2025 rok.
- Płatnicy, którzy za poprzednie trzy lata kalendarzowe nie przekazywali informacji ZUS IWA, muszą samodzielnie ustalić stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe, która będzie właściwa dla danej grupy działalności.
Google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Składka na ubezpieczenie wypadkowe – sposób ustalania wysokości stopy procentowej?
Podstawę wymiaru składki wypadkowej stanowi podstawa na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W odróżnieniu od pozostałych składek na ubezpieczenia społeczne, charakteryzuje ją indywidualnie określany rok składkowy. W przeciwieństwie do pozostałych składek, które mają charakter rocznych, składka wypadkowa jest ustalana dla danego podmiotu na okres składkowy, który przypada na okres od 1 kwietnia danego roku kalendarzowego do 31 marca roku następnego.
Ważny fragment
W 2026 r., podobnie jak w latach ubiegłych, stopa procentowa na ubezpieczenie wypadkowe wynosi 1,67% w przypadku płatników składek zatrudniających do 9 osób oraz niepodlegających wpisowi do rejestru REGON.
Ustawa wypadkowa rozróżnia dwie grupy płatników składek:
- podmioty zgłaszające do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych;
- podmioty zgłaszające do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych.
Należy też podkreślić, że w sytuacjach, gdy płatnik składek nie przekładał do ZUS informacji ZUS IWA przez trzy następujące po sobie lata, to w takim przypadku zobowiązany jest do ustalenia stopy procentowej na ubezpieczanie wypadkowe w wysokości 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności, tj. 1,67%. Poniżej prezentujemy schemat określenia wysokości stopy procentowej na ubezpieczenie wypadkowe dla poszczególnych grup.
Ustalanie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatnika składek, który zgłasza nie więcej niż 9 ubezpieczonych i podlega wpisowi do rejestru REGON lub nie podlega wpisowi do rejestru REGON.
Taką grupę płatników składek obowiązuje stopa procentowa w wysokości 1,67% i odpowiada 50% najwyższej stopie procentowej ustalanej na dany rok składkowy dla danej grupy działalności.
Stopa zryczałtowana na ubezpieczenie wypadkowe odpowiada 50% najwyższej stopie procentowej ustalanej na dany rok składkowy dla danej grupy działalności.
Ustalanie stopy procentowej przez ZUS dla płatnika, który do ubezpieczenia wypadkowego zgłasza co najmniej 10 ubezpieczonych
W sytuacji, gdy płatnik składek zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych, to ZUS ustala stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe. Podstawą do określenia wysokości stopy procentowej stanowią dane przekazane w informacjach ZUS IWA za trzy kolejne lata kalendarzowe oraz dodatkowo uwzględnia się wskaźnik korygujący.
Wskaźnik korygujący jest ustalany poprzez porównanie kategorii ryzyka ustalonej dla danego płatnika (na podstawie przesłanych danych w ZUS IWA) z kategorią ryzyka dla grupy działalności, do której należy ze względu na rodzaj wykonywanej przeważającej działalności wg PKD. W celu ustalenia wskaźnika korygującego należy odjąć wartość kategorii ryzyka od wartości ryzyka dla grupy działalności. Wartości wskaźników korygujących zostały określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1874).
ZUS przekazuje płatnikowi składek informację o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na dany rok składkowy w terminie do 20 kwietnia danego roku.
Ustalanie stopy procentowej przez płatnika składek następuje w sytuacjach, gdy podlega on wpisowi do rejestru REGON oraz:
- zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych oraz
- nie przekazał do ZUS-u informacji ZUS IWA za poprzednie trzy lata kalendarzowe.
W powyższych przypadkach stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest równa wysokości stopy procentowej określonej dla grupy działalności płatnika zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r.
Jak sprawdzić wysokość składki wypadkowej?
Co roku na przełomie marca i kwietnia każdego roku ZUS przesyła do płatników składek zawiadomienie o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na dany rok składkowy. Płatnicy składek pobierają dokumenty z PUE ZUS i na jego podstawie dokonują deklarowania składki wypadkowej na dokumentach rozliczeniowych. Wszelkie zmiany w zakresie raportowania danych do ZUS, mają wpływ na wysokość stopy procentowej na ubezpieczanie wypadkowe i muszą być potwierdzone poprzez wydanie analogicznego zawiadomienia dla płatników składek, potwierdzających zasadność i wpływ danych deklarowanych do ZUS na wysokość stopy procentowej.
Rosnące koszty pracodawców sprawiają, że weryfikacja składki wypadkowej to nie tylko szansa dokonania audytu prawidłowości naliczeń, ale możliwość wygenerowania oszczędności w przeszłości i na przyszłość. Grant Thornton wspiera swoich klientów w tym procesie kompleksowo od dokonania analizy potencjału wysokości oszczędności aż do potwierdzenia zasadności rekomendacji z organem czy sądem. Poprzez unikalną metodologię działania i zaangażowania Państwa zasobów w minimalnym stopniu, jesteśmy w stanie szybko i skutecznie przekazać pozytywne rekomendacje dla drugiej strony.
Czytaj więcej: Efektywność kosztowa w zakresie wpłat na PFRON – szansa na oszczędności w 2026 r.