Przez lata przepisy prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy regulowały wysokość minimalnej temperatury w miejscach pracy, natomiast wysokość maksymalnej temperatury nie była określona w przepisach, co powodowało pole do dyskusji w zakresie obowiązków pracodawców, ale znacząco wpływało na warunki pracy osób w najbardziej specyficznych branżach gospodarki, jak budownictwo, transport czy przemysł przetwórczy.
Od 11 stycznia 2027 r. będą obowiązywać nowe regulacje w tym zakresie, które zostały wprowadzane w życie na mocy rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Oprócz określenia górnych wartości temperatury w miejscach pracy, wprowadzono szereg regulacji związanych z obowiązkami nałożonymi na pracodawców w zakresie podejmowania działań, zmierzających do ograniczenia wpływu wysokiej temperatury na zdrowie i warunki pracy pracowników.
spis treści
- Skąd konieczność określenia górnych limitów temperatur w pracy?
- Limity temperatury w pracy – kiedy pracownicy mogą zaprzestać świadczenia pracy w zakresie przekroczenia dolnej i górnej granicy?
- Jakie obowiązki na pracodawcę zostaną nałożone od 2027 r. w zakresie przekroczenia temperatury w wysokości 28°C bądź 25°C?
- Jakie wnioski otrzymaliśmy po tegorocznych kontrolach Inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy w okresie wakacyjnym?
- Konkurs ZUS w zakresie dofinansowań do działań BHP jako możliwość dokonania inwestycji w zakresie poprawy warunków pracy pracowników
Skąd konieczność określenia górnych limitów temperatur w pracy?
Określenie wartości maksymalnych temperatur przez długi czas pozostawało otwartym tematem w zakresie działań i obowiązków pracodawcy w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków pracy.
W głównej mierze wynikało to z podejścia ustawodawcy, który dotychczas traktował ten wskaźnik jako następstwo panujących warunków atmosferycznych, zmieniającego się klimatu jak również wypadkową zastosowanych rozwiązań technologicznych i procesów w organizacji. W konsekwencji, skutkowało to podejściem pracodawców, którzy uznawali temperatury w miejscach pracy, jako czynnik środowiska pracy, który wynikał wprost z rodzaju prowadzonej działalności, a nie wartością, nad którą musiał przejmować realną kontrolę.
Tym samym, najnowsze zmiany w zakresie analizy temperatur w miejscach pracy nałożą na pracodawców obowiązek kontroli w tym zakresie, jak również zobowiązują go do prowadzenia konsultacji wdrażanych rozwiązań z zakładową komisją bhp lub pracownikami lub ich przedstawicielami. Dodatkowo, planowane działania organizacyjne i inwestycyjne, zmierzające do ograniczenia występowania wysokiej temperatury będą musiały być konsultowane z lekarzem, sprawującym opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Wynikiem tych konsultacji każdorazowo powinna być oficjalna komunikacja w zakresie przyjęcia konkretnych rozwiązań organizacyjnych.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Limity temperatury w pracy – kiedy pracownicy mogą zaprzestać świadczenia pracy w zakresie przekroczenia dolnej i górnej granicy?
Zgodnie z regulacjami, wynikającymi z rozporządzenia pracodawca w zależności od branży i rodzaju świadczonej pracy, jest zobowiązany do zapewnienia nie niższej temperatury niż:
- 14°C – we wszystkich pomieszczeniach pracy, bez względu na rodzaj wykonywanej pracy – chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają;
- 16°C – w pomieszczeniach, w których pracownicy zatrudnieni są przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni i mogą podgrzać posiłki oraz schronić się, ogrzać i dokonać odpowiedniej zmiany odzieży;
- 18°C – w pomieszczeniach, w których wykonywana jest lekka praca fizyczna i biurowa.
W kontekście zaś górnej granicy, ustawodawca określił jej najwyższy pułap po przekroczeniu, którego może być ona zaprzestana na poziomie:
- 35°C– w pomieszczeniach pracy – chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają;
- 32°C– przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1 500 kcal (6 280 kJ) u mężczyzn oraz 1 000 kcal (4 187 kJ) u kobiet.
Jakie obowiązki na pracodawcę zostaną nałożone od 2027 r. w zakresie przekroczenia temperatury w wysokości 28°C bądź 25°C?
