Dlaczego wprowadzono PKD 2025?
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje Polska Klasyfikacja Działalności 2025, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 r. Nowa klasyfikacja zastąpiła PKD 2007. Celem tych zmian było dostosowanie opisów do aktualnych realiów gospodarczych, w tym rozwoju gospodarki cyfrowej, gospodarki cyrkulacyjnej, biogospodarki oraz nowych modeli biznesowych oraz lepsze i bardziej trafne odzwierciedlenie faktycznie wykonywanej przez firmy działalności. Jednocześnie doprecyzowano opisy wielu tradycyjnych rodzajów działalności.
google news
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie, podatkach i księgowości! Zaobserwuj nas w Wiadomościach Google
Do kiedy można samodzielnie zmienić kody PKD?
Podmioty, których działalność została oznaczona według PKD 2007 przed 1 stycznia 2025 r., mogą posługiwać się dotychczasową klasyfikacją do 31 grudnia 2026 r. Obecnie zatem przedsiębiorca może samodzielnie dobrać kody PKD 2025 odpowiadające rzeczywiście prowadzonej działalności i zgłosić je do właściwego rejestru. Podmioty zarejestrowane po 1 stycznia 2025 r. oraz podmioty składające wnioski wymagające podania przedmiotu działalności po tym terminie powinny już posługiwać się PKD 2025.
Ważny fragment
Do 31 grudnia 2026 r. przedsiębiorcy mogą samodzielnie zaktualizować kody i zdecydować, które oznaczenia PKD 2025 najlepiej opisują ich działalność. Oczekiwanie na automatyczne przeklasyfikowanie oznacza pozostawienie tego wyboru mechanizmowi opartemu na urzędowych kluczach powiązań i generuje ryzyko niedopasowania, a nawet wykreślenia kodu
Jak będzie działać automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD?
Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli od początku 2027 r., niezaktualizowane przez firmy kody mają zostać przeklasyfikowane z urzędu w CEIDG oraz KRS. Podstawę mechanizmu stworzyła ustawa z 21 listopada 2025 r. zmieniająca ustawę o statystyce publicznej oraz niektóre inne ustawy.
Dodatkowo, w przypadku spółek, art. 20e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi o automatycznym przeklasyfikowaniu PKD. Automatyczna zmiana będzie opierała się na relacjach pomiędzy PKD 2007 i PKD 2025. Jeżeli staremu kodowi odpowiada dokładnie jeden nowy kod, przeklasyfikowanie powinno być stosunkowo proste. Większej uwagi wymagają relacje niejednoznaczne, gdy jeden kod PKD 2007 odpowiada kilku kodom PKD 2025 albo nowe oznaczenie obejmuje inny zakres działalności niż dotychczasowy kod. Ponadto art. 22 ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi, że w przypadku wykreślenia z Rejestru przedmiotu przeważającej działalności na podstawie art. 20e ust. 1 pkt 3 podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców jest obowiązany zgłosić przedmiot przeważającej działalności według nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) przy pierwszym wniosku o zmianę danych w Rejestrze, nie później jednak niż w terminie 5 lat od dnia tego wykreślenia. Przepis ten dotyczy zatem sytuacji, w której kod przeważającej działalności zostałby całkowicie wykreślony bez automatycznego przypisania odpowiedniego kodu PKD 2025. W takim przypadku przedsiębiorca ma 5 lat na zgłoszenie nowego kodu, jednak pozostawanie przez tak długi okres bez ujawnionego w KRS kodu działalności przeważającej nie wydaje się rozwiązaniem pożądanym.
Czy automatyczna zmiana PKD może być ryzykowna
Tak. Mechanizm automatyczny nie analizuje indywidualnie faktycznego profilu działalności przedsiębiorcy. W przypadku niejednoznacznego przyporządkowania rezultat może nie odzwierciedlać w pełni faktycznie wykonywanej działalności. Przykładowo dotychczasowy kod dotyczący wytwarzania energii elektrycznej został w PKD 2025 rozdzielony na bardziej szczegółowe podklasy dotyczące m.in. energetyki wiatrowej, słonecznej, geotermalnej, biogazowej i wodnej.
