fbpx

Treść artykułu

Jeżeli trwale nie jest uiszczane zobowiązanie organ może dokonać zabezpieczenia tego zobowiązania przed upływem terminu płatności na majątku podatnika. Obawa organu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, może przyczynić się do zabezpieczenia również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej.

Zabezpieczenie na majątku podatnika jest instrumentem wykorzystywanym przez organy podatkowe w szczególności w sytuacji, gdy podatnik ma problemy z bieżącym uiszczaniem podatków, a przy okazji organ posiada informacje o zbywaniu majątku przez podatnika. Instrument ten wykorzystywany jest też w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego czy kontroli, szczególnie, gdy nieuchronnie zbliża się termin upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zabezpieczenia można również dokonać w odniesieniu do zobowiązań podatkowych związanych ze stosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania lub środków ograniczających umowne korzyści.

Decyzja zabezpieczająca jest wydawana przed wydaniem decyzji:

  1. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
  2. określającej wysokość zobowiązania podatkowego;
  3. określającej wysokość zwrotu podatku.

Kto prowadzi postępowanie w zakresie wydania decyzji zabezpieczającej

W zakresie wydania decyzji zabezpieczającej postępowanie prowadzi naczelnik urzędu skarbowego przed którym toczy się kontrola lub postępowanie podatkowe. Natomiast gdy prowadzona jest kontrola celno-skarbowa, decyzję w zakresie zabezpieczenia zobowiązania wydaje naczelnik urzędu celno-skarbowego.

W decyzji zabezpieczającej organ określa:

  • przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
  • przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Sprawdź Kontrola i postępowanie podatkowe Grant Thornton

Przesłanki wydania decyzji o zabezpieczeniu

Przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Niestety ustawodawca nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez „uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane”. Wskazał jedynie dwie szczegółowe przesłanki, które mogą taką obawę uzasadniać, mianowicie gdy:

  • podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub
  • dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.

Oznacza to, że zasadniczo wystąpienie jednej z tych przesłanek może pozwolić organowi na wydanie decyzji zabezpieczającej, nawet jeśli podatnik ma środki.

Ważny fragment

Zatem uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego istnieje nie tylko w sytuacji, gdy podatnik nie ma środków, ale również, gdy nie uiszcza trwale zobowiązań lub wyprzedaje majątek.

Prawo do zaskarżenia decyzji zabezpieczającej

Podatnik ma prawo do złożenia odwołania od decyzji zabezpieczającej, z tym że z chwilą wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, postępowanie odwoławcze staje się bezprzedmiotowe (nie podlega rozpatrzeniu). Jest to związane z tym, że decyzja zabezpieczeniowa ma charakter tymczasowy, bowiem ma uzasadnienie tylko do momentu, od którego zobowiązanie podatkowe może być egzekwowane na ogólnych zasadach, tj. na postawie złożonej deklaracji podatkowej lub decyzji wymiarowej organu podatkowego i po upływie terminu płatności podatku.

Sposób zabezpieczenia zobowiązania podatkowego

Wykonanie decyzji o zabezpieczeniu następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo przez przyjęcie, na wniosek podatnika, zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Zabezpieczenie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym następuje poprzez wydanie zarządzenia zabezpieczenia.

Formą, w jakiej można zaproponować zabezpieczenie zobowiązania wraz z odsetkami jest:

  1. gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa;
  2. poręczenie banku;
  3. weksel z poręczeniem wekslowym banku;
  4. czek potwierdzony przez krajowy bank wystawcy czeku;
  5. zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski – według ich wartości nominalnej;
  6. uznanie kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego;
  7. pisemne, nieodwołalne upoważnienie organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.

Ważny fragment

Zatem czy zabezpieczenie nastąpi w trybie egzekucji administracyjnej czy w formie wskazanej wyżej zależy od podatnika, bowiem pierwszeństwo zabezpieczenia nadano wnioskowi (pod warunkiem spełnienia kryteriów dobrowolnego zabezpieczenia).

Decyzja zabezpieczająca jest instrumentem pozwalającym organom na „położenie ręki” na majątku podatnika jeszcze przed ostatecznym wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zwrotu podatku. Na podstawie wydanego zarządzenia zabezpieczenia organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia np. przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości, albo obciążenie nieruchomości zobowiązanego hipoteką przymusową, co może utrudniać bieżącą działalność.

Kontrole i postępowania podatkowe: nowy cykl artykułów

Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy. Wszelkie uwagi i sugestie prosimy kierować na adres jacek.kowalczyk@pl.gt.com.

Inne artykuły z kategorii: Kontrola i postępowanie podatkowe Zobacz wszystkie

Najczęściej czytane