Powyższe wartości odnoszą się do maksymalnych temperatur, które nie powodują zaprzestania świadczenia pracy. Zmiany wprowadzone rozporządzeniem z lipca 2026 r., regulują również obowiązki pracodawcy po przekroczeniu dodatkowych wartości. Zgodnie ze zmianami, które będą obowiązywać od przyszłego roku, w momencie, gdy temperatura przekroczy poniższe wartości ze względu na panujące warunki atmosferyczne, na pracodawcę zostały nałożone dodatkowe obowiązki, zmierzające do ograniczenia wpływu wysokiej temperatury na zdrowie pracowników:
- 28°C– w pomieszczeniach pracy – chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają;
- 25°C– przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1 500 kcal (6 280 kJ) u mężczyzn oraz 1 000 kcal (4 187 kJ) u kobiet
W tych przypadkach pracodawca będzie zobowiązany do:
- zapewnienia odpowiedniego rozwiązania technicznego obniżającego lub ograniczającego wzrost tej temperatury, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, lub
- zastosowania odpowiedniego rozwiązania organizacyjnego minimalizującego wpływ temperatury na zdrowie pracowników – uzależnione od warunków i specyfiki pracy
Jakie wnioski otrzymaliśmy po tegorocznych kontrolach Inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy w okresie wakacyjnym?
Regulacje w zakresie określenia górnych granic temperatur, w których pracownicy mogą odmówić lub zaprzestać świadczenia pracy, wejdą w życie dopiero od przyszłego roku. Jednak już w tym roku w okresie wakacyjnej fali upałów, Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy prowadzili szereg kontroli, które doprowadziły w głównej mierze do poprawy warunków pracy u wybranych przedsiębiorców.
Finalnie w okresie od końca czerwca do połowy sierpnia, Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała blisko 300 skarg w zakresie pracy w skrajnych warunkach atmosferycznych.
Najczęstsze nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli dotyczyły:
- braku weryfikacji i aktualizacji oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy narażonych na wysoką temperaturę;
- brak napojów dla pracowników oraz brak dokumentacji w zakresie przeprowadzonej konsultacji w przedsiębiorstwie;
- niewydajność sprzętu zapewnionego przez pracodawcę w zakresie wentylacji lub jego awarię;
- niezapewnienie odpowiednich urządzeń, które mają na celu eliminacje lub ograniczenie niekorzystnych warunków nasłonecznienia lub wysokiej temperatury;
- znaczne przekroczenia dopuszczalnej temperatury w kabinach żurawi wieżowych na stanowiskach operatorów;
- brak realizacji przyjętych wewnętrznych ustaleń w zakresie procedur w miejscu pracy w okresie letnim.
Konkurs ZUS w zakresie dofinansowań do działań BHP jako możliwość dokonania inwestycji w zakresie poprawy warunków pracy pracowników
Od kilku lat Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach działań związanych z prowadzoną prewencję wypadkową, organizuje coroczną edycję konkursu w zakresie uzyskania dofinansowań do działań BHP.
Na gruncie naszych doświadczeń, spodziewamy się, że przyszłoroczna edycja, obejmująca realizację działań na poprawę bezpieczeństwa i higieny pracy powinna zostać ogłoszona w I kwartale 2027 r.
Może to więc pomóc przedsiębiorcom w dostosowaniu się do nowych regulacji z uwagi możliwości otrzymania dofinansowania na:
- zakup i instalację urządzeń i elementów klimatyzacji ogólnej do stosowania w warunkach mikroklimatu gorącego lub zimnego;
- zakup i instalacja urządzeń i elementów mechanicznej wentylacji ogólnej i miejscowej wywiewnej oraz nawiewnej do stosowania w warunkach zagrożenia szkodliwymi czynnikami chemicznymi lub pyłowymi.
Wszystkie powyższe działania inwestycyjne pozwolą ograniczyć odpowiednio wpływ mikroklimatu gorącego lub czynników szkodliwych w miejscach pracy ze względu na wzrost temperatur w strefach pracy.
Nowe regulacje w zakresie określenia górnej granicy temperatury nakładają na pracodawców szereg obowiązków w zakresie zmierzającym do ograniczenia wpływu wysokiej temperatury na zdrowie pracowników. Ze względu na rodzaj prowadzonej działalności wartość dla każdego pracodawcy jest uzależniona indywidualnie więc warto w tym zakresie przenalizować, panujące warunki w przedsiębiorstwie i rozwiązania, które w niedalekiej przyszłości będą zmierzać do poprawy warunków pracy w tym zakresie. Jednym z rozwiązań, które mogą pozwolić zagwarantować budżet na działania w tym zakresie, jest udział w konkursie dedykowanych dla płatników składek w zakresie poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy. Jako Grant Thornton wspieramy klientów kompleksowo w tym procesie, od wyboru potencjalnych inwestycji do przygotowania i złożenia wniosków wraz z dodatkową dokumentacją w tym zakresie.