Nieprawidłowy lub zbyt ogólny kod może mieć praktyczne znaczenie, jeżeli oznaczenia PKD są weryfikowane przy finansowaniu, dotacjach, zezwoleniach, koncesjach, lub przetargach. W przypadku CEIDG, gdy automatyczne dopasowanie okaże się niemożliwe, przepisy przewidują także możliwość wykreślenia niedopasowanego kodu po 31 stycznia 2027 r.
Art. 22 ust. 2 przewiduje także wykreślenie PKD bez automatycznego przekwalifikowania, co może doprowadzić do sytuacji, iż w KRS nie ma w ogóle przedmiotu działalności spółki.
Co firma powinna zrobić przed końcem 2026 r.?
W pierwszej kolejności warto pobrać aktualny odpis lub wydruk z właściwego rejestru i ustalić, które kody są nieaktualne. Następnie należy porównać je z opisami PKD 2025 oraz kluczami powiązań GUS, uwzględniając rzeczywiście wykonywane czynności, a nie wyłącznie podobieństwo nazw kodów. Należy również zweryfikować, czy dostosowanie przedmiotu działalności wymaga zmiany umowy lub statutu spółki i podjęcia odpowiedniej uchwały.
Spółki wpisane do KRS mogą ograniczyć się do aktualizacji kodów PKD ujawnionych w rejestrze, bez zmiany postanowień umowy spółki, o ile zakres działalności określony w umowie nadal obejmuje działalność odpowiadającą nowym kodom PKD. W praktyce warto jednak potraktować zmianę klasyfikacji jako okazję do kompleksowego uporządkowania przedmiotu działalności i dostosowania wszystkich kodów wskazanych w umowie spółki do PKD 2025. W takim przypadku konieczne będzie podjęcie uchwały o zmianie umowy spółki w wymaganej prawem formie, a następnie złożenie do KRS wniosku o zmianę danych. Takie rozwiązanie zapewni pełną spójność między treścią umowy spółki a wpisem w KRS oraz ograniczy ryzyko wątpliwości przy kolejnych postępowaniach rejestrowych lub innych czynnościach wymagających weryfikacji przedmiotu działalności.
Po wyborze właściwych kodów należy złożyć wniosek aktualizacyjny do właściwego rejestru. Wcześniejsza weryfikacja pozwala uniknąć działania pod presją czasu, a także sprawdzić zgodność kodów z dokumentami korporacyjnymi, wymaganiami branżowymi oraz warunkami korzystania z koncesji, zezwoleń lub instrumentów wsparcia.
| Termin | Co się dzieje? | Rekomendowane działanie |
|---|---|---|
| Do 31 grudnia 2026 r. | Równoległe stosowanie PKD 2007 i PKD 2025 dla wcześniejszych wpisów | Samodzielna analiza i aktualizacja kodów |
| Od 1 stycznia 2027 r. | Automatyczne przeklasyfikowanie niezaktualizowanych kodów | Weryfikacja rezultatu w rejestrze |
Ustawodawca pozostawił firmom wybór, co do tego, czy chcą samodzielnie zweryfikować i wpłynąć na treść danych udostępnionych w CEIDG i KRS. Dane podmiotów, które nie podejmą działań we własnym zakresie, zostaną zmienione z urzędu, bez udziału i wpływu przedsiębiorcy. Automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD z początkiem 2027 r. nie zastąpi jednak oceny, które oznaczenia PKD 2025 odpowiadają faktycznie wykonywanej działalności. Z perspektywy prawnej i organizacyjnej bezpieczniejszym rozwiązaniem jest samodzielna zmiana kodów PKD przed końcem 2026 r.,
a w przypadku spółek również zmiana postanowień umowy lub statutu.
Czytaj więcej: PKD 2025 – jakie zmiany weszły w życie od Nowego Roku? – GrantThornton