fbpx

Treść artykułu

Pracodawcy, którzy nielegalnie zatrudniają pracowników lub nie ujawniają całości bądź części ich wynagrodzeń, od stycznia 2022 roku będą musieli się liczyć z poważnymi konsekwencjami. Dotychczas ciężar sankcji leżał także po stronie pracowników. Polski Ład ma to zmienić.

Projekt dużej nowelizacji ustaw podatkowych z 26 lipca br. (z jego treścią można się zapoznać tutaj) przewidziany w ramach tzw. Polskiego Ładu (obejmujący zmiany m.in. w ustawach o podatkach dochodowych PIT i CIT oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) ma być lekiem na różnorakie złe, w tym zmniejszyć tzw. szarą strefę w Polsce. W jaki sposób? Ustawodawca postanowił przenieść odpowiedzialność za podatek oraz składki ZUS na pracodawców i przekierować na nich wektor sankcji za zatrudnianie „na czarno” i płacenie „pod stołem”

Polski Ład – co się zmieni dla pracodawców działających w „szarej strefie”?

Zgodnie z zapisami ww. projektu nowelizacji, od 1 stycznia 2022 roku pracodawcy działający w szarej strefie będą:

  1. obciążeni dodatkowym przychodem – stanowiącym równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę – za każdy miesiąc nielegalnego zatrudniania pracownika; to oznacza, że będą musieli zapłacić podatek od przychodu z tyt. nielegalnego zatrudnienia;

„Proponuje się przypisanie pracodawcy, za każdy miesiąc nielegalnego zatrudnienia przychodu w wysokości równowartości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego na podstawie przepisów ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę na dzień stwierdzenia nielegalnego zatrudnienia. Przy czym, przychód ten przypisany będzie niezależnie od tego, czy nieuczciwy pracodawca faktycznie wypłacał nielegalnie zatrudnionemu pracownikowi wynagrodzenie i w jakiej wysokości” – wyjaśniają autorzy projektu zmian.

  1. ponadto, w przypadku wykrycia nielegalnego opłacania całości lub części wynagrodzeń, pracodawcy nie będą mogli odliczyć kosztów podatkowych z tyt. wypłaconego w nielegalny sposób wynagrodzenia – także kosztów składek na ubezpieczenie emerytalne opłacanych z własnych środków;
  2. pracodawcy nielegalnie zatrudniający pracowników lub zaniżający podstawę wymiaru składek zostaną także w całości obciążeni kosztem wszystkich składek (społecznych i zdrowotnych) od wynagrodzenia wypłacanego „pod stołem” czy wynagrodzenia nielegalnie zatrudnionego pracownika; po wejściu w życie nowych przepisów i stwierdzeniu nieprawidłowości, będą musieli uregulować wszystkie zaległe składki.

Sprawdź Outsourcing kadr i płac Grant Thornton

Polski Ład – co się zmieni dla pracowników zatrudnianych lub opłacanych w „na czarno”?

W aktualnym systemie prawnym to pracownik wynagradzany „pod stołem” ma obowiązek wykazania dochodu od pracodawcy nieopłacającego za niego składek. Dodatkowo musi samodzielnie wyliczyć i zapłacić podatek niezapłacony od swojej pensji, wraz z ustawowymi odsetkami. Za nierozliczenie uzyskiwanego dochodu w corocznym zeznaniu podatkowym do 30 kwietnia grozi mu odpowiedzialność karnoskarbowa.

To nie wszystko. Pracodawca, który zatrudniał go na czarno i został zobowiązany do zapłacenia za niego zaległych składek, ma prawo domagać się od niego równowartości części wpłaconych składek finansowanych – zgodnie z przepisami – przez pracownika. To nie sprzyja ujawnianiu przez pracowników nielegalnych działań pracodawców.

Zaplanowana nowelizacja ma rozbić solidarność pracowników i pracodawców działających w szarej strefie. Jak tłumaczy wiceminister Jan Sarnowski, po zmianach prawo ma „chronić pracownika, a nie pracodawcę, który określa jego warunki zatrudnienia”. Od początku nowego roku pracownik ma być zwolniony z sankcji podatkowych związanych z uzyskiwanym „pod stołem” wynagrodzeniem.

Co istotne – dzięki przeniesieniu ciężaru wszystkich składek od nielegalnie wypłacanego wynagrodzenia na pracodawców, pracownicy zachowają pełne prawo do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych – mimo tego, że nie uczestniczyli w opłacaniu składek za siebie.

Kary dla pracodawców za zatrudnianie „na czarno” w obecnym stanie prawnym

Od PIP: • 2000 zł za niesporządzenie pisemnej umowy między pracodawcą a pracownikiem
• 5000 zł za powtórzenie tego wykroczenia
Od sądu pracy (jeśli sprawa zostanie skierowana przez PIP): • 1000 - 5000 zł
• 3000 - 5000 zł za niewykazywanie danych do prawidłowego naliczania składek na Fundusz Pracy
Od ZUS-u: • 5000 zł za nieopłacanie składek
Od urzędu skarbowego: • 720 stawek dziennych lub pozbawienie wolności do 3 lat w przypadku uznania pracodawcy winnego przestępstwa skarbowego.

W skrajnych przypadkach, gdy to co robił pracodawca można zakwalifikować jako przestępstwo karno-skarbowe, może mu grozić nawet do 3 lat pozbawienia wolności.

AUTOR: Honorata Zakrzewska-Krzyś, Starszy specjalista ds. content marketingu, Outsourcing

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.

Inne artykuły z kategorii: Outsourcing kadr i płac Zobacz wszystkie

Najczęściej czytane