Kontrowersje w opodatkowaniu Bitcoinów po komunikacie MF09.04.2018

Przełom marca i kwietnia 2018 r. dostarczył osobom osiągającym szeroko rozumiane przychody z kryptowalut licznych wskazówek, ale niewielu odpowiedzi. Najpierw Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał precedensowy wyrok w sprawie opodatkowania tego typu działalności i opublikował uzasadnienie do niego; następnie na stronie Ministerstwa Finansów (MF) ukazał się komunikat w tym przedmiocie. Nie można jednak powiedzieć, że po zapoznaniu się z nimi podatnicy będą wiedzieli jak rozliczyć PIT, przeciwnie – niewiadomych jest coraz więcej, także na gruncie innych podatków.

Mowa o wyroku NSA z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 488/16 (dalej: Wyrok) i komunikacie z dnia 4 kwietnia 2018 r. „Skutki podatkowe obrotu kryptowalutami w PIT, VAT i PCC” (dalej: Komunikat). Należy oczywiście pochwalić Ministerstwo Finansów za samo wydanie komunikatu w rozsądnym (poprzedzającym termin do złożenia deklaracji PIT o niemal miesiąc) terminie. Na tym jednak pochwały się kończą; Komunikat jest bowiem pełen niedomówień i przykrych niespodzianek.

Komunikat częściowo zgodny z Wyrokiem

W znacznej części wnioski, do jakich NSA doszedł w Wyroku, są zgodne z Komunikatem. W obu stwierdzono, że:

  • W PIT należy wykazać przychody nie tylko ze sprzedaży, ale też zamiany kryptowalut; zamianę należy bowiem traktować jako formę odpłatnego zbycia praw majątkowych.
  • Przychody te mogą być zakwalifikowane do źródła przychodów z tytułu praw majątkowych albo pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli kryptowaluta jest przedmiotem obrotu w ramach działalności spełniającej jej definicję, tj. ma charakter zarobkowy, jest prowadzona we własnym imieniu przez podatnika, w sposób zorganizowany i ciągły.
  • Przychód powstaje w momencie otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy (waluty tradycyjnej) przy zbyciu, innej kryptowaluty (przy zamianie), towaru czy wykonania usługi (gdy zapłacono krytpowalutą).

Doradztwo podatkowe

Zapoznaj się z usługą

 

Rozliczanie KUP po omacku

Generalne zasady rozliczania (o których mowa wyżej) opisane w Komunikacie nie są zaskoczeniem; pojawiały się w interpretacjach indywidualnych już od jakiegoś czasu. W praktyce jednak nie rozstrzygnął on problemu metodyki rozliczania kosztów uzyskania przychodu.

Podatnicy postulowali stosowanie metody FIFO („pierwsze przyszło – pierwsze wyszło”), tj. aby jako koszt uzyskania przychodu przyjmować wydatki na nabycie danej kryptowaluty, które zostały poniesione najwcześniej. Wyrok utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie sądu niższej instancji, który uznał takie podejście za prawidłowe. W Komunikacie jednak stwierdzono, że jest to dozwolone dla podatników prowadzących księgi (wprost pozwala na to Ustawa o rachunkowości), lecz dla prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów – „brak jest podstaw” do stosowania tego rozwiązania. Nie wskazano jednak wprost, czy stosowanie FIFO jest prawidłowe, a jeżeli nie – jaka jest alternatywa.

Wreszcie, Komunikat stwierdza, że wydruki z kont giełd kryptowalut czy nawet kont bankowych nie spełniają warunków udokumentowania kosztów uzyskania przychodu. W praktyce, jako że strony transakcji tego typu raczej nie wystawiają rachunków i faktur, oznaczałoby to brak możliwości rozpoznania KUP. Sądy stwierdzają, że byłoby to stanowisko zbyt restrykcyjne – jak jednak widać, fiskus nie wycofuje się z niego.

PCC tak, ale kiedy?

Największym zaskoczeniem dla podatników może być informacja, że transakcje, których przedmiotem są kryptowaluty, podlegają opodatkowaniu podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Oznacza to obowiązek zapłaty daniny w wysokości 1% wartości nabytych/zamienionych jednostek.

Na tym jednak wyjaśnienia się kończą; nie rozstrzygają kwestii, czy kryptowaluty należy uznać za prawa majątkowe wykonywane na terytorium Polski, a jeżeli nie – jak ustalić miejsce zawarcia umowy, której przedmiotem jest obrót nimi. Wystarczy rzut oka na art. 1 ust 4 Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, by stwierdzić, że to informacje decydujące, czy dana transakcja podlega opodatkowaniu.

Tego dylematu nie będą mieć podatnicy, w przypadku których transakcje „kryptowalutowe” podlegają VAT (są opodatkowane lub zwolnione), co wynika wprost z przepisów i potwierdzono to w Komunikacie. Próżno jednak szukać w nim wskazówek, kiedy taka sytuacja ma miejsce.

Wydanie Komunikatu w tym kształcie może oznaczać, że podatnicy przed 30 kwietnia nie doczekają się dokładniejszych wskazówek, jak w zeznaniu rocznym wykazać działania związane z kryptowalutami. Najlepszym rozwiązaniem byłoby wydanie objaśnień podatkowych opisujących konsekwencje najczęściej powtarzających się transakcji z użyciem kryptowalut (można je zidentyfikować choćby po wnioskach o wydanie interpretacji indywidualnych).  W najgorszym przypadku – MF uzna sprawę za załatwioną i nie udzieli dokładniejszych instrukcji, jak rozliczyć taką działalność w PIT. Podatnicy będą wówczas musieli rozliczyć się na podstawie obecnie dostępnych, niejednoznacznych informacji i zawnioskować o interpretacje indywidualne lub czekać na ruch ze strony organów podatkowych i ryzykować wejście w spór z KAS do końca okresu przedawnienia.

 

AUTOR: Łukasz Kempa,  Senior Konsultant, Doradztwo Podatkowe

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com
Audyt – Podatki – Outsourcing – Konsulting
Member of Grant Thornton International Ltd

 

Artykuły powiązane:

Nowe reżimy spłacania odsetek

Czytaj więcej →

Problem z zerową stawką akcyzy

Czytaj więcej →

Minister twardo stoi na gruncie(...)

Czytaj więcej →

Ustawa VAT znowu do zmiany

Czytaj więcej →

CIT za 2017 – 11(...)

Czytaj więcej →

Wróć do najnowszych publikacji

Dalej →
Blog podatkowy

Blog Doradców Podatkowych

Piszemy o podatkach dla przedsiębiorców

Przejdź do Bloga
Blog Księgowych

Blog Księgowość jest sexy

Księgowość jest ciekawa, intrygująca po prostu sexy.

Przejdź do Bloga
Blog Kadr i Płac

Poradnik HR

Piszemy i dyskutujemy
o kadrach, płacach
i "miękkim" HR

Przejdź do Bloga
Skontaktuj się z